મહાભારત · અધ્યાય 2.54

તતસ્તૌ જગ્મતુસ્તત્ર ગુરું સાન્દીપિનિં પુનઃ ।
ગુરુશુશ્રૂષણાયુક્તૌ ધર્મજ્ઞૌ ધર્મચારિણૌ ॥

વ્રતમુગ્રં મહાત્માનૌ વિચરન્તાવવન્તિષુ ।
અહોરાત્રૈશ્ચતુષ્પષ્ટ્યા સાઙ્ગાન્વેદાનવાપતુઃ ॥

લેખ્યં ચ ગણિતં ચોભૌ પ્રાપ્નુતાં યદુનન્દનૌ ।
ગાન્ધર્વવેદં વૈદ્યં ચ સકલં સમાવાપતુઃ ॥

હસ્તિશિક્ષામશ્વિશિક્ષાં દ્વાદશાહેન ચાપ્નુતામ્ ।
તાવુભૌ જગ્મતુર્વીરૌ ગુરું સાન્દીપિનિં પુનઃ ॥

ધનુર્વેદચિકીર્ષાર્થં ધર્મજ્ઞૌ ધર્મચારિણૌ ।
તાવિષ્વાસવરાચાર્યમભિગમ્ય પ્રણમ્ય ચ ॥

તેન વૈ સત્કૃતૌ રાજંશ્ચરન્તૌ તાવવન્તિષુ ।
પઞ્ચાશદ્ભિરહોરાત્રૈર્દશાઙ્ગં સુપ્રતિષ્ઠિતમ્ ॥

સરહસ્યં ધનુર્વેદં સકલં તાવવાપતુઃ ।
દૃષ્ટ્વા કૃતાર્થો વિપ્રેન્દ્રો ગુર્વર્થે તાવચોદયત્ ॥

અયાચતાર્થં ગોવિન્દં તદા સાન્દીપિનિર્વિભુમ્ ।
મમ પુત્રઃ સમુદ્રેઽસ્મિંસ્તિમિના ચાપવાહિતઃ ॥

પુત્રમાનય ભદ્રં તે ભક્ષિતં તિમિના મમ ।
આર્તાય ગુરવે તત્ર પ્રતિશુશ્રાવ દુષ્કરમ્ ॥

અશક્યં સર્વભૂતેષુ કર્તુમન્યેન કેનચિત્ ।
યશ્ચ સાન્દીપિનેઃ પુત્રં જહાર ભરતર્ષભ ॥

સોઽસુરઃ સમરે તાભ્યાં સમુદ્રે વિનિપાતિતઃ ।
તતઃ સાન્દીપિનેઃ પુત્રઃ પ્રસાદાદમિતૌજસઃ ॥

દીર્ઘકાલં કૃતઃ પ્રેતઃ પુનરાસીચ્છરીરવાન્ ।
તદશક્યમચિન્ત્યં ચ દૃષ્ટ્વા સુમહદદ્ભુતમ્ ॥

સર્વેષામેવ ભૂતાનાં વિસ્મયઃ સમજાયત ।
આસનાનિ ચ સર્વાણિ ગવાશ્વં ચ ધનાદિકમ્ ॥

સર્વં તદુપજહાતે ગુરવે રામકેશવૌ ।
ગદાપરિઘયુદ્ધે ચ સર્વાસ્ત્રેષુ ચ કેશવઃ ॥

પરમાં મુખ્યતાં પ્રાપ્તઃ સર્વલોકેષુ વિશ્રુતઃ ।
કશ્ચ નારાયણાદન્યઃ સર્વરત્નવિભૂષિતમ્ ॥

રથમાદિત્યસઙ્કાશમાતિષ્ઠેત શચીપતેઃ ।
કસ્ય ચાપ્રતિમો યન્તા વજ્રપાણેઃ પ્રિયઃ સખા ॥

માતલિઃ સઙ્ગૃહીતા સ્યાદન્યત્ર પુરુષોત્તમાત્ ।
ભોજરાજાત્મજો વાપિ કંસસ્તાત યુધિષ્ઠિર ॥

અસ્ત્રજાતે બલે વીર્યે કાર્તવીર્યસમોઽભવત્ ।
તસ્ય ભોજપતેઃ પુત્રાદ્ભોજરાજન્યવર્ધનાત્ ॥

ઉદ્વિજન્તે સ્મ રાજાનઃ સુપર્ણાદિવ પન્નગાઃ ।
ચિત્રકાર્મુકનિસ્ત્રિંશવિમલપ્રાસયોધિનઃ ॥

શતં શતસહસ્રાણિ પાદાતાસ્તસ્ય ભારત ।
અષ્ટૌ શતસહસ્રાણિ શૂરાણામનિવર્તિનામ્ ॥

અભવન્ભોજરાજસ્ય જામ્બૂનદમયા ધ્વજાઃ ।
રુક્મકાઞ્ચનકક્ષ્યાસ્તુ રથાસ્તસ્ય યુધિષ્ઠિ ॥

અભવન્ભોજપુત્રસ્ય દ્વિપાસ્તાવદ્ધિ તદ્બલમ્ ।
ચિત્રકાર્મુકનિસ્ત્રિંશવિમલપ્રાસયોધિનામ્ ॥

ષોડશાશ્વસહસ્રાણિ કિંશુકાભાનિ તસ્ય વૈ ।
અપરસ્તુ મહાવ્યૂહઃ કિશોરણાં યુધિષ્ઠિર ॥

આરોહવરસમ્પન્નો દુર્ધર્ષઃ કેનચિદ્બલાન્ ।
સ ચ ષોડશસાહસ્રઃ કંસભ્રાતૃપુરઃ સરઃ ॥

સુનામા સર્વતસ્ત્વેનં સ કંસં પર્યપાલયત્ ।
સગણો મિશ્રકો નામ ષષ્ટિમસાહસ્ર ઉચ્યતે ॥

કંસરોષમહાવેગાં વૈવસ્વતવશાનુગામ્ ॥
મત્તદ્વિપમહાગ્રાહાં વૈવસ્વતવશાનુગામ્ ॥

શસ્રજાલમહાફેનાં સાદિવેગમહાજલામ્ ।
ગદાપરિઘપાઠીનાં નાનાકવચશૈવલામ્ ॥

રથનાગમહાવર્તાં નાનારુધિરકર્દમામ્ ।
ચિત્રકાર્મુકકલ્લોલાં રથાશ્વકલિલહ્રદામ્ ॥

મહામૃધનદીં ઘોરાં યોધાવર્તનનિસ્વનામ્ ।
કોઽન્યો નારાયણાદેત્ય કંસહન્તા યુધિષ્ઠિર ॥

એષ શક્રરથે તિષ્ઠંસ્તાન્યનીકાનિ ભારત ।
વ્યધમદ્ભોજપુત્રસ્ય મહાભ્રાણીવ મારુતઃ ॥

તં સભાસ્થં સહામાત્યં હત્વા કંસં સહાન્વયમ્ ।
આનયામાસ માનાર્હાં દેવકીં સમુહૃદ્ગણામ્ ॥

યશોદાં રોહિણીં ચૈવ અભિવાદ્ય પુનઃ પુનઃ ।
ઉગ્રસેનં ચ રાજાનમભિષિચ્ય જનાર્દનઃ ॥

અર્ચિતો યદુમુખ્યૈશ્ચ ભગવાન્વાસવાનુજઃ । તતઃ પાર્થિવમાયાન્તં સહિતં સર્વરાજભિઃ ।
સરસ્વત્યાં જરાસન્ધમજયત્પુરુષોત્તમઃ ॥