મહાભારત · અધ્યાય 3.139

ભરદ્વાજસ્તુ કૌન્તેય કૃત્વા સ્વાધ્યાયમાહ્નિકમ્ ।
સમિત્કલાપમાદાય પ્રવિવેશ સ્વમાશ્રમમ્ ॥

તં સ્મ દૃષ્ટ્વા પુરા સર્વે પ્રત્યુત્તિષ્ઠિન્તિ પાવકાઃ ।
ન ત્વેનમુપતિષ્ઠન્તિ હતપુત્રં તદાઽગ્નયઃ ॥

વૈકૃતન્ત્વગ્નિહોત્રે સ લક્ષયિત્વા મહાતપાઃ ।
તમન્ધં શૂદ્રમાસીનં ગૃહપાલમથાબ્રવીત્ ॥

કિન્નુ મે નાગ્નયઃ શૂદ્ર પ્રતિનન્દન્તિ દર્શનમ્ ।
ત્વં ચાપિ ન યથાપૂર્વં કચ્ચિત્ક્ષેમમિહાશ્રમે ॥

કચ્ચિન્ન રૈભ્યં પુત્રો મે ગતવાનલ્પચેતનઃ ।
એતદાચક્ષ્વ મે શીઘ્રં ન હિ શુદ્ધ્યતિ મે મનઃ ॥
શૂદ્ર ઉવાચ ।

રૈભ્યં યાતો નૂનમયં પુત્રસ્તે મન્દચેતનઃ ।
તથાહિ નિહતઃ શેતે રાક્ષસેન મહાત્મના ॥

પ્રકાલ્યમાનસ્તેનાયં શૂલહસ્તેન રક્ષસા ।
અગ્ન્યગારં પ્રતિદ્વારિ મયા દોર્ભ્યાં નિવારિતઃ ॥

તતઃ સ વિહતાશોઽત્રજલકામોશુચિર્ધ્રુવમ્ ।
નિહતઃ સોઽતિવેગેન શૂલહસ્તેન રક્ષસા ॥
લોમશ ઉવાચ ।

ભરદ્વાજસ્તુ તચ્છ્રુત્વા શૂદ્રસ્ય વિપ્રિયં મહત્ ।
ગતાસું પુત્રમાદાય વિલલાપ સુદુઃખિતઃ ॥
ભરદ્વાજ ઉવાચ ।

રબ્રાહ્મણાનાં કિલાર્થાય નનુ ત્વં તપ્તવાંસ્તપઃ ।
દ્વિજાનામનધીતા વૈ વેદાઃ સમ્પ્રતિભાન્ત્વિતિ ॥

તથા કલ્યાણશીલસ્ત્વં બ્રાહ્મણેષુમહાત્મસુ ।
અનાગાઃ સર્વભૂતેષુ કર્કશત્વમુપેયિવાન્ ॥

પ્રતિષિદ્ધો મયા તાત રૈભ્યાવસથદર્શનાત્ ।
ગતવાનેવ તં ક્ષુદ્રં કાલાન્તકયમોપમમ્ ॥

યઃ સ જાનન્મહાતેજા વૃદ્ધસ્યૈકં મમાત્મજમ્ ।
ગતવાનેવ કોપસ્ય વશં પરમદુર્મતિઃ ॥

પુત્રશોકમનુપ્રાપ્ત એષ રૈભ્યસ્ય કર્મણા ।
ત્યક્ષ્યામિ ત્વામૃતેપુત્ર પ્રાણાનિષ્ટતમાન્ભુવિ ॥

યથાઽહં પુત્રશોકેન દેહં ત્યક્ષ્યામિ કિલ્વિષી ।
તથા જ્યેષ્ઠઃ સુતો રૈભ્યં હિંસ્યાચ્છીઘ્રમનાગસમ્ ॥

સુખિનો વૈ નરા યેષાં જાયા પુત્રો ન વિદ્યતે ।
યે પુત્રશોકમપ્રાપ્ય વિચરન્તિ યથાસુખમ્ ॥

યે તુ પુત્રકૃતાચ્છોકાદ્ભૃશં વ્યાકુલચેતસઃ ।
શપન્તીષ્ટાન્સખીનાર્તાસ્તેભ્યઃ પાપતરો નુ કઃ ॥

પરાસુશ્ચ સુતો દૃષ્ટઃ શપ્તશ્ચૈષ્ટઃ સખા મયા ।
ઈદૃશીમાપદં કોત્ર દ્વિતીયોઽનુવિષ્યતિ ॥
લોમશ ઉવાચ ।

વિલપ્યૈવં બહુવિધં ભરદ્વાજોઽદહત્સુતમ્ । સુસમિદ્ધં તતઃ પશ્ચાત્પ્રવિવેશ હુતાશનમ્ ॥