મહાભારત · અધ્યાય 2.58

એવમાલોકયાઞ્ચક્રુર્દ્વારકામૃષભાસ્ત્રયઃ ।
ઉપેન્દ્રબલદેવૌ ચ વાસવશ્ચ મહાયશાઃ ॥

તતસ્તં પાણ્ડરં શૌરિર્મૂર્ધ્નિ તિષ્ઠન્ગરુત્મતઃ ।
પ્રીતઃ શઙ્ખમુપાધ્માસીદ્દ્વિષતાં રોમહર્ષણમ્ ॥

તસ્ય શઙ્ખસ્ય શબ્દેન સારશ્ચુક્ષુભે ભૃશમ્ ।
રરાસ ચ નભઃ સર્વં તચ્ચિત્રમભવત્તદા ॥

પાઞ્ચજન્યસ્ય નિર્ઘોષં નિશમ્ય કુકુરાન્દકાઃ ।
પ્રીયમાણાઃ સમાજગ્મુરાલોક્ય મધુસૂદનમ્ ॥

વસુદેવં પુરસ્કૃત્ય વેણુશઙ્ખરવૈઃ સહ ।
ઉગ્રસેનો યયૌ રાજા વાસુદેવનિવેશનમ્ ॥

આનન્દિતું પર્યચન્સ્વેષુ વેશ્મસુ દેવકી ।
રોહિણી ચ યયૌ દેશમાહુકસ્ય ચ યાઃ સ્ત્રિયઃ ॥

હતા બ્રહ્મદ્વિષઃ સર્વે જયન્ત્યન્ધકવૃષ્ણયટઃ ।
એવમુક્તઃ સહ સ્ત્રીભિરક્ષતૈર્મધુસૂદનઃ ॥

તતઃ શૌરિઃ સુપર્ણેન સ્વં નિવેશનમભ્યયાત્ ।
ચકારાથ યથોદ્દેશમીશ્વરો મણિપર્વતમ્ ॥

તતો ધનાનિ રત્નાનિ સભાયાં મધુસૂદનઃ ।
નિધાય પુણ્ડરીકાક્ષઃ પિતુર્દર્શનલાલસઃ ॥

તતઃ સાન્દીપિનિં પૂર્વં બ્રાહ્મણં ચાપિ ભારત ।
યથાન્યાયં વાસુદેવ ઉપસ્પૃષ્ટ્વા મહાયશાઃ ॥

વવન્દે પૃથુતામ્રાક્ષઃ પ્રીયમાણો મહાયશાઃ ।
તથાઽશ્રુપરિપૂર્ણાક્ષમાનન્દભૃતચેતસમ્ ॥

વવન્દે સહ રામેણ પિતરં વાસવાનુજઃ ।
તાભ્યાં ચ મૂર્ધ્ન્યુપાઘ્રાતઃ કેશવઃ પરવીરહા ॥

યથાશ્રેષ્ઠમુપાગમ્ય સાત્વતાન્યદુનન્દનઃ ।
સર્વેષાં નામ જગ્રાહ દાશાર્હાણામધોક્ષજઃ ॥

તતઃ સર્વાણિ વિત્તાનિ સર્વરત્નમયાનિ ચ ।
વ્યભજત્તાનિ તેભ્યોઽથ સર્વેભ્યો યદુનન્દનઃ ॥

સા કેશવમહામાત્રૈર્મહેન્દ્રપ્રતિમૈઃ સભા ।
શુશુભે વૃષ્ણિશાર્દૂલૈઃ સિંહૈરિવ ગિરેર્ગુહા ॥

અથાસનગતાન્સર્વાનુવાચ વિબુધાધિપઃ । શુભયા હર્ષયન્વાચા મહેન્દ્રસ્તાન્મહાયશાઃ ।
કુકુરાન્ધકમુખ્યાંશ્ચ તં ચ રાજાનમાહુકમ્ ॥
ઇન્દ્ર ઉવાચ ।

યદર્થં જન્મ કૃષ્ણસ્ય માનુષેષુ મહાત્મનઃ ।
યત્કૃતં વાસુદેવેન તદ્વક્ષ્યામિ સમાસતઃ ॥

અયં શતસહસ્રાણિ દાનવાનામરિન્દમઃ ।
નિહય્ પુણ્ડરીકાક્ષઃ પાતાલવિવરં યયૌ ॥

યચ્ચ નાધિગતં પૂર્વૈઃ પ્રહ્લાદબલિશમ્બરૈઃ ।
તદિદં શૌરિણા વિત્તં પ્રાપિતં ભવતામિહ ॥

સપાશં મુરમાક્રમય્ પાઞ્ચજન્યં ચ ધીમતા ।
શિલાસઙ્ઘાનતિક્રમ્ય નિશુમ્ભઃ સગણો હતઃ ॥

હયગ્રીવશ્ચ વિક્રાન્તો દાનવો નિહતો બલી ।
મથિતશ્ચ મૃધે ભૌમઃ કુણ્ડલે ચાહૃતે પુનઃ ॥

પુનર્બાણવધે શૌરિમાદિત્યા વસુભિઃ સહ ।
મન્મુખા આગમિષ્યન્તિ સાધ્યાશ્ચ મધુસૂદનમ્ ॥

એવમુક્ત્વા તતઃ સર્વાનામન્ત્ર્ય કુકુરાન્ધકાન્ ।
સસ્વજે રામકૃષ્ણૌ ચ વસુદેવં ચ વાસવઃ ॥

પ્રદ્યુમ્નસામ્બપ્રમુખાનનિરૂદ્ધં ચ સારણમ્ ।
બભ્રું ઝલ્લિં ગદં ભાનું ચારુદેષ્ણં ચ વૃત્રહા ॥

સત્કૃત્ય સારણાક્રૂરૌ પુનરાભાષ્ય સાત્યકિમ્ । સસ્વજે વૃષ્ણિરાજાનમાહુકં કુકુરાધિપમ્ ।
ભોજં ચ કૃતવર્ણાણમન્યાંશ્ચાન્દકવૃષ્ણિષુ ॥

આમન્ત્ર્ય દેવપ્રવરૈર્વાસવો વાસવાનુજમ્ ।
તતઃ શ્વેતાચલપ્રખ્યં ગજમૈરાવતં પ્રભુઃ ॥

પશ્યતાં સર્વભાતાનામારુરોહ શચીપતિઃ ।
પૃથિવીં ચાન્તરિક્ષં ચ દિવં ચ વરવારણમ્ ॥

મુખાડમ્બરનિર્ઘોષૈઃ પૂરયન્તમિવાસકૃત્ ।
હૈમયન્ત્રમહાકક્ષ્યં હિરણ્મયવિષાણિનમ્ ॥

મનોહરકુથાસ્તીર્ણં સર્વરત્નવિભૂષિતમ્ ।
નિત્યસ્રુતમદસ્રાવં ક્ષરન્તમિવ તોયદમ્ ॥

દિશાગજં મહામાત્રં કાઞ્ચનસ્રજમાસ્થિતઃ ।
પ્રબભૌ મન્દરાગ્રસ્થઃ પ્રતપન્ભાનુમાનિવ ॥

તતો વજ્મયં ભીમં પ્રગૃહ્ય પરામાઙ્કુશમ્ ।
યયૌ બલવતા સાર્ધં પાવકેન શચીપતિઃ ॥

તં કરેણુગજવ્રાતૈર્વિમાનૈશ્ચ મરુદ્ગણાઃ ।
પૃષ્ઠતોઽનુયયુઃ પ્રીતાઃ કુબેરવરુણગ્રહાઃ ॥

સ વાયુપક્ષમાસ્થાય વૈશ્વાનરપથં ગતઃ ।
પ્રાપ્ય સૂર્યપથં દેવસ્તત્રૈવાન્તરધીયત ॥