મહાભારત · અધ્યાય 2.19

કસ્યચિત્ત્વથ કાલસ્ય પુનરેવ મહાતપાઃ ।
મગધેષુપજક્રામ ભગવાંશ્ચણ્ડકૌશિકઃ ॥

તસ્યાઽગમનસંહૃષ્ટઃ સામાત્યઃ સપુરઃ સરઃ ।
સભાર્યઃ સહ પુત્રેણ નિર્જગામ બૃહદ્રથઃ ॥

પાદ્યાર્ઘ્યાચમનીયૈસ્તમર્ચયામાસ ભારત ।
સ નૃપો રાજ્યસહિતં પુત્રં તસ્મૈ ન્યવેદયત્ ॥

પ્રતિગૃહ્ય ચ તાં પૂજાં પાર્થિવાદ્ભગવાનૃષિઃ ।
ઉવાચ માગધં રાજન્પ્રહૃષ્ટેનાન્તરાત્મના ॥

સર્વમેતન્મયા જ્ઞાતં રાજન્દિવ્યેન ચક્ષુષા ।
પુત્રસ્તુ શૃણુ રાજેન્દ્ર યાદૃશોઽયં ભવિષ્યતિ ॥

અસ્ય રૂપં ચ સત્વં ચ બલમૂર્જિતમેવ ચ ।
એષ શ્રિયા સમુદિતઃ પુત્રસ્તવ ન સંશયઃ ॥

પ્રાપયિષ્યતિ તત્સર્વં વિક્રમેણ સમન્વિતઃ ।
અસ્ય વીર્યવતો વીર્યં નાનુયાસ્યન્તિ પાર્થિવાઃ ॥

પતતો વૈનતેયસ્ય ગતિમન્યે યથા ખગાઃ ।
વિનાશમુપયાસ્યન્તિ યે ચાસ્ય પરિપન્થિનઃ ॥

દેવૈરપિ વિસૃષ્ટાનિ શસ્ત્રાણ્યસ્ય મહીપતે ।
ન રુજં જનયિષ્યન્તિ ગિરેરિવ નદીરયાઃ ॥

સર્વમૂર્ધાભિષિક્તાનામેવ મૂર્ધ્નિ જ્વલિષ્યતિ ।
પ્રભાહરોઽયં સર્વેષાં જ્યોતિષામિવ ભાસ્કરઃ ॥

એનમાસાદ્ય રાજાનઃ સમૃદ્ધબલવાહનાઃ ।
વિનાશમુપયાસ્યન્તિ શલભા ઇવ પાવકમ્ ॥

એષ શ્રિયઃ સમુદિતાઃ સર્વરાજ્ઞાં ગ્રહીષ્યતિ ।
વર્ષાસ્વિવોદીર્ણજલા નદીર્નદનદીપતિઃ ॥

એષ ધારયિત સમ્યક્ચાતુર્વર્ણ્યં મહાબલઃ ।
શુભાં શુભવતીં સ્ફીતાં સર્વસસ્યધરાં ધરામ્ ॥

અસ્યાજ્ઞાવશગાઃ સર્વે ભવિષ્યન્તિ નરાધિપાઃ ।
સર્વભૂતાત્મભૂતસ્ય વાયોરિવ શરીરિણઃ ॥

એષ રુદ્રં મહાદેવં ત્રિપુરાન્તકરં હરમ્ ।
સર્વલોકેષ્વતિબલઃ સાક્ષાદ્દ્રક્ષ્યતિ માગધઃ ॥

એવં બ્રુવન્નેવ મુનિઃ સ્વકાર્યમિવ ચિન્તયન્ ।
વિસર્જયામાસ નૃપં બૃહદ્રથમથારિહન્ ॥

પ્રવિશ્ય નગરીં ચાપિ જ્ઞાતિસમ્બન્ધિભિર્વૃતઃ ।
અભિષિચ્ય જરાસન્ધં મગધાધિપતિસ્તદા ॥

બૃહદ્રથો નરપતિઃ પરાં નિર્વૃતિમાયયૌ । અભિષિક્તે જરાસન્ધે તદા રાજા બૃહદ્રથઃ ।
પત્નીદ્વયેનાનુગતસ્તપોવનચરોઽભવત્ ॥

તતો વનસ્થે પિતરિ માતૃભ્યાં સહ ભારત ।
જરાસન્ધઃ સ્વવીર્યેણ પાર્થિવાનકરોદ્વશે ॥

અથ દીર્ઘસ્ય કાલસ્ય તપોવનચરો નૃપઃ ।
સભાર્યઃ સ્વર્ગમગમત્તપસ્તપ્ત્વા બૃહદ્રથઃ ॥

જરાસન્ધોઽપિ નૃપતિર્યથોક્તં કૌશિકેન તત્ ।
વરપ્રદાનમખિલં પ્રાપ્ય રાજ્યમપાલયત્ ॥

હતે ચૈવ મયા કંસે સહંસડિભિકે તદા । જરાસન્ધસ્ય દુહિતા રોદતે પાર્શ્વતઃ પિતુઃ ।
જાતો વૈ વૈરનિર્બન્ધો મયાસીત્તત્ર ભારત ॥

ભ્રામયિત્વા શતગુણમેકોનં યેન ભારત ।
ગદા ક્ષિપ્તા બલવતા માગધેન ગિરિવ્રજાત્ ॥

તિષ્ઠતો મથુરાયાં વૈ કુત્સ્નસ્યાદ્ભુતકર્મણઃ ।
એકોનયોજનશતે સા પપાત ગદા શુભા ॥

દૃષ્ટ્વા પૌરૈસ્તદા સમ્યગ્ગદા ચૈવ નિવેદિતા ।
ગદાવસાનં તત્ખ્યાતં મથુરાયાઃ સમીપતઃ ॥

તસ્યાસ્તાં હંસડિભિકાવશસ્ત્રનિધનાવુભૌ ।
મન્ત્રે મતિમતાં શ્રેષ્ઠૌ નીતિશાસ્ત્રે વિશારદૌ ॥

યૌ તૌ મયા તે કથિતૌ પૂર્વમેવ મહાબલૌ ।
ત્રયસ્ત્રયાણાં લોકાનાં પર્યાપ્તા ઇતિ મે મતિઃ ॥

એવમેષ તદા વીર બલિભિઃ કુકુરાન્ધકૈઃ ।
વૃષ્ણિભિશ્ચ મહારાજ નીતિહેતોરુપેક્ષિતઃ ॥