મહાભારત · અધ્યાય 3.129
બ્રહ્મન્યદ્યદ્યથા કાર્યં તત્કુરુષ્વ તથાતથા ।
પુત્રકામતયા સર્વન્કરિષ્યામિ વચસ્તવ ॥
લોમશ ઉવાચ ।
તતઃ સ યાજયામાસ સોમકં તેન જન્તુના ।
માતરસ્તુ બલાતપુત્રમપાકાર્ષુઃ કૃપાન્વિતાઃ ॥
હા હતાઃ સ્મેતિ વાશન્ત્યસ્તીવ્રશોકસમાહતાઃ ।
તં માતરઃ પ્ત્યકર્ષન્ગૃહીત્વા દક્ષિણે કરે ॥
સવ્યે પાણૌ ગૃહીત્વા તુ યાજકોપિ સ્મ કર્ષતિ ।
કુરરીણામિવાર્તાનામપાકૃષ્ય તુ તં સુતમ્ ॥
વિશસ્ય ચૈનં વિધિવદ્વપામસ્ય જુહાવ સઃ ।
વપાયાં હૂયમાનાયાં ગન્ધમાઘ્રાય માતરઃ ॥
આર્તા નિપેતુઃ સહસા પૃથિવ્યાં કુરુનન્દન ।
સર્વાશ્ચ ગર્ભાનલબંસ્તતસ્તાઃ પાર્થિવાઙ્ગનાઃ ॥
તતો દશસુ માસેષુ સોમકસ્ય વિશામ્પતે ।
જજ્ઞે પુત્રશતં પૂર્ણં તાસુ સર્વાસુ ભારત ॥
જન્તુર્જ્યેષ્ઠઃ સમભવજ્જનિત્ર્યામેવ પૂર્વવત્ ।
સ તાસામિષ્ટ એવાસીન્ન તથાઽન્યે નિજાઃ સુતાઃ ॥
તચ્ચ લક્ષણમસ્યાસીત્સૌવર્ણં પાર્શ્વ ઉત્તરે ।
તસ્મિન્પુત્રશતે ચાગ્ર્યઃ સ બભૂવ ગુણૈરપિ ॥
તતઃ સ લોકમગમત્સોમકસ્ય ગુરુઃ પરમ્ ।
અન્વક્ષમેવ પશ્ચાત્તુ સોમકોપ્યગમત્પરમ્ ॥
અથ તં નરકે ઘોરે પચ્યમાનં દદર્શ સઃ ।
તમપૃચ્છત્કિમર્થં ત્વં નરકે પચ્યસે દ્વિજ ॥
તમબ્રવીદ્ગુરુઃ સોઽથ પચ્યમાનોઽગ્નિના ભૃશમ્ ।
ત્વં મયા યાજિતો રાજંસ્તસ્યેદં કર્મણઃ ફલમ્ ॥
એતચ્છ્રુત્વા સ રાજર્ષિર્ધર્મરાજમથાબ્રવીત્ ।
અહમત્ર પ્રવેક્ષ્યામિ મુચ્યતાં મમ યાજકઃ ॥
મત્કૃતે હિ મહાભાગઃ પચ્યતે નરકાગ્નિના ।
સોહમાત્માનમાધાસ્યે નરકે મુચ્યતાં ગુરુઃ ॥
ધર્મ ઉવાચ ।
નાન્ય કર્તુઃ ફલં રાજન્નુપભુઙ્ક્તે કદાચન ।
ઇમાનિ તવ દૃશ્યન્તે ફલાનિ વદતાંવર ॥
સોમક ઉવાચ ।
પુણ્યાન્ન કામયે લોકાનૃતેઽહં બ્રહ્મવાદિનમ્ ।
ઇચ્છામ્યહમનનૈવ સહ વસ્તું સુરાલયે ॥
નરકે વા ધર્મરાજ કર્મણાઽસ્ય સમો હ્યહમ્ ।
પુણ્યાપુણ્યફલં દેવ સમમસ્ત્વાવયોરિદમ્ ॥
ધર્મરાજ ઉવાચ ।
યદ્યેવમીપ્સિતં રાજન્ભુઙ્ખાસ્ય સહિતઃ ફલમ્ ।
તુલ્યકાલં સહાનેન પશ્ચાત્પ્રાપ્સ્યસિ સદ્ગતિમ્ ॥
લોમશ ઉવાચ ।
સ ચકાર તથા સર્વં રાજા રાજીવલોચનઃ ।
ક્ષીણપાપશ્ચ તસ્માત્સ વિમુક્તો ગુરુણા સહ ॥
લેભે કામાઞ્શુભાન્રાજન્કર્મણા નિર્જિતાન્સ્વયમ્ ।
સહ તેનૈવ વિપ્રેણ ગુરુણા સ ગુરુપ્રિયઃ ॥
એષ તસ્યાશ્રમઃ પુણ્યો ય એષોગ્રે વિરાજતે ।
ક્ષાન્ત ઉષ્યાત્ર ષડ્રાત્રં પ્રાપ્નોતિ સુગતિં નરઃ ॥
એતસ્મિન્નપિ રાજેન્દ્ર વત્સ્યામો વિગતજ્વરાઃ । ષડ્રાત્રં નિયતાત્માનઃ સ્̤અજ્જીભવ કુરૂદ્વહ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0