મહાભારત · અધ્યાય 2.8

કથયિષ્યે સભાં યામ્યાં યુધિષ્ઠિર નિબોધ તામ્ ।
વૈવસ્વતસ્ય યાં પાર્થ વિશ્વકર્મા ચકાર હ ॥

તૈજસી સા સભા રાજન્બભૂવ શતયોજના ।
વિસ્તારાયામસમ્પન્ના ભૂયસી ચાપિ પાણ્ડવ ॥

અર્કપ્રકાશા ભ્રાજિષ્ણુઃ સર્વતઃ કામરૂપિણી ।
નાતિશીતા ચ ચાત્યુષ્ણા મનસશ્ચ પ્રહર્ષિણી ॥

ન શોકો ન જરા તસ્યાં ક્ષુત્પિપાસે ન ચાપ્રિયમ્ ।
ન ચ દૈન્યં ક્લમો વાઽપિ પ્રતિકૂલં ન ચાપ્યુત ॥

સર્વે કામાઃ સ્થિતાસ્તસ્યાં યે દિવ્યા યે ચ માનુષાઃ ।
રસવચ્ચ પ્રભૂતં ચ ભક્ષ્યં ભોજ્યમરિન્દમ ॥

લેહ્યં ચોપ્યં ચ પેયં ચ હૃદ્યં સ્વાદુ મનોહરમ્ ।
પુણ્યગન્ધાઃ સ્રજસ્તસ્ય નિત્યં કામફલા દ્રુમાઃ ॥

રસવન્તિ ચ તોયાનિ શીતાન્યુષ્ણાનિ ચૈવ હિ ।
તસ્યાં રાજર્ષયઃ પુણ્યાસ્તથા બ્રહ્મર્ષયોઽમલાઃ ॥

યમં વૈવસ્વતં તાત પ્રહૃષ્ટાઃ પર્યુપાસતે ।
યયાતિર્નહુષઃ પુરુર્માન્ધાતા સોમકો નુગઃ ॥

ત્રસદસ્યુશ્ચ રાજર્ષિઃ કૃતવીર્યઃ શ્રુતશ્રવાઃ ।
અરિષ્ટનેમિઃ સિદ્ધશ્ચ કૃતવેગઃ કૃતિર્નિમિઃ ॥

પ્રતર્દનઃ શિબિર્મત્સ્યઃ પૃથુલાક્ષો બૃહદ્રથઃ ।
વાર્તો મરુત્તઃ કુષિકઃ સાઙ્કાશ્યઃ સાઙ્કૃતિર્ધ્રુવઃ ॥

ચતુરશ્ચઃ સદસ્યોર્મિઃ કાર્તવીર્યશ્ચ પાર્થિવઃ ।
ભરતઃ સુરથશ્ચૈવ સુનીથો નિશઠોઽનલઃ ॥

દિવોદાસશ્ચ સુમના અમ્બરીષો ભગીરથઃ ।
વ્યશ્વઃ સદશ્વો વાઘ્ર્યશ્વઃ પૃથુવેગઃ પૃથુશ્રવાઃ ॥

પૃપદશ્વો વસુમનાઃ ક્ષુપશ્ચ સુમહાબલઃ ।
રુષદ્રુર્વૃષસેનશ્ચ પુરુકુત્સો ધ્વજી રથી ॥

આર્ષ્ટિષેણો દિલીપશ્ચ મહાત્મા ચાપ્યુશીનરઃ ।
ઔશીનરિઃ પુણ્ડરીકઃ શર્યાતિઃ શરભઃ શુચિઃ ॥

અઙ્ગો રિષ્ટશ્ચ વેનશ્ચ દુષ્યન્તઃ સૃઞ્જયો જયઃ ।
ભાઙ્ગાસુરિઃ સુનીથશ્ચ નિષધોઽથ વહીનરઃ ॥

કરન્ધમો બાહ્લિકશ્ચ સુદ્યુમ્નો બલવાન્મધુઃ ।
ઐલો મરુત્તશ્ચ તથા બલવાન્પૃથિવીપતિઃ ॥

કપોતરોમા તૃણકઃ સહદેવાર્જુનૌ તથા ।
વ્યશ્વઃ સાશ્વઃ કૃશાશ્વશ્ચ શશબિન્દુશ્ચ પાર્થિવઃ ॥

રામો દાશરથિશ્ચૈવ લક્ષ્મણોઽથ પ્રતર્દનઃ ।
અલર્કઃ કક્ષસેનશ્ચ ગયો ગૌરાઓશ્વ એવ ચ ॥

જામદગ્ન્યશ્ચ રામશ્ચ નાભાગસગરૌ તથા ।
ભૂરિદ્યુમ્નો મહાશ્વશ્ચ પૃથાશઅવો જનકસ્તથા ॥

રાજા વૈન્યો વારિસેનઃ પુરિજિજ્જનમેજયઃ ।
બ્રહ્મદત્તસ્ત્રિગર્તિશ્ચ રાજોપરિચરસ્તથા ॥

ઇન્દ્રદ્યુમ્નો ભીમજાનુર્ગૌરપૃષ્ઠોઽનઘો લયઃ ।
પદ્મોઽથ મુચુકુન્દશ્ચ ભૂરિદ્યુમ્નઃ પ્રસેનજિત્ ॥

અરિષ્ટનેમિઃ સુદ્યુમ્નઃ પૃથુલાશ્વોઽષ્ટકસ્તથા ।
શતં મત્સ્યા નૃપતયઃ શતં નીપાઃ શતં હયાઃ ॥

ધૃતરાષ્ટ્રાશ્ચૈકશતમશીતિર્જનમેજયાઃ ।
શતં ચ બ્રહ્મદત્તાનાં વીરિણામીરિણાં શતમ્ ॥

ભીષ્ણાણાં દ્વે શતેઽપ્યત્ર ભીમાનાં તુ તથા શતમ્ ।
શતં ચ પ્રતિવિન્ધ્યાનાં શતં નાગાઃ શતં હયાઃ ॥

પલાશાનાં શતં જ્ઞેયં શતં કાશકુશાદયઃ ।
શાન્તનુશ્ચૈવ રાજેન્દ્ર પાણ્ડુશ્ચૈવ પિતા તવ ॥

ઉશઙ્ગવઃ શતરથો દેવરાજો જયદ્રથઃ ।
વૃષદર્ભશ્ચ રાજર્ષિર્બુદ્ધિમાન્સહમન્ત્રિભિઃ ॥

અથાપરે સહસ્રાણિ યે ગતાઃ શસબિન્દવઃ ।
ઇષ્ટ્વાઽશ્વમેધૈર્બહુભિર્મહદ્ભિર્ભૂરિદક્ષિણૈઃ ॥

એતે રાજર્ષયઃ પુણ્યાઃ કીર્તિમન્તો બહુશ્રુતાઃ ।
તસ્યાં સભાયાં રાજેન્દ્ર વૈવસ્વતમુપાસતે ॥

અગસ્ત્યોઽથ મતઙ્ગશ્ચ કાલો મૃત્યુસ્તથૈવ ચ ।
યજ્વાનશ્ચૈવ સિદ્ધાશ્ચ યે ન યોગશરીરિણઃ ॥

અગ્નિષ્વાત્તાશ્ચ પિતરઃ ફેનપાશ્વોષ્મપાશ્ચ યે ।
સુધાવન્તો બર્હિષદો મૂર્તિમન્તસ્તથાઽપરે ॥

કાલચક્રં ચ સાક્ષાચ્ચ ભગવાન્હવ્યવાહનઃ ।
નરા દુષ્કૃતકર્માણો દક્ષિણાયનમૃત્યવઃ ॥

કાલસ્ય નયને યુક્તા યમસ્ય પુરુપાશ્ચ યે ।
તસ્યાં શિંશુપપાલાશાસ્તથા કાશકુશાદયઃ ॥

ઉપાસતે ધર્મરાજં મૂર્તિમન્તો જનાધિપ । એતે ચાન્યે ચ બહવઃ પિતૃરાજસભાસદઃ ।
ન શક્યાઃ પરિસઙ્ખ્યાતું નામભિઃ કર્મભિસ્તથા ।

અસમ્બાધા હિ સા પાર્થ રમ્યા કામગમા સભા । દીર્ઘકાલં તપસ્તપ્ત્વા નિર્મિતા વિશ્વકર્મણા ।

જ્વલન્તી ભાસમાના ચ તેજસા સ્વેન ભારત ।
તામુગ્રતપસો યાન્તિ સુવ્રતાઃ સત્યવાદિનઃ ॥

શાન્તાઃ સન્યાસિનઃ શુદ્ધાઃ પૂતાઃ પુણ્યેન કર્મણા ।
સર્વે ભાસ્વરદેહાશ્ચ સર્વે ચ વિરજોમ્બરાઃ ॥

ચિત્રાઙ્ગદાશ્ચિત્રમાલ્યાઃ સર્વે જ્વલિતકુણ્ડલાઃ ।
સુકૃતૈઃ કર્મભિઃ પુણ્યૈઃ પારિબર્હૈશ્ચ ભૂષિતાઃ ॥

ગન્ધર્વાશ્ચ મહાત્માનઃ સઙ્ઘશશ્ચાપ્સરોગણાઃ ।
વાદિત્રં નૃત્તગીતં ચ હાસ્યં લાસ્યં ચ સર્વશઃ ॥

પુણ્યાશ્ચ ગન્ધાઃ શબ્દાશ્ચ તસ્યાં પાર્થ સમન્તતઃ ।
દિવ્યાનિ ચૈવ માલ્યાનિ ઉપતિષ્ઠન્તિ નિત્યશઃ ॥

શતં શતસહસ્રાણિ ધર્મિણાં તં પ્રજેશ્વરમ્ ।
ઉપાસતે મહાત્માનં રૂપયુક્તા મનસ્વિનઃ ॥

ઈદૃશી સા સભા રાજન્પિતૃરાજ્ઞો મહાત્મનઃ ।
વરુણસ્યાપિ વક્ષ્યામિ સભાં પુષ્કરમાલિનીમ્ ॥