મહાભારત · અધ્યાય 3.146
તતઃ પ્રયાતમાત્રેષુ પાણ્ડવેષુ મહાત્મસુ ।
પદ્ભ્યામનુચિતા ગન્તું દ્રૌપદી સમુપાવિશત્ ॥
શ્રાન્તા દુઃખપરીતા ચ વાતવર્ષેણ તેન ચ ।
સૌકુમાર્યાચ્ચ પાઞ્ચાલી સમ્મુમોહ તપસ્વિની ॥
સા કમ્પમાના મોહેન બાહુભ્યામસિતેક્ષણા ।
રવૃત્તાભ્યામનુરૂપાભ્યામૂરૂ સમવલમ્બત ॥
આલમ્બમાના સહિતાવૂરૂ ગજકરોપમૌ ।
રપપાત સહસા ભૂમૌ વેપન્તી કદલી યથા ॥
તાં પતન્તીં વરારોહાં ભજ્યમાનાં લતામિવ ।
નકુલઃ સમભિદ્રુત્ય પરિજગ્રાહ વીર્યવાન્ ॥
નકુલ ઉવાચ ।
રાજન્પાઞ્ચાલરાજસ્ય સુતેયમસિતક્ષણા ।
શ્રાન્તા નિપતિતા ભૂમૌ તામવેક્ષસ્વ ભારત ॥
અદુઃખાર્હા પરં દુઃખં પ્રાપ્તેયં મૃદુગામિની ।
આશ્વાસય મહારાજ તામિમાં શ્રમકર્શિતામ્ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।
રાજા તુ વચનાત્તસ્ય ભૃશં દુઃખસમન્વિતઃ ।
ભીમશ્ચ સહદેવશ્ચ સહસા સમુપાદ્રવન્ ॥
તામવેક્ષ્યતુ કૌન્તેયો વિવર્ણવદનાં કૃશામ્ ।
અઙ્કમાનીય ધર્માત્મા પર્યદેવયદાતુરઃ ॥
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ ।
કથં વેશ્મસુ ગુપ્તેષુ સ્વાસ્તીર્ણશયનોચિતા ।
ભૂમૌ નિષતિતા શેતે સુખાર્હા વરવર્ણિની ॥
સુકુમારૌ કથં પાદૌ મુખં ચ કમલપ્રભમ્ ।
મત્કૃતેઽદ્ય વરાર્હાયાઃ શ્યામતાં સમુપાગતમ્ ॥
કિમિદં દ્યૂતકામેન મયા કૃતમબુદ્ધિના ।
આદાય કૃષ્ણાં ચરતા વને મૃગગણાકુલે ॥
સુખં પ્રાપ્સ્યસિ કલ્યાણિ પાણ્ડવાન્પ્રાપ્ય વૈ પતીન્ ।
ઇતિદ્રુવદરાજેન પિત્રા દત્તાઽયતેક્ષણા ॥
તત્સર્વમાનવાપ્યેયં શ્રમશોકાદ્વિકર્શિતા ।
શેતે નિપતિતા ભૂમૌ પાપસ્ય મમ કર્મભિઃ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।
તથા લાલપ્યમાને તુ ધર્મરાજે યુધિષ્ઠિરે ।
ધૌમ્યપ્રભૃતયઃ સર્વે તત્રાજગ્મુર્દ્વિજોત્તમાઃ ॥
તે સમાશ્વાસયામાસુરાશીર્ભિશ્ચાપ્યપૂજયન્ ।
રાક્ષોઘ્નાંશ્ચ તથા મન્ત્રાઞ્જેપુશ્ચક્રુશ્ચ તે ક્રિયાઃ ॥
પઠ્યમાનેષુ મન્ત્રેષુ શાન્ત્યર્થં પરમર્ષિભિઃ ।
સ્પૃશ્યમાના કરૈઃ શીતૈઃ પાણ્ડવૈશ્ચ મુહુર્મુહુઃ ॥
સેવ્યમાના ચ શીતેન જલમિશ્રેણ વાયુના ।
પાઞ્ચાલી સુખમાસાદ્ય લેભે ચેતઃ શનૈઃ શનૈઃ ॥
પરિગૃહ્યચ તાં દીનાં કૃષ્ણામજિનસંસ્તરે ।
પાર્થા વિશ્રામયામાસુર્લબ્ધસઞ્જ્ઞાં તપસ્વિનમ્ ॥
તસ્યા યમૌ રક્તતલૌ પાદૌ પૂજિતલક્ષણૌ ।
કરાભ્યાં કિણજાતાભ્યાં શનકૈઃ સંવવાહતુઃ ॥
પર્યાશ્વાસયદપ્યેનાં ધર્મરાજો યુધિષ્ઠિરઃ ।
ઉવાચ ચ કુરુશ્રેષ્ઠો ભીમસેનમિદં વચઃ ॥
બહવઃ પર્વતા મીમ વિષમા હિમદુર્ગમાઃ ।
તેષુ કૃષ્ણા મહાબાહો કથં નુ વિચરિષ્યતિ ॥
ભીમસેન ઉવાચ ।
ત્વાં રાજન્રાજપુત્રીં ચ યમૌ ચ પુરુષર્ષભ ।
સ્વયં નેષ્યામિ રાજેનદ્ર મા વિષાદે મનુઃ કૃથાઃ ॥
અથવા યો મયા જાતો વિહગો મદ્બલોપમઃ । વહેદનઘ સર્વાન્નો વચનાત્તે ઘટોત્કચઃ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0