મહાભારત · અધ્યાય 2.49
તથા ભૃગુકુલે જન્મ યદર્થં ચ મહાત્મનઃ ।
જામદગ્ન્ય ઇતિ ખ્યાતઃ પ્રાદુર્ભાવશ્ચ વૈષ્ણવઃ ॥
જમદગ્નિસુતો રાજન્ત્રામો નામ સ વીર્યવાન્ ।
હેહયાન્તકરો રાજન્સ રામો બલિનાં વરઃ ॥
કાર્તાવીર્યો મહાવીર્યો બલેનાપ્રતિમસ્તદા ।
રામેણ જામદગ્ન્યેન હતો વિષમમાચરન્ ॥
તં કાર્તવીર્યં રાજાનં હેહયાનામરિન્દમમ્ ।
રથસ્થં પાર્થિવં રામઃ પાતયિત્વાઽવધીદ્રણે ॥
જમ્ભસ્ય યજ્ઞં હત્વા સ ઋત્વિજશ્ચૈવ સંસ્તરે ।
જમ્ભસ્ય મૂર્ધ્નિ ભેત્તા ચ હન્તા ચ શતદુન્દુભેઃ ॥
સ એષ કૃષ્ણો ગોવિન્દો જાતો ભૃગુષુ વીર્યવાન્ ।
સહસ્રબાહુમુદ્ધર્તું સહસ્રજિતમાહવે ॥
ક્ષત્રિયાણાં ચતુષ્પષ્ટિમયુતાનિ મહાયશાઃ ।
સરસ્વત્યાં સમેતાનિ એષ વૈ ધનુષાઽજયત્ ॥
બ્રહ્મદ્વિષાં ધે તસ્મિન્મહસ્રાણિ ચતુર્દશ ।
પુનર્જઘાન શૂરાણામતિક્રૂરો રથર્ષભઃ ॥
તતો રાજ્ઞાં સહસ્રં સ ભઙ્ક્તા પૂર્વમરિન્દમઃ ।
સહસ્રં મુસલેનાહન્સહસ્રમુદકૃન્તત ॥
ચતુર્દશસહસ્રાણિ કૃણદૂમમપાયયત્ । શિષ્ટાન્બ્રહ્મદ્વિષો જિત્વા તતોઽસ્નાયત ભાર્ગવઃ
રામરામેત્યમિક્રુષ્ટો બ્રાહ્મણૈઃ ક્ષત્રિયાર્દિતૈઃ ।
નિઘ્નઞ્શતસહસ્રાણિ રામઃ પરશુનાભિભૂઃ ॥
ન હ્યમૃષ્યત તાં વાચમાર્તૈર્ભૃશમુદીરિતામ્ ।
ભૃગો રામાભિધાવેતિ યદાઽક્રન્દન્દ્વિજાતયઃ ॥
કાશ્મીરાન્દરદાન્કુન્તીન્ક્ષુદ્રકાન્માલવાઞ્છવાન્ ।
ચેદિકાશિકરૂશાંશ્ચ ઋષિકાન્ક્રથકૈશિકાન્ ॥
અઙ્ગાન્વઙ્ગાન્કલિઙ્ગાંશ્ચ માગધાન્કાશિકોસલાન્ ।
રાત્રાયણાન્વીતિહોત્રાન્કિરાતાન્કાર્તિકાવતાન્ ॥
એતાનન્યાંશ્ચ રાજન્યાન્દેશેદેશે સહસ્રશઃ ।
નિકૃત્ય નિશિતૈર્બાણૈઃ સમ્પ્રદાય વિવસ્વતે ॥
કીર્ણા ક્ષત્રિયકોટીભિર્મેરુમન્દરભૂષણા ।
ત્રિઃ સપ્તકૃત્વઃ પૃથિવી તેન નિઃક્ષત્રિયા કૃતા ॥
કૃત્વા નિઃક્ષત્રિયાં ચૈવ ભાર્ગવઃ સ મહાયશાઃ ।
ઇન્દ્રગોપકવર્ણસ્ય જીવઞ્જીવનિભસ્ય ચ ॥
પૂરયિત્વા ચ સરિતઃ ક્ષતજસ્ય સરાંસિ ચ ।
ચકાર તર્પણં વીરઃ પિતૄણાં તાસુ તેષુ ચ ॥
સર્વાનષ્ટાદશ દ્વીપાન્વશમાનીય ભાર્ગવઃ ।
સોઽશ્વમેધસહસ્રાણિ નરમેધશતાનિ ચ ॥
ઇષ્ટ્વા સાગરપર્યન્તાં કાશ્યપાય મહીં દદૌ ।
તસ્યાગ્રેણાનુપર્યેતિ ભૂમિં કૃત્વા વિપાંસુલામ્ ॥
તતઃ કાલકૃતાં સત્યાં ભાર્ગવાય મહાત્મને ।
ગાધામપ્યત્ર ગાયન્તિ યે પુરાણવિદો જનાઃ ॥
વેદિમષ્ટાદશોત્સેધાં હિરણ્યસ્યાતિપૌરુષીમ્ ।
રામેણ જામદગ્ન્યેન પ્રતિજગ્રાહ કાશ્યપઃ ॥
એવમિષ્ટ્વા મહાબાહુઃ ક્રતુભિર્ભૂરિદક્ષિણૈઃ ।
અન્યદ્વર્ષશતં રામઃ સૌભે સાલ્વમયોધયત્ ॥
તતઃ સ ભૃગુશાર્દૂલસ્તં સૌભં યોધયન્પ્રભુઃ ।
સુબન્ધુરં રથં રાજન્નાસ્થાય ભરતર્ષભ ॥
નગ્નિકાનાં કુમારીણાં ગાયન્તીનામુપાશૃણોત્ ।
રામરામ મહાબાહો ભૃગૂણાં કીર્તિવર્ધન ॥
ત્યજ શસ્ત્રાણિ સર્વાણિ ન ત્વં સૌભં વધિષ્યસિ ।
શઙ્ખચક્રગદાપાણિર્દેવાનામભયઙ્ગરઃ ॥
યુધિ પ્રદ્યુમ્નસામ્બાભ્યાં કૃષ્ણઃ સૌભં વધિષ્યતિ ।
તચ્છ્રુત્વા પુરુષવ્યાઘ્રસ્તત એવ વનં યયૌ ॥
ન્યસ્ય સર્વાણિ શસ્ત્રાણિ કાલકાઙ્ક્ષી મહાયશાઃ ।
રથં સર્વાયુધં ચૈવ શરાન્પરશુમેવ ચ ॥
ધનૂંષ્યપ્સુ પ્રતિષ્ઠાપ્ય રામસ્તેપે પરં તપઃ ।
હ્રિયં પ્રજ્ઞાં શ્રિયં કીર્તિં લક્ષ્મીં ચામિત્રકર્શનઃ ॥
પઞ્ચાધિષ્ઠાય ધર્માત્મા તં રથં વિસસર્જ હ ।
આદિકાલે પ્રવૃત્તં તુ વ્યભજત્કરમીશ્વરઃ ॥
નાઘ્નતં શ્રદ્ધયા સૌભં ન હ્યશક્તો મહાયશાઃ । જામદગ્ન્ય ઇતિ ખ્યાતો યસ્ત્વયં ભગવાનુપિઃ ।
સોઽસ્ય ભાગસ્તપસ્તેપે ભાર્ગવો લોકવિશ્રુતઃ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0