મહાભારત · અધ્યાય 3.163

યુધિષ્ઠિર ધૃતિર્દાક્ષ્યં દેશકાલપરાક્રમાઃ ।
લોકતન્ત્રવિધાનાનામેષ પઞ્ચવિધો વિધિઃ ॥

ધૃતિમન્તશ્ચ દક્ષાશ્ચ સ્વે સ્વે કર્મણિ ભારત ।
પરાક્રમવિધાનજ્ઞા નરાઃ કૃતયુગેઽભવન્ ॥

ધૃતિમાન્દેશકાલજ્ઞઃ સર્વધર્મવિધાનવિત્ ।
ક્ષત્રિયઃ ક્ષત્રિયશ્રેષ્ઠ શાસ્તિ વૈ પૃથિવીમનુ ॥

ય એવં વર્તતે પાર્થ પુરુષઃ સર્વકર્મસુ ।
સ લોકે લભતે વીર યશઃ પ્રેત્ય ચ સદ્ગતિમ્ ॥

દેશકાલાન્તરપ્રેપ્સુઃ કૃત્વા શક્રઃ પરાક્રમમ્ ।
સમ્પ્રાપ્તસ્ત્રિદિવે રાજ્યં વૃત્રહા વસુભિઃ સહ ॥

[યસ્તુ કેવલસંરમ્ભાત્પ્રપાતં ન નિરીક્ષતે.] પાપાત્મા પાપબુદ્ધિર્યઃ પાપમેવાનુવર્તતે ।
કર્મણામવિભાગજ્ઞઃ પ્રેત્ય ચેહ વિનશ્યતિ ॥

અકાલજ્ઞઃ સુદુર્મેધાઃ કાર્યાણામવિશેષવિત્ ।
વૃથાચારસમારમ્ભઃ પ્રેત્ય ચેહ વિનશ્યતિ ॥

સાહસે વર્તમાનાનાં નિકૃતીનાં દુરાત્મનામ્ ।
સર્વેષામર્થલિપ્સૂનાં પાપો ભવતિ નિશ્ચયઃ ॥

અધર્મજ્ઞોઽવલિપ્તશ્ચ બાલબુદ્ધિરમર્ષણઃ ।
નિર્ભયો ભીમસેનોઽયં તં શાધિ પુરુષર્ષભ ॥

આર્ષ્ટિષેણસ્ રાજર્ષેઃ પ્રાપ્ય ભૂયસ્ત્વમાશ્રમમ્ ।
તમિસ્રાં પ્રથમાં તત્ર વીતશોકભયો વસ ॥

અલકાં સહ ગન્ધર્વૈર્યક્ષૈશ્ચ સહ કિન્નરૈઃ ।
ગમિષ્યામિ મહાબાહો ત્વં ચાપિ બદરીં વ્રજ ॥

મન્નિયુક્તા મનુષ્યેન્દ્ર સર્વે ચ ગિરિવાસિનઃ ।
રક્ષન્તુ ત્વાં મહાબાહો સહિતં દ્વિજસત્તમૈઃ ॥

સાહસેષુ ચ સન્તિષ્ઠંસ્ત્વયા શૈલે વૃકોદરઃ ।
વાર્યતાં સાધ્વયં રાજંસ્ત્વયા ધર્મભૃતાંવર ॥

ઇતઃ પરં ચ વો રાજન્દ્રક્ષ્યન્તિ વનગોચરાઃ ।
ઉપશ્થાસ્યન્તિ વો રાજન્રક્ષિષ્યન્તે ચ વઃ સદા ॥

તથૈવ ચાન્નપાનાનિ સ્વાદૂનિ ચ બબૂનિ ચ ।
આહરિષ્યન્તિ મત્પ્રેષ્યાઃ સદા વઃ પુરુષર્ષભાઃ ॥

યથા જિષ્ણુર્મહેન્દ્રસ્ય યથા વાયોર્વૃકોદરઃ ।
ધર્મસ્ય ત્વં યથા તાત યોગોત્પન્નો નિજઃ સુતઃ ॥

આત્મજાવાત્મસમ્પન્નૌ યમૌ ચોભૌ યથાશ્વિનોઃ ।
રક્ષ્યાસ્તદ્વન્મમાપીહ યૂયં સર્વે યુધિષ્ઠિર ॥

અર્થતત્ત્વવિધાનજ્ઞઃ સર્વધર્મવિધાનવિત્ ।
ભીમસેનાદવરજઃ પલ્ગુનઃ કુશલી દિવિ ॥

યાઃ કાશ્ચન મતા લોકે સ્વર્ગ્યાઃ પરમસમ્પદઃ ।
જનમપ્રભૃતિ તાઃ સર્વાઃ સ્થિતાસ્તાત ધનઞ્જયે ॥

દ્રમો દાનં બલં બુદ્ધિર્હ્રીર્ધૃતિસ્તેજ ઉત્તમમ્ ।
એતાન્યપિ મહાસત્વે સ્થિતાન્યમિતતેજસિ ॥

ન મોહાત્કુરુતે જિષ્ણુઃ કર્મ પાણ્ડવ ગર્હિતમ્ ।
ન પાર્થસ્ મૃષોક્તાનિ કથયન્તિ નરા નૃષુ ॥

સ દેવપિતૃગન્ધર્વૈઃ કુરૂણઆં કીર્તિવર્ધનઃ ।
આનીતઃ કુરુતેઽસ્ત્રાણિ શક્રસદ્મનિ ભારત ॥

યોઽસૌ સર્વાન્મહીપાલાન્ધર્મેણ વશમાનયત્ ।
સ શન્તનુર્મહાતેજાઃ પિતુસ્તવ પિતામહઃ ॥

પ્રીયતે પાર્થ પાર્થેન દિવિ ગાણ્ડીવધન્વના ।
સમ્યક્વાસૌ મહાવીર્યઃ કુલધુર્ય ઇવ સ્થિતઃ ॥

પિતૄન્દેવાનૃષીન્વિપ્રાન્પૂજયિત્વા મહાયશાઃ ।
સપ્ત મુખ્યાન્મહામેધાનાહરદ્યમુનાં પ્રતિ ॥

અધિરાજઃ સ રાજંસ્ત્વાં શન્તનુઃ પ્રપિતામહઃ ।
સ્વર્ગજિચ્છક્રલોકસ્થઃ કુશલં પરિપૃચ્છતિ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

એતચ્છ્રુત્વા તુ વચનં ધનદેન પ્રભાષિતમ્ ।
પાણ્ડવાશ્ચ તતસ્તેન બભૂવઃ સમ્પ્રહર્ષિતાઃ ॥

તતઃ શક્તિં ગદાં ખઙ્ગં ધનુશ્ચ ભરતર્ષભઃ ।
પ્રાધ્વન્કૃત્વા નમશ્ચક્રે કુબેરાય વૃકોદરઃ ॥

તતોઽબ્રવીદ્ધનાધ્યક્ષઃ શરણ્યઃ શરણાગતમ્ ।
માનહા ભવ શત્રૂણાં સુહૃદાં નન્દિવર્ધનઃ ॥

વિભયસ્તાપ શૈલાગ્રે વસાનઃ સહ બન્ધુભિઃ ।
સુપર્ણપિતૃદેવાનાં સતતં માનકૃદ્ભવ ॥

ઋજું પશ્યત મા વક્રં સત્યં વદત માઽનૃતમ્ ।
દીર્ઘં પશ્યત મા હ્રસ્વં પરં પશ્યત માઽપરમ્ ॥

સ્વેષુ વેશ્મસુ રમ્યેષુ વસતામિત્રતાપનાઃ ।
કામાન્ન પરિહાસ્યન્તિ યક્ષા વોભરતર્ષભાઃ ॥

શીઘ્રમેવ ગુડાકેશઃ કૃતાસ્ત્રઃ પુરુષર્ષભઃ ।
સાક્ષાન્મઘવતોત્સૃષ્ટઃ સમ્પ્રાપ્સ્યતિ ધનઞ્જયઃ ॥

એવમુત્તમકર્માણમનુશિષ્ય યુધિષ્ઠિરમ્ ।
અસ્તં ગિરિમિવાદિત્યઃ પ્રયયૌ ગુહ્યકાધિપઃ ॥

તં પરિસ્તોમસન્કીર્ણૈર્નાનારત્નવિભૂષિતૈઃ ।
યાનૈરનુયયુર્યક્ષા રાક્ષસાશ્ચ સહસ્રશઃ ॥

પક્ષિણામિવ કનિર્ઘોષઃ કુબેરસદનં પ્રતિ ।
બભૂવ પરમાશ્વાનામૈરાવતપથે યથા ॥

તે જગ્મુસ્તૂર્ણમાકાશં ધનાધિપતિવાજિનઃ ।
પ્રકર્ષન્ત ઇવાભ્રાણિ પિબન્ત ઇવમારુતમ્ ॥

તતસ્તાનિ શરીરાણિ ગતસત્વાનિ રક્ષસામ્ ।
અપાકૃષ્યન્ત શૈલાગ્રાદ્ધનાધિપતિશાસનાત્ ॥

તેષાં હિ શાપકાલઃ સ કૃતોઽગસ્ત્યેન ધીમતા ।
સમરે નિહતાસ્તસ્માચ્છાપસ્યાન્તોઽભવત્તદા ॥

પાણ્ડવાશ્મહાત્માનસ્તેષુ વેશ્મસુ તાં ક્ષપામ્ । સુખમૂષુર્ગતોદ્વેગાઃ પૂજિતાઃ સહ રાક્ષસૈઃ ॥