મહાભારત · અધ્યાય 16.30

તતઃ સમુપવિષ્ટેષુ પાણ્ડવેષુ મહાત્મસુ ।
વ્યાસઃ સત્યવતીપુત્રઃ પ્રોવાચામન્ત્ર્ય પાર્થિવમ્ ॥

ધૃતરાષ્ટ્ર મહાબાહો કચ્ચિત્તે વર્તતે તપઃ ।
કચ્ચિન્મનસ્તે પ્રીણાતિ વનવાસે નરાધિપ ॥

કચ્ચિદ્ધૃદિ ન તે શોકો રાજન્પુત્રવિનાશજઃ ।
કચ્ચિજ્જ્ઞાનાનિ સર્વાણિ સુપ્રસન્નાનિ તેઽનઘ ॥

કચ્ચિદ્બુદ્ધિં દૃઢાં કૃત્વા ચરસ્યારણ્યકં વિધિમ્ ।
કચ્ચિદ્વધૂશ્ચ ગાન્ધારી ન શોકેનાભિભૂયતે ॥

મહાપ્રજ્ઞા બુદ્ધિમતી દેવી ધર્માર્થદર્શિની ।
આગમાપાયતત્ત્વજ્ઞા કચ્ચિદેષા ન શોચતિ ॥

કચ્ચિત્કુન્તી ચ રાજંસ્ત્વાં શુશ્રૂષત્યનહઙ્કૃતા ।
યા પરિત્યજ્ય સ્વં પુત્રં ગુરુશુશ્રૂષણે રતા ॥

કચ્ચિદ્ધર્મસુતો રાજા ત્વયા પ્રત્યભિનન્દિતઃ ।
ભીમાર્જુનયમાશ્ચૈવ કચ્ચિદેતેઽપિ સાન્તિતાઃ ॥

કચ્ચિન્નન્દસિ દૃષ્ટ્રૈતાન્કચ્ચિતે નિર્મલં મનઃ ।
કચ્ચિચ્ચ શુદ્ધભાવોસિ જાતજ્ઞાનો નરાધિપ ॥

એતદ્ધિ ત્રિતયં શ્રેષ્ઠં સર્વભૂતેષુ ભારત ।
નિર્વૈરતા મહારાજ સત્યમક્રોધ એવ ચ ॥

કચ્ચિત્તે ન ચ મોહોસ્તિ વનવાસેન ભારત ।
સ્વદત્તે વન્યમન્નં વા ઉપવાસોપિ વા ભવેત્ ॥

વિદિતં ચાપિ રાજેન્દ્ર વિદુરસ્ય મહાત્મનઃ ।
ગમનં વિધિનાઽનેન ધર્મસ્ય સુમહાત્મનઃ ॥

માણ્ડવ્યશાપાદ્ધિ સ વૈ ધર્મો વિદુરતાં ગતઃ ।
મહાબુદ્ધિર્મહાયોગી મહાત્મા સુમહામનાઃ ॥

બૃહસ્પતિર્વા દેવેષુ શુક્રો વાઽપ્યસુરેષુ ચ ।
ન તથા બુદ્ધિસમ્પન્નો યથા સ પુરુષર્ષભઃ ॥

તપોબલવ્યયં કૃત્વા સુચિરાત્સમ્ભૃતં તદા ।
માણ્ડવ્યેનર્ષિણા ધર્મો હ્યભિભૂતઃ સનાતનઃ ॥

નિયોગાદ્બ્રહ્મણઃ પૂર્વં મયા સ્વેન બલેન ચ ।
વૈચિત્રવીર્યકે ક્ષેત્રે જાતઃ સ સુમહામતિઃ ॥

ભ્રાતા તવ મહારાજ દેવદેવઃ સનાતનઃ ।
ધારણાન્મનસા ધ્યાનાદ્ય ધર્મ કવયો વિદુઃ ॥

સત્યેન સંવર્ધયતિ યો દમેન શમેન ચ ।
અહિંસયા ચ દાનેન તપસા ચ સનાતનઃ ॥

યેન યોગબલાજ્જાતઃ કુરુરાજો યુધિષ્ઠિરઃ ।
ધર્મ ઇત્યેષ નૃપતે પ્રાજ્ઞેનામિતબુદ્ધિના ॥

યથા વહ્નિર્યથા વાયુર્યથાઽપઃ પૃથિવી યથા ।
યથાઽકાશં તથા ધર્મ ઇહ ચામુત્ર ચ સ્થિતઃ ॥

સર્વગશ્ચૈવ રાજેન્દ્ર સર્વં વ્યાપ્ય ચરાચરમ્ ।
દૃશ્યતે દેવદેવૈઃ સ સિદ્ધૈર્નિર્મુક્તકલ્મષૈઃ ॥

યો હિ ધર્મઃ સ વિદુરો વિદુરો યઃ સ પાણ્ડવઃ ।
સ એષ રાજન્દૃશ્યસ્તે માણ્ડવઃ પ્રેષ્યવત્સ્થિતઃ ॥

પ્રવિષ્ટઃ સ મહાત્માનં ભ્રાતા તે બુદ્ધિસમ્મતઃ ।
દૃષ્ટ્વા મહાત્મા કૌન્તેયં મહાયોગબલાન્વિતઃ ॥

ત્વાં ચાપિ શ્રેયસા યોક્ષ્યે નચિરાદ્ભરતર્ષભ ।
સંશયચ્છેદનાર્થાય પ્રાપ્તં માં વિદ્ધિ પુત્રક ॥

ન કૃતં યૈઃ પુરા કૈશ્ચિત્કર્મ લોકે મહર્ષિભિઃ ।
આશ્ચર્યભૂતં તપસઃ ફલં તદ્દર્શયામિ વઃ ॥

કિમિચ્છસિ મહીપાલ મત્તઃ પ્રાપ્તુમભીપ્સિતમ્ ।
દ્રષ્ટ્રું સ્પ્રષ્ટુમથ શ્રોતું તત્કર્તાસ્મિ તવાનઘ ॥