મહાભારત · અધ્યાય 2.68

વચઃ શ્રુત્વૈવ ભીષ્મસ્ય ચેદિરાડુરુવિક્રમઃ ।
યુયુત્સુર્વાસુદેવેન વાસુદેવમુવાચ હ ॥

આહ્વયે ત્વાં રણં ગચ્છ મયા સાર્ધં જનાર્દન ।
યાવદદ્ય નિહન્મિ ત્વાં સહિતં સર્વપાણ્ડવૈઃ ॥

સહ ત્વયા હિ મે વધ્યાઃ સર્વથા કૃષ્ણ પાણ્ડવાઃ ।
નૃપતીન્સમતિક્રમ્ય યૈરરાજા ત્વમર્ચિતઃ ॥

યે ત્વાં દાસમરાજાનં બાલ્યાદર્ચન્તિ દુર્મતિમ્ ।
અનર્હમર્હવત્કૃષ્ણ વધ્યાસ્ત ઇતિ મે મતિઃ ॥

ઇત્યુક્ત્વા રાજશાર્દૂલ શાર્દૂલ ઇવ નાદયન્ ।
પશ્યતાં સર્વભૂતાનાં શિશુપાલઃ પ્રતાપવાન્ ॥

સ રણાયૈવ સઙ્ક્રુદ્ધઃ સન્નદ્ધઃ સર્વરાજભિઃ ।
સુનીથઃ પ્રયયૌ ક્ષિપ્રં પાર્થયજ્ઞજિઘાંસયા ॥

તતશ્ચક્રગદાપાણિઃ કેશવઃ કેશિહા હરિઃ । સધ્વજં રથમાસ્થાય દારુકેણ સુસત્કૃતમ્ ।
ભીષ્મેણ દત્તહસ્તોઽસાવારુહોહ રથોત્તમમ્ ॥

તેન પાપસ્વભાવેન કોપિતાન્સર્વપાર્થિવાન્ ।
આસસાદ રણે કૃષ્ણઃ સજ્જિતૈકરથઃ સ્થિતઃ ॥

તતઃ પુષ્કરપત્રાક્ષં તાર્ક્ષ્યધ્વજરથે સ્થિતમ્ ।
દિવાકરમિવોદ્યન્તં દદૃશુઃ સર્વપાર્થિવાઃ ॥

આરોપયન્તં જ્યાં કૃષ્ણં પ્રતપન્તમિવૌજસા ।
સ્થિતં પુષ્પરથે દિવ્યે પુષ્પકેતુમિવાપરમ્ ॥

દૃષ્ટ્વા કૃષ્ણં તથા યાન્તં પ્રતપન્તમિવૌજસા ।
યથાર્હં કેશવે વૃત્તિમવશાઃ પ્રતિપેદિરે ॥

તાનુવાચ મહાબાહુર્મહાઽસુરનિબર્હણઃ ।
વૃષ્ણિવીરસ્તદા રાજન્સાન્ત્વયન્પરવીરહા ॥
શ્રીભગવાનુવાચ ॥

અપેત સબલાઃ સર્વ આસ્વસ્તા મમ શાસનાત્ ।
મા દૃષ્ટો દૂષયેત્પાપ એષ વઃ સર્વપાર્થિપાઃ ॥

એષ નઃ શત્રુરત્યન્તમેષ વૃષ્ણિવિમર્દનઃ ।
સાત્વતાં સાત્વતીપુત્રો વૈરં ચરતિ શાશ્વતમ્ ॥

પ્રાગ્જ્યોતિષપુરં યાતાનસ્માઞ્જ્ઞાત્વા નૃશંસકૃત્ ।
અદહદ્દ્વારકામેષ સ્વસ્ત્રીયઃ સન્નરાધિપાઃ ॥

ક્રીડતો ભોજરાજસ્ય એવ રૈવતકે ગિરૌ ।
હત્વા બધ્વા ચ તાન્સાર્વાનુપાયાત્સ્વપુરં પુરા ॥

અશ્વમેધે હયં મેધ્યમુત્સૃષ્ટં રક્ષિભિર્વૃતમ્ ।
પિતુર્મે યજ્ઞવિઘ્નાર્થમહરત્પાપનિશ્ચયઃ ॥

સૌવીરાન્પ્રતિયાતાં ચ બભ્રોરેષ તપસ્વિનઃ ।
ભાર્યામભ્યહરન્મોહાદકામાં તામિતો ગતામ્ ॥

એષ માયાપ્રતિચ્છન્નઃ કારૂશાર્થે તપસ્વિનીમ્ ।
જહાર ભદ્રાં વૈશાલીં માતુલસ્ય નૃશંસકૃત્ ॥

વૃષ્ણિદારાન્વિલાપ્યૈવ હત્વા ચ કુકુરાન્ધકાન્ ।
પાપાબુદ્ધિરુપાતિષ્ઠત્સ પ્રવિશ્ય સસમ્ભ્રમમ્ ॥

વિશાલરાજ્ઞો દુહિતાં મમ પિત્રા વૃતાં સતીમ્ ।
અનેન કૃત્વા સન્ધાનં કરૂશેન જિગીષયા ॥

જરાસન્ધં સમાશ્રિત્ય કૃતવાન્વિપ્રિયાણિ મે ।
તાનિ સર્વાણિ સઙ્ખ્યાતું ન શક્નોમિ નરાધિપાઃ ॥

એવમેતદપર્યન્તમેષ વૃષ્ણિષુ કિલ્બિષી ।
અસ્માકમયમારમ્ભાંશ્ચકાર પરભાનૃજુઃ ॥

શતં ક્ષન્તવ્યમસ્માભિર્વધાર્હાણાં કિલાગસામ્ ।
બદ્ધોઽસ્મિ સમયૈર્ઘોરૈર્માતુરસ્યૈવ સઙ્ગરે ॥

તત્તથા શતમસ્માકં ક્ષાન્તં ક્ષયકરં મયા ।
દ્વૌ તુ મે વધકાલેઽસ્મિન્ન ક્ષન્તવ્યૌ કથઞ્ચન ॥

યજ્ઞવિઘ્નકરં હન્યાં પાણ્ડવાનાં ચ દુર્હૃદમ્ ।
ઇતિ મે વર્તતે ભાવસ્તમતીયાં કથં ન્વહમ્ ॥

પિતૃષ્વસુઃ કૃતે દુઃખં સુમહન્મર્ષયામ્યહમ્ ।
દિષ્ટ્યા હીદં સર્વરાજ્ઞાં સન્નિધાવદ્ય વર્તતે ॥

પશ્યન્તિ હિ ભવન્તોઽદ્ય મય્યતીવ વ્યતિક્રમમ્ ।
કૃતાનિ તુ પરોક્ષં મે યાનિ તાનિ નિબોધત ॥

ઇમં ત્વસ્ય ન શક્ષ્યામિ ક્ષન્તુમદ્ય વ્યતિક્રમમ્ ।
અવલેપાદ્વધાર્હસ્ય સમગ્રે રાજમણ્ડલે ॥

રુક્મિણ્યામસ્ય મૂઢસ્ય પ્રાર્થનાઽસીન્મુમૂર્ષતઃ ।
ન ચ તાં પ્રાપ્તવાન્મૂઢઃ શૂદ્રો વેદશ્રુતીમિવ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ॥

એવમાદિ તતઃ સર્વે સહિતાસ્તે નરાધિપાઃ ।
ગર્હણં શિશુપાલસ્ય વાસુદેવેન વિશ્રુતઃ ॥

વાસુદેવવચઃ શ્રુત્વા ચેદિરાજં વ્યગર્હયન્ ।
રથોપસ્થે ધનુષ્મન્તં શરાન્સન્દધતં રુષા ॥

શ્રુત્વાઽપિ ચ વિલોક્યાશુ દુદ્રુવુઃ સર્વપાર્થિવાઃ ।
વિહાય પરમોદ્વિગ્નાશ્ચેદિરાજં ચમૂમુખે ॥

તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા શિશુપાલઃ પ્રતાપવાન્ ।
જહાસ સ્વનવદ્ધાસં વાક્યં ચેદમુવાચ હ ॥

મત્પૂર્વાં રુક્મિણીં કૃષ્ણ સંસત્સુ પરિકીર્તયન્ ।
વિશેષતઃ પાર્થિવેષુ વ્રીડાં ન કુરુષે કથમ્ ॥

મન્યમાનો હિ કઃ સત્સુ પુરુષઃ પરિકીર્તયેત્ ।
અન્યપૂર્વા સ્ત્રિયં જાતુ ત્વદન્યો મધૂસૂદન ॥

ક્ષમા વા યદિ તે શ્રદ્ધા મા વા કૃષ્ણ મમ ક્ષમ ।
ક્રુદ્ધાદ્વાપિ પ્રસન્નાદ્વા કિં મે ત્વત્તો ભવિષ્યતે ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ॥

સ તાંસ્તુ વિદ્રુતાન્સર્વાન્સાશ્વપત્તિરથદ્વિપાન્ ।
કૃષ્ણતેજોહતાન્સર્વાન્સમીક્ષ્ય વસુધાધિપાન્ ॥

શિશુપાલો રથેનૈકઃ પ્રત્યુપાયાત્સ કેશવમ્ ।
રુષા તામ્રેક્ષણો રાજઞ્છલભઃ પાવકં યથા ॥