મહાભારત · અધ્યાય 3.153
તતઃ સંહૃત્ય વિપુલં તદ્વપુઃ કામવર્ધિતમ્ ।
ભીમસેનં પુનર્દોર્ભ્યાં પર્યષ્વજત વાનરઃ ॥
પરિષ્વક્તસ્ય તસ્યાશુ ભ્રાત્રા ભીમસ્ય ભારત ।
શ્રમો નાશમુપાગચ્છત્સર્વં ચાસીત્પ્રદક્ષિણમ્ ॥
[બલં ચાતિબલો મેને ન મેઽસ્તિ સદૃશો મહાન્.] તતઃ પુનરથોવાચ પર્યશ્રુનયનો હરિઃ ॥
ભીમમાભાષ્ય સૌહાર્દાદ્બાષ્પગદ્ગદયા ગિરા ।
ગચ્છ વીર સ્વમાવાસં સ્મર્તવ્યોઽસ્મિ કથાન્તરે ॥
ઇહસ્થશ્ચ કુરુશ્રેષ્ઠ ન નિવેદ્યોસ્મિ કસ્યચિત્ ।
ધનદસ્યાલયાચ્ચાપિ વિસૃષ્ટાનાં મહાબલ ॥
એષ કાલ ઇહાયાતું દેવગન્ધર્વયોષિતામ્ ।
મમાપિ સફલં ચ ક્ષુઃ સ્મારિતશ્ચાસ્મિ રાઘવમ્ ॥
[રામાભિધાનં વિષ્ણું હિ જગદ્ધૃદયનન્દનમ્ । સીતાવક્રારવિન્દાર્કં દશાસ્યધ્વાન્તભાસ્કરમ્ ॥ ]
માનુષં ગાત્રસંસ્પર્શં ગત્વા ભીમ ત્વયા સહ ।
તદસ્મદ્દર્શનં વીર કૌન્તેયામાઘમસ્તુ તે ॥
ભ્રાતૃત્વં ત્વં પુરસ્કૃત્ય વરં વરય ભારત ।
યદિ તાવન્મયા ક્ષુદ્રા ગત્વા વારણસાહ્વયમ્ ॥
ધાર્તરાષ્ટ્રા નિહન્તવ્યા યાવદેતત્કરોમ્યહમ્ ।
શિલયા નગરં વા તન્મર્દિતવ્યં મયા યદિ ॥
[બદ્ધ્વા દુર્યોધનં ચાદ્ય આનયામિ તવાન્તિકમ્.] યાવદેતત્કરોમ્યદ્યકામં તવ મહાબલ ॥
ભીમસેનસ્તુ તદ્વાક્યં શ્રુત્વા તસ્ મહાત્મનઃ ।
પ્રત્યુવાચ હનૂન્તં પ્રહૃષ્ટેનાન્તરાત્મના ॥
કૃતમેવ ત્વયા સર્વં મમ વાનરપુઙ્ગવ ।
સ્વસ્તિ તેઽસ્તુ મહાબાહો કામયે ત્વાં પ્રસીદમે ॥
સનાથાઃ પાણ્ડવાઃ સર્વે ત્વયા નાથેન વીર્યવન્ ।
તવૈવ તેજસા સર્વાન્વિજેષ્યામો વયં પરાન્ ॥
એવમુક્તસ્તુ હનુમાન્ભીમસેનમભાષત ।
ભ્રાતૃત્વાત્સૌહૃદાચ્ચૈવ કરિષ્યામિ પ્રિયં તવ ॥
ચમૂં વિગાહ્ય શત્રૂણાં પરશક્તિસમાકુલામ્ ।
યદા સિંહરવં વીર કરિષ્યસિ મહાબલ ॥
તદાહં બૃંહયિષ્યામિ સ્વરવેણ રવં તવ ।
યં શ્રુત્વૈવ ભવિષ્યન્તિ વ્યસવસ્તેઽરયો રણે ॥
વિજયસ્ય ધ્વજસ્થશ્ચ નાદાન્મોક્ષ્પામિ દારુણાન્ ।
શત્રૂણાં યે પ્રાણહરાઃ સુખં યેન હનિષ્યથ ॥
એવમાભાષ્ય હનુમાંસ્તદા પાણ્ડવનન્દનમ્ ।
માર્ગમાખ્યાય ભીમાય તત્રૈવાન્તરધીયત ॥
ગતે તસ્મિન્હરિવરે ભીમોપિ બલિનાંવરઃ ।
તેન માર્ગેણ વિપુલં વ્યચરદ્ગન્ધમાદનમ્ ॥
અનુસ્મરન્વપુસ્તસ્ય શ્રિયં ચાપ્રતિમાં ભુવિ ।
માહાત્મ્યમનુભાવં ચ સ્મરન્દાશરથેર્યયૌ ॥
સ તાનિ રમણીયાનિ વનાન્યુપવનાનિ ચ ।
વિલોલયામાસ તદા સૌગન્ધિકવનેપ્સયા ॥
ફુલ્લપદ્મવિચિત્રાણિ સરાંસિ સરિતસ્તથા ।
નાનાકુસુમચિત્રાણિ પુષ્પિતાનિ વનાનિ ચ ॥
મત્તવારણયુથાનિ પઙ્કક્લિન્નાનિ ભારત ।
વર્ષતામિવ મેઘાનાં વૃન્દાનિ દદૃશે તદા ॥
હરિણૈશ્ચપલાપાઙ્ગૈર્હરિણીસહિતૈર્વનમ્ ।
સશષ્પકવલૈઃ શ્રીમાન્પથિ દૃષ્ટ્વા દ્રુતં યયૌ ॥
મહિષૈશ્ચ વરાહૈશ્ચ શાર્દૂલૈશ્ચ નિષેવિતમ્ ।
વ્યપેતભીર્ગિરિં શૌર્યાદ્ભીમસેનો વ્યગાહત ॥
કુસુમાનતશાખૈશ્ચ તામ્રપલ્લવકોમલૈઃ ।
યાચ્યમાન ઇવારણ્યે દ્રુમૈર્મારુતકમ્પિતૈઃ ॥
કૃતપદ્માઞ્જલિપુટા મત્તષટ્પદસેવિતાઃ ।
પ્રિયતીર્થવના માર્ગે પદ્મિનીઃ સમતિક્રમન્ ॥
સજ્જમાનમનોદૃષ્ટિઃ ફુલ્લેષુ ગિરિસાનુષુ ।
દ્રૌપદીવાક્યપાથેયો ભીમો ભીમપરાક્રમઃ ॥
પરિવૃત્તેઽહનિ તતઃ પ્રકીર્ણહરિણે વને ।
કાઞ્ચનૈર્વિલૈઃ પદ્મૈર્દદર્શ વિપુલાં નદીમ્ ॥
હંસકારણ્ડવયુતાં ચક્રવાકોપશોભિતામ્ ।
રચિતામિવ તસ્યાદ્રેર્ભાલાં વિમલપઙ્કજામ્ ॥
તસ્યાં નદ્યાં મહાસત્વઃ સૌગન્ધિકવનં મહત્ ।
અપશ્યત્પ્રીતિજનનં બાલાર્કસદૃશદ્યુતિ ॥
તદ્દૃષ્ટ્વા લબ્ધકામઃ સ મનસા પાણ્ડુનન્દનઃ । વનવાસપરિક્લિષ્ટાં જગામ મનસા પ્રિયામ્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0