મહાભારત · અધ્યાય 2.10
સભા વૈશ્રવણી રાજઞ્શતયોજનમાયતા ।
વિસ્તીર્ણા સપ્તતિશ્ચૈવ યોજનાનિ સિતપ્રભા ॥
તપસા નિર્જિતા રાજન્સ્વયં વૈશ્રવણેન સા ।
શશિપ્રભા પ્રાવરણા કૈલાસશિખરોપમા ॥
ગુહ્યકૈરુહ્યમાના સા ખે વિષક્તેવ શોભતે ।
દિવ્યા હેમમયૈરુચ્ચૈઃ પ્રાસાદૈરુપશોભિતા ॥
મહારત્નવતી ચિત્રા દિવ્યગન્ધા મનોરમા । સિતાભ્રશિખરાકારા પ્લવમાનેવ દૃશ્યતે ।
દિવ્યા હેમમયૈ રઙ્ગૈર્વિદ્યુદ્ભિરિવ ચિત્રિતા ।
તસ્યાં વૈશ્રવણો રાજા વિચિત્રાભરણામ્બરઃ ॥
સ્ત્રીસહસ્રૈર્વૃતઃ શ્રીમાનાસ્તે જ્વલિતકુણ્ડલઃ । સહ પત્ન્યા મહારાજ ઋદ્ધ્યા સહ વિરાજતે ।
સર્વાભરણભૂષિણ્યા વપુષ્મત્યા ધનેશ્વરઃ । દિવાકરનિભે પુણ્યે દિવ્યાસ્તરણસંવૃતે ।
દિવ્યપાદોપધાને ચ નિષણ્ણઃ પરમાસને ॥
મન્દારાણામુદારાણાં વનાનિ પરિલોડયન્ ।
સૌગન્ધીકવનાનાં ચ ગન્ધં ગન્ધવહો વહન્ ॥
નલિન્યાશ્ચાલકાખ્યાયા નન્દનસ્ય વનસ્ય ચ ।
શીતો હૃદયસંહ્લાદી વાયુસ્તમુપસેવતે ॥
તત્ર દેવાઃ સગન્ધર્વા ગણૈરપ્સરસાં વૃતાઃ ।
દિવ્યતાનૈર્મહારાજ ગાયન્તિસ્મ સભાગતાઃ ॥
મિશ્રકેશી ચ રમ્ભા ચ ચિત્રસેના શુચિસ્મિતા ।
ચારુનેત્રા ઘૃતાચી ચ મેનકા પુઞ્જિકસ્થલા ॥
વિશ્વાચી સહજન્યા ચ પ્રમ્લોચા ઉર્વશી ॥
વર્ગા ચ સૌરભેયી ચ સમીચી બુદ્બુદા લતા ।
એતાઃ સહસ્રશશ્ચાન્યા નૃત્તગીતવિશારદાઃ ॥
ઉપતિષ્ઠન્તિ ધનદં ગન્ધર્વાપ્સરસાં ગણાઃ ।
અનિશં દિવ્યવાદિત્રૈર્નૃત્તગીતૈશ્ચ સ સભા ॥
અશૂન્યા રુચિરા ભાતિ ગન્ધર્વાપ્સરસાં ગણૈઃ ।
કિન્નરા નામ ગન્ધર્વા નરા નામ તથાઽપરે ॥
માણિભદ્રોઽથ ધનદઃ શ્વેતભદ્રશ્ચ ગુહ્યકઃ ।
કશેરકો ગણ્ડકણ્ડૂઃ પ્રદ્યોતશ્ચ મહાબલઃ ॥
કુસ્તમ્બરુઃ પિશાચશ્ચ ગજકર્ણો વિશાલકઃ ।
વરાહકર્ણસ્તામ્રૌષ્ઠઃ ફલકક્ષઃ ફલોદકઃ ॥
હંસચૂડઃ શૈખાવર્તો હેમનેત્રો વિભીષણઃ ।
પુષ્પાનનઃ પિઙ્ગલકઃ શોણિતોદઃ પ્રવાલકઃ ॥
વૃક્ષવાસ્યનિકેતશ્ચ ચીરવાસાશ્ચ ભારત ।
એતે ચાન્યે ચ બહવો યક્ષાઃ શતસહસ્રશઃ ॥
સદા ભગવતી લક્ષ્મીસ્તત્રૈવ નલકૂબરઃ ।
અહં ચ બહુશસ્તસ્યાં ભવન્ત્યન્યે ચ મદ્વિધાઃ ॥
બ્રહ્મર્ષયો ભવન્ત્યત્ર તથા દેવર્ષયોઽપરે ।
ક્રવ્યાદાશ્ચ તથૈવાન્યે ગન્ધર્વાશ્ચ મહાબલાઃ ॥
ઉપાસતે મહાત્માનં તસ્યાં ધનદમીશ્વરમ્ ।
ભગવાન્ભૂતસઙ્ઘૈશ્ચ વૃતઃ શતસહસ્રશઃ ॥
ઉમાપતિઃ પશુપતિઃ શૂલભૃદ્ભગનેત્રહા ।
ત્ર્યમ્બકો રાજશાર્દૂલ દેવી ચ વિગતક્લમા ॥
વામનૈર્વિકટૈઃ કુબ્જૈઃ ક્ષતજાક્ષૈર્મહારવૈઃ ।
મેદોમાંસાશનૈરુગ્રૈરુગ્રધન્વા મહાબલઃ ॥
નાનાપ્રહરણૈરુગ્રૈર્વાતૈરિવ મહાજવૈઃ ।
વૃતઃ સખાયમન્વાસ્તે સદૈવ ધનદં નૃપ ॥
પ્રહૃષ્ટાઃ શતશશ્ચાન્યે બહુશઃ સપરિચ્છદાઃ ।
ગન્ધર્વાણાં ચ પતયો વિશ્વાવસુર્હહા હુહૂઃ ॥
તુમ્બુરુઃ પ્રવતશ્ચૈવ શૈલૂષશ્ચ તથાઽપરઃ ।
ચિત્રસેનશ્ચ ગીતજ્ઞસ્તથા ચિત્રરથોપિ ચ ॥
એતે ચાન્યે ચ ગન્ધર્વા ધનેશ્વરમુપાસતે ।
વિદ્યાધરાધિપશ્ચૈવ ચક્રધર્મા સહાનુજૈઃ ॥
ઉપાચરતિ તત્ર સ્મ ધનાનામીશ્વરં પ્રભુમ્ ।
કિન્નરાઃ શતશસ્તત્ર ધનાનામીશ્વરં પ્રભુમ્ ॥
આસતે ચાપિ રાજાનો ભગદત્તપુરોગમાઃ ।
દ્રુમઃ કિમ્પુરુષેશશ્ચ ઉપાસ્તે ધનદેશ્વરમ્ ॥
રાક્ષસાધિપતિશ્ચૈવ મહેન્દ્રો ગન્ધમાદનઃ ।
સહ યક્ષૈઃ સગન્ધર્વૈઃ સહ સર્વૈર્નિશાચરૈઃ ॥
વિભીષણશ્ચ ધર્મિષ્ઠ ઉપાસ્તે ભ્રાતરં પ્રભુમ્ ।
હિમવાન્પારિયાત્રશ્ચ વિન્ધ્યકૈલાસમન્દરાઃ ॥
મલયો દર્દુરશ્ચૈવ મહેન્દ્રો ગન્ધમાદનઃ ।
ઇન્દ્રકીલઃ સુનાભશ્ચ તથા દિવ્યૌ ચ પર્વતૌ ॥
એતે ચાન્યે ચ બહવઃ સર્વે મેરુપુરોગમાઃ ।
ઉપાસતે મહાત્માનં ધનાનામીશ્વરં પ્રભુમ્ ॥
ન્દીશ્વરશ્ચ ભગવાન્મહાકાલસ્તથૈવ ચ ।
શઙ્કુકર્ણમુખાઃ સર્વે દિવ્યાઃ પારિષદાસ્તથા ॥
કાષ્ઠઃ કુટી મુખો દન્તી વિજયશ્ચ તપોધિકઃ ।
શ્વેતશ્ચ વૃષભસ્તત્ર નર્દન્નાસ્તે મહાબલઃ ॥
ધનદં રાક્ષસાશ્ચાન્યે પિશાચાશ્ચ ઉપાસતે ।
પારિષદૈઃ પરિવૃતમુપાયાન્તં મહેશ્વરમ્ ॥
સદા હિ દેવદેવેશં શિવં ત્રૈલોક્યભાવનમ્ ।
પ્રણમ્ય મૂર્ધ્ના પૌલસ્ત્યો બહુરૂપમુમાપતિમ્ ॥
તતોઽભ્યનુજ્ઞાં સમ્પ્રાપ્ય મહાદેવાદ્ધનેશ્વરઃ ।
આસ્તે કદાચિદ્ભગવાન્ભવો ધનપતેઃ સખા ॥
નિધિપ્રવરમુખ્યૌ ચ શઙ્ખપદ્મૌ ધનેશ્વરૌ ।
સર્વાન્નિધીન્પ્રગૃહ્યાથ ઉપાસ્તાં વૈ ધનેશ્વરમ્ ॥
સા સભા તાદૃશી રમ્યા મયા દૃષ્ટાન્તરિક્ષગા ।
પિતામહસભાં રાજન્કીર્તયિષ્યે નિબોધ તામ્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0