મહાભારત · અધ્યાય 2.40

નાયમર્હતિ વાર્ષ્ણેયસ્તિષ્ઠત્સ્વિહ મહાત્મસુ ।
મહીપતિષુ કૌરવ્ય રાજવત્પાર્થિવાર્હણમ્ ॥

નાયં યુક્તઃ સમાચારઃ પાણ્ડવેષુ મહાત્મસુ ।
યત્કામાદ્દેવકીપુત્રં પાણ્ડવાર્ચિતવાનસિ ॥

બાલા યૂયં ન જાનીધ્વં ધર્મઃ સૂક્ષ્મો હિ પાણ્ડવાઃ ।
અયં તત્રાભ્યતિક્રાન્તો હ્યાપગેયોઽલ્પદર્શનઃ ॥

ત્વાદૃશો ધર્મયુક્તો હિ કુર્વાણઃ પ્રિયકામ્યયા ।
ભવત્યભ્યધિકં ભીષ્મો લોકેષ્વવમતઃ સતામ્ ॥

કથં હ્યરાજા દાશાર્હો મધ્યે સર્વમહીક્ષિતામ્ ।
અર્હણામર્હતિ તથા યથા યુષ્માભિરર્ચિતઃ ॥

અથવા મન્યસે કૃષ્ણં સ્થવિરં કુરુપુઙ્ગવઃ ।
વસુદેવે સ્થિતે વૃદ્ધે કથમર્હતિ તત્સુતઃ ॥

અથવા વાસુદેવોઽપિ પ્રિયકામોઽનુવૃત્તવાન્ ।
દ્રુપદે તિષ્ઠતિ કથં માધવોઽર્હતિ પૂજનમ્ ॥

આચાર્યં મન્યસે કૃષ્ણમથવા કુરુનન્દન ।
દ્રોણે તિષ્ઠતિ વાર્ષ્ણેયં કસ્માદર્ચિતવાનસિ ॥

ઋત્વિજં મન્યસે કૃષ્ણમથવા કુરુનન્દન ।
દ્વૌપાયને સ્થિતે વૃદ્ધે કથં કૃષ્ણોઽર્ચિતસ્ત્વયા ॥

ભીષ્મે શાન્તનવે રાજન્સ્થિતે પુરુષસત્તમે ।
સ્વચ્છન્દમૃત્યુકે રાજન્કથં કૃષ્ણોઽર્ચિતસ્ત્વયા ॥

અશ્વત્થામ્નિ સ્થિતે વીરે સર્વશાસ્ત્રવિશારદે ।
કથં કૃષ્ણસ્ત્વયા રાજન્નર્ચિતઃ કુરુનન્દન ॥

દુર્યોધને ચ રાજેન્દ્રે સ્થિતે પુરુષસત્તમે ।
કૃપે ચ ભારતાચાર્યે કથં કૃષ્ણસ્ત્વયાઽર્ચિતઃ ॥

દ્રુમં કમ્પુરુષાચાર્યમતિક્રમ્ય તથાઽર્ચિતઃ ।
ભીષ્મકે ચૈવ દુર્ધર્ષે પાણ્ડુવત્કૃતલક્ષણે ॥

નૃપે ચ રુક્મિણિ શ્રેષ્ઠે એકલવ્યે તથૈવ ચ ।
શલ્યે મદ્રાધિપે ચૈવ કથં કૃષ્ણસ્ત્વયાર્ચિતઃ ॥

અયં ચ સર્વરાજ્ઞાં વૈ બલશ્લાઘી મહાબલઃ ।
જામદગ્ન્યસ્ય દયિતઃ શિષ્યો વિપ્રસ્ય ભારત ॥

યેનાત્મબલમાશ્રિત્ય રાજાનો યુધિ નિર્જિતાઃ ।
તં ચ કર્ણમતિક્રમ્ય કથં કૃષ્ણસ્ત્વયાર્ચિતઃ ॥

નૈવર્ત્વિઙ્નૈવ ચાચાર્યો ન રાજા મધુસૂદનઃ ।
અર્ચિતશ્ચ કુરુશ્રેષ્ઠ કિમન્યત્પ્રિયકામ્યયા ॥

અથવાઽભ્યર્ચનીયોઽયં યુષ્માકં મધુસૂદનઃ ।
કિં રાજભિરિહાનીતૈરવમાનાય ભારત ॥

વયં તુ ન ભયાદસ્ય કૌન્તેયસ્ય મહાત્મનઃ ।
પ્રયચ્છામઃ કરાન્સર્વે ન લોભાન્ન ચ સાન્ત્વનાત્ ॥

અસ્ય ધર્મપ્રવૃત્તસ્ય પાર્થિવત્વં ચિકીર્ષતઃ ।
કરાનસ્મૈ પ્રયચ્છામઃ સોઽયમસ્માન્ન મન્યતે ॥

કિમન્યદવમનાનાદ્ધે યદેનં રાજસંસદિ ।
અપ્રાપ્તલક્ષણં કૃષ્ણમર્ઘ્યેણાર્ચિતવાનસિ ॥

અકસ્માદ્ધર્મપુત્રસ્ય ધર્માત્મેતિ યશો ગતમ્ ।
કો હિ ધર્મચ્યુતે પૂજામેવં યુક્તાં નિયોજયેત્ ॥

યોયં વૃષ્ણિકુલે જાતો રાજાનં હતવાન્પુરા ।
જરાસન્ધં મહાત્માનમન્યાયેન દુરાત્મવાન્ ॥

અદ્ય ધર્માત્મતા ચૈવ વ્યપકૃષ્ટા યુધિષ્ઠિરાત્ ।
દર્શિતં કૃપણત્વં ચ કૃષ્ણેઽર્ઘ્યસ્ય નિવેદનાત્ ॥

યદિ ભીતાશ્ચ કૌન્તેયાઃ કૃપણાશ્ચ તપસ્વિનઃ ।
નનુ ત્વયાઽપિ બોદ્ધવ્યં યાં પૂજાં માધવાર્હસિ ॥

અથવા કૃપણૈરેતામુપનીતાં જનાર્દન ।
પૂજામનર્હઃ કસ્માત્ત્વમભ્યનુજ્ઞાતવાનસિ ॥

અયુક્તામાત્મનઃ પૂજાં ત્વં પુનર્બહુમન્યસે ।
હવિષઃ પ્રાપ્ય નિષ્યન્દં પ્રાશિતા શ્વેવ નિર્જને ॥

ન ત્વં પાર્થિવેન્દ્રાણામપમાનઃ પ્રયુજ્યતે ।
ત્વામેવ કુરવો વ્યક્તં પ્રલમ્ભન્તે જનાર્દન ॥

ક્લીબે દારક્રિયા યાદૃગન્ધે વા રૂપદર્શનમ્ ।
અરાજ્ઞો રાજવત્પૂજા તથા તે મધુસૂદન ॥

દૃષ્ટો યુધિષ્ઠિરો રાજા દૃષ્ટો ભીષ્મશ્ચ યાદૃશઃ ।
વાસુદેવોઽપ્યયં દૃષ્ટઃ સર્વમેતદ્યથાતથમ્ ॥

ઇત્યુક્ત્વા શિશુપાલસ્તાનુત્થાય પરમાસનાત્ ।
નિર્યયૌ સદસસ્તસ્માત્સહિતો રાજભિસ્તદા ॥