મહાભારત · અધ્યાય 2.9

યુધિષ્ઠિર સભા દિવ્યા વરુણસ્યામિતપ્રભા ।
પ્રમાણેન યથા યામ્યા શુભપ્રાકારતોરણા ॥

અન્તઃ સલિલમાસ્થાય વિહિતા વિશ્વકર્મણા ।
દિવ્યૈ રત્નમયૈર્વૃક્ષૈઃ ફલપુષ્પપ્રદૈર્યુતા ॥

નીલપીતૈઃ સિતાઃ શ્યામૈઃ સિતૈર્લોહિતકૈરપિ ।
અવતાનૈસ્તથા ગુલ્મૈર્મઞ્જરીજાલધારિભિઃ ॥

તથા શકુનયસ્તસ્યાં વિચિત્રા મધુરસ્વરાઃ ।
અનિર્દેશ્યા વપુષ્મન્તઃ શતશોઽથ સહસ્રશઃ ॥

સા સભા સુખસંસ્પર્શા ન શીતા ન ચ ધર્મદા ।
વેશ્માસનવતી રમ્યા સિતા વરુણપાલિતા ॥

યસ્યામાસ્તે સ વરુણો વારુણ્યા ચ સમન્વિતઃ ।
દિવ્યરત્નામ્બરધરો દિવ્યાભરણભૂષિતઃ ॥

દ્વિતીયેન તુ નામ્ના વૈ ગૌરીતિ ભુવિ વિશ્રુતા ।
પત્ન્યા સવરુણો દેવઃ પ્રમોદતિ સુખી સુખમ્ ॥

સ્રગ્વિણો દિવ્યગન્ધાશ્ચ દિવ્યગન્ધાનુલેપનાઃ ।
આદિત્યાસ્તત્ર વરુણં જલેશ્વરમુપાસતે ॥

વાસુકિસ્તક્ષકશ્ચૈવ નાગશ્ચૈરાવતસ્તથા ।
કૃષ્ણશ્ચ લોહિતશ્ચૈવ પદ્મશ્ચિત્રશ્ચ વીર્યવાન્ ॥

કમ્બલાશ્વતરૌ નાગૌ ધૃતરાષ્ટ્રબલાહકૌ ।
મણિમાન્કુણ્ડધારશ્ચ કર્કોટકધનઞ્જયૌ ॥

પાણિમાન્કુણ્ડધારશ્ચ બલવાન્પૃથિવીપતે ।
પ્રહ્રાદો મુષિકાદશ્ચ તથૈવ જનમેજયઃ ॥

પતાકિનો મણ્ડલિનઃ ફણવન્તશ્ચ સર્વશઃ ।
અર્થો ધર્મશ્ચ કામશ્ચ વસુઃ કપિલ એવ ચ ॥

અનન્તશ્ચ મહાનાગો યં દૃષ્ટ્વા જલજેશ્વરઃ ।
અભ્યર્ચયતિ સત્કારૈરાસનેન ચ તં વિભુઃ ॥

વાસુકિપ્રમુખાશ્ચૈવ સર્વે પ્રાઞ્જલયઃ સ્થિતાઃ ।
અનુજ્ઞાતાશ્ચ શેષેણ યથાર્હમુપવિશ્ય ચ ॥

એતે ચાન્યે ચ બહવઃ સર્પાસ્તસ્યાં યુધિષ્ઠિર । વૈનતેયશ્ચ ગરુડો યે ચાસ્ય પરિચારિણઃ ।
ઉપાસતે મહાત્માનં વરુણં વિગતક્લમાઃ ॥

બલિર્વૈરોચનો રાજા નરકઃ પૃથિવીઞ્જયઃ ।
સંહ્રાદો વિપ્રચિત્તિશ્ચ કાલખઞ્જાશ્ચ દાનવાઃ ॥

સુહનુર્દુર્મુખઃ શઙ્ખઃ સુમનાઃ સુમતિસ્તતઃ ।
ઘટોદરો મહાપાર્શ્વઃ ક્રથનઃ પિઠરસ્તથા ॥

વિશ્વરૂપઃ સ્વરૂપશ્ચ વિરૂપોઽથ મહાશિરાઃ ।
દશગ્રીવશ્ચ વાલી ચ મેઘવાસા દશાવરઃ ॥

ટિટ્ટિભો વિટભૂતશ્ચ સંહ્રાદશ્ચેન્દ્રતાપનઃ ।
દૈત્યદાનવસઙ્ઘાશ્ચ સર્વે રુચિરકુણ્ડલાઃ ॥

સ્રગ્વિણો મૌલિનશ્ચૈવ તથા દિવ્યપરિચ્છદાઃ ।
સર્વે લબ્ધવરાઃ શૂરાઃ સર્વે વિગતમૃત્યવઃ ॥

તે તસ્યાં વરુણં દેવં ધર્મપાશધરં સદા ।
ઉપાસતે મહાત્માનં સર્વે સુચરિતવ્રતાઃ ॥

તથા સમુદ્રાશ્ચત્વારો નદી ભાગીરથી ચ સા ।
કાલિન્દી વિદિશા વેણા નર્દમા વેગવાહિની ॥

વિપાશા ચ શતદ્રુશ્ચ ચન્દ્રભાગા સરસ્વતી ।
ઇરાવતી વિતસ્તા ચ સિન્ધુર્દેવનદી તથા ॥

ગોદાવરી કૃષ્ણવેણી કાવેરી ચ સરિદ્વરા ।
કિમ્પુના ચ વિશલ્યા ચ તથા વૈતરણી નદી ॥

તૃતીયા જ્યેષ્ઠિલા ચૈવ શોણશ્ચાપિ મહાનદઃ ।
ચર્મણ્વતી તથા ચૈવ પર્ણાશા ચ મહાનદી ॥

સરયૂર્વારવત્યાઽથ લાઙ્ગલી ચ સરિદ્વરા ।
કરતોયા તથાઽત્રેયી લૌહિત્યશ્ચ મહાનદઃ ॥

લઙ્ઘતી ગોમતી ચૈવ સન્ધ્યા ત્રિસ્રોતસી તથા ।
એતાશ્ચન્યાશ્ચ રાજેન્દ્ર સુતીર્થા લોકવિશ્રુતાઃ ॥

સરિતઃ સર્વતશ્ચાન્યાસ્તીર્થાનિ ચ સરાંસિ ચ । કૂપાશ્ચ સપ્રસ્રવણા દેહવન્તો યુધિષ્ઠિર ।

પલ્વલાનિ તટાકાનિ દેહવન્ત્યથ ભારત ।
દિશસ્તથા મહી ચૈવ તથા સર્વે મહીધરાઃ ॥

ઉપાસતે મહાત્માનં સર્વે જલચરાસ્તથા ।
ગીતવાદિત્રવન્તશ્ચ ગન્ધર્વાપ્સરસાં ગણાઃ ॥

સ્તુવન્તો વરુણં તસ્યાં સર્વ એવ સમાસતે ।
મહીધરા રત્નવન્તો રસા યે ચ પ્રતિષ્ઠિતાઃ ॥

કથયન્તઃ સુમધુરાઃ કથાસ્તત્ર સમાસતે ।
વારુણશ્ચ તથા મન્ત્રી સુનાભઃ પર્યુપાસતે ॥

પુત્રપૌત્રૈઃ પરિવૃતો ગોનામ્ના પુષ્કરેણ ચ ।
સર્વે વિગ્રહવન્તસ્તે તમીશ્વરમુપાસતે ॥

એષા મયા સમ્પતતા વારુણી ભરતર્ષભ ।
દૃષ્ટપૂર્વા સભા રમ્યા કુબેરસ્ય સભાં શૃણુ ॥