મહાભારત · અધ્યાય 16.23
વનં ગતે કૌરવેન્દ્રે દુઃખશોકસમન્વિતાઃ ।
બભૂવુઃ પાણ્ડવા રાજન્માતૃશોકેનિ ચાન્વિતાઃ ॥
તથા પૌરજનઃ સર્વઃ શોચન્નાસ્તે જનાધિપમ્ ।
કુર્વાણાશ્ચ કથાસ્તત્ર બ્રાહ્મણા નૃપતિં પ્રતિ ॥
કથં ન રાજા વૃદ્ધઃ સ વને વસતિ નિર્જને ।
ગાન્ધારી ચ મહાભાગા સા ચ કુન્તી પૃથા કથમ્ ॥
સુખાર્હઃ સ હિ રાજર્ષિરસુખી તદ્વનં મહત્ ।
કિમવસ્થઃ સમાસાદ્ય પ્રજ્ઞાચક્ષુર્મહામનાઃ ॥
સુદુષ્કરં કૃતવતી કુન્તી પુત્રાનપાસ્ય સા ।
રાજ્યશ્રિયં પરિત્યજ્ય વનં સા સમરોચયત્ ॥
વિદુરઃ કિમવસ્થશ્ચ ભ્રાતૃશુશ્રૂષુરાત્મવાન્ ।
સ ચ ગાવલ્ગણિર્ધીમાન્ભર્તૃપિણ્ડાનુપાલકઃ ॥
આકુમારં ચ પૌરાસ્તે ચિન્તાશોકસમાહતાઃ ।
તત્રતત્ર કથાશ્ચક્રુઃ સમાસાદ્ય પરસ્પરમ્ ॥
પાણ્ડવાશ્ચૈવ તે સર્વે ભૃશં શોકપરાયણાઃ ।
શોચન્તો માતરં વૃદ્ધામૂષુર્નાતિચિરં પુરે ॥
તથૈવ વૃદ્ધં પિતરં હતપુત્રં જનેશ્વરમ્ ।
ગાન્ધારીં ચ મહાભાગાં વિદુરં ચ મહામતિમ્ ॥
નૈષાં બભૂવ સમ્પ્રીતિસ્તાન્વિચિન્તયતાં તદા ।
ન રાજ્યે ન ચ નારીષુ ન વેદાધ્યયનેષુ ચ ॥
પરં નિર્વેદમગમંશ્ચિન્તયન્તા નરાધિપમ્ ।
તં ચ જ્ઞાતિવધં ઘોરં સંસ્મરન્તઃ પુનઃપુનઃ ॥
અભિમન્યોશ્ચ બાલસ્ય વિનાશં રણમૂર્ધનિ ।
કર્ણસ્ય ચ મહાબાહોઃ સઙ્ગ્રામેષ્વપલાયિનઃ ॥
તથૈવ દ્રૌપદેયાનામન્યેષાં સુહૃદામપિ ।
વધં સંસ્મૃત્ય તે વીરા નાતિપ્રમનસોઽભવન્ ॥
હતપ્રવીરાં પૃથિવીં હૃતરત્નાં ચ ભારત ।
સદૈવ ચિન્તયન્તસ્તે ન શમં ચોપલેભિરે ॥
દ્રૌપદી હતપુત્રા ચ સુભદ્રા ચૈવ ભામિની ।
નાતિપ્રીતિયુતે દેવ્યૌ તદાસ્તામપ્રહૃષ્ટવત્ ॥
વૈરાટ્યાસ્તનયં દૃષ્ટ્વા પિતરં તે પરિક્ષિતમ્ ।
ધારયન્તિ સ્મ તે પ્રાણાંસ્તવ પૂર્વપિતામહાઃ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0