મહાભારત · અધ્યાય 16.5
યુધિષ્ઠિર મહાબાહો ********** કુરુનન્દનઃ ।
ધૃતરાષ્ટ્રો મહાતેજાસ્તત્કુરુષ્વાવિચારયન્ ॥
અયં હિ વૃદ્ધો નૃપતિર્હતપુત્રો વિશેષતઃ ।
નેદં કૃચ્છ્રં ચિરતરં સહેદિતિ મતિર્મમ ॥
ગાન્ધારી ચ મહાભાગા પ્રાજ્ઞા કરુણવેદિની ।
પુત્રશોકં મહારાજ ધૈર્યેણોદ્વહતે ભૃશમ્ ॥
અહમપ્યેતદેવ ત્વાં બ્રવીમિ કુરુ મે વચઃ ।
અનુજ્ઞાં લભતાં રાજા માં વૃથેહ મરિષ્યતિ ॥
સ્વસ્થો ભવત્વયં ધીમાન્વનેષુ મધુગન્ધિષુ । રાજર્ષીણાં પુરાણાનામનુયાતુ ગતિં નૃપઃ । રાજર્ષીણાં હિ સર્વેષામન્તે વનમુપાશ્રયઃ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।
ઇત્યુક્તઃ સ તદા રાજા વ્યાસેનાદ્ભુતકર્મણા ।
પ્રત્યુવાચ મહાતેજા ધર્મરાજો મહામુનિમ્ ॥
ભગવાનેવ નો માન્યો ભગવાનેવ નો ગુરુઃ ।
ભગવાનસ્ય રાજ્યસ્ય કુલસ્ય ચ પરાયણમ્ ॥
અહં તુ પુત્રો ભગવન્પિતા રાજા ગુરુશ્ચ મે ।
નિદેશવતી ચ પિતુઃ પુત્રો ભવતિ ધર્મતઃ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।
ઇત્યુક્તઃ સ તુ તં પ્રાહ વ્યાસો વેદવિદાંવરઃ ।
યુધિષ્ઠિરં મહાતેજાઃ પુનરેવ મહાકવિઃ ॥
એવમેતન્મહાભાગ યથા વદસિં ભારત ।
રાજાઽયં વૃદ્ધતાં પ્રાપ્તઃ પ્રમાણે પરમે સ્થિતઃ ॥
સોયં મયાઽભ્યનુજ્ઞાતસ્ત્વથા ચ પૃથિવીપતિઃ ।
કરોતુ સ્વમભિપ્રાયં મા સ્મ વિઘ્નકરો ભવ ॥
એષ એવ પરો ધર્મો રાજર્ષીણાં યુધિષ્ઠિર ।
સમરે વા ભવેન્મૃત્યુર્વને વા વિધિપૂર્વકમ્ ॥
પિત્રા તુ તવ રાજેન્દ્ર પાણ્ડુના પૃથિવીક્ષિતા ।
શિષ્યભૂતેન રાજાઽયં ગુરુવત્પર્યુપાસિતઃ ॥
ક્રતુભિર્દક્ષિણાવદ્ભી રત્નપર્વતશોભિતૈઃ ।
મહદ્ભિરિષ્ટં ગૌર્ભુક્તા પ્રજાશ્ચ પરિપાલિતાઃ ॥
પુત્રસંસ્યં ચ વિપુલં રાજ્યં વિપ્રોષિતે ત્વયિ ।
ત્રયોદશસમા ભુક્તં દત્તં ચ વિવિધં વસુ ॥
ત્વયા ચાયં નરવ્યાઘ્ર ગુરુશુશ્રૂષયાઽનઘ ।
આરાધિતઃ સ ભૃત્યેન ગાન્ધારી ચ યશસ્વિની ॥
અનુજાનીહિ પિતરં સમયોઽસ્મ તપોવિધૌ ।
ન મન્યુર્વિદ્યતે ચાસ્ય સુસૂક્ષ્મોઽપિ યુધિષ્ઠિર ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।
એતાવદુક્ત્વા વચનમનુમાન્ય ચ પાર્થિવમ્ ।
તથાઽસ્ત્વિતિ ચ તેનોક્તઃ કૌતેયેન યયૌ વનમ્ ॥
ગતે ભગવતિ વ્યાસે રાજા પાણ્ડુસુતસ્તદા ।
પ્રોવાચ પિતરં વૃદ્ધં મન્દમ્મન્દમિવાનતઃ ॥
યદાહ ભગવાન્વ્યાસો યચ્ચાપિ ભવતો મતમ્ ।
યથાઽહ ચ મહેષ્વાસઃ કૃપો વિદુર એવ ચ ॥
યુયુત્સુઃ સઞ્જયશ્ચૈવ તત્કર્તાસ્મ્યહમઞ્જસા ।
સર્વ એવ હિ માન્યા મે કુલસ્ય હિ હિતૈષિણઃ ॥
ઇદં તુ યાચે નૃપતે ત્વામહં શિરસા નતઃ ।
ક્રિયતાં તાવદાહારસ્તતો ગચ્છાશ્રમં પ્રતિ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0