મહાભારત · અધ્યાય 14.91

પિતામહસ્ય મે યજ્ઞે ધર્મરાજસ્ય ધીમતઃ ।
યદાશ્ચર્યમભૂત્કિઞ્ચિત્તદ્ભવાન્વક્તુમર્હતિ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

શ્રૂયતાં રાજશાર્દૂલ મહદાશ્ચર્યમુત્તમમ્ ।
અશ્વમેધે મહાયજ્ઞે નિવૃત્તે યદભૂત્પ્રભો ॥

તર્પિતેષુ દ્વિજાગ્ર્યેષુ જ્ઞાતિસમ્બન્ધિબન્ધુષુ ।
દીનાન્ધકૃપણે વાઽપિ તદા ભરતસત્તમ ॥

ઘુષ્યમાણે મહાદાને દિક્ષુ સર્વાસુ ભારત ।
પતત્સુ પુષ્પવર્ષેષુ ધર્મરાજસ્ય મૂર્ધનિ ॥

બિલાન્નિસ્સૃત્ય નકુલો રુક્મપાર્શ્વસ્તદાઽનઘઃ ।
વજ્રાશનિસમં નાદમમુઞ્ચદ્વસુધાધિપ ॥

સકૃદુત્સૃજ્ય તન્નાદં ત્રાસયાનો મૃગદ્વિજાન્ ।
માનુપં વચનં પ્રાહ પુષ્પોપરિશયો મહાન્ ॥

સક્તુપ્રસ્થેન વો નાયં યજ્ઞસ્તુલ્યો નરાધિપાઃ ।
ઉચ્છવૃત્તેર્વદાન્યસ્ય કુરુક્ષેત્રનિવાસિનઃ ॥

તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા નકુલસ્ય વિશામ્પતે ।
વિસ્મયં પરમં જગ્મુઃ સર્વે તે બ્રાહ્મણર્ષભાઃ ॥

તતઃ સમેત્ય નકુલં પર્યપૃચ્છન્ત તે દ્વિજાઃ ॥
કુતસ્ત્વં સમનુપ્રાપ્તો યજ્ઞં સાધુસમાગમમ્ ॥

કિં બલં પરમં તુભ્યં શ્રુતં કિં પરાયણમ્ ।
કથં ભવન્તં વિદ્યામ યો નો યજ્ઞં વિગર્હસે ॥

અવિલુપ્યાગમં કૃત્સ્નં વિવિધૈર્યજ્ઞિયૈઃ કૃતમ્ ।
યથાગમં યથાન્યાયં કર્તવ્યં ચ તથા કૃતમ્ ॥

પૂજાર્હાઃ પૂજિતાશ્ચાત્ર વિધિવચ્છાસ્ત્રદર્શાત્ ।
મન્ત્રાહુતિહુતશ્ચાગ્નિર્દત્તં દેયમમત્સરમ્ ॥

તુષ્ટા દ્વિજાતયશ્ચાત્ર દાનૈર્બહુવિધૈરપિ ।
ક્ષત્રિયાશ્ચિ સુયુદ્ધેન શ્રાદ્ધૈશ્ચાપિ પિતામહાઃ ॥

પાલનેન વિશસ્તુષ્ટાઃ કામૈસ્તુષ્ટા વરસ્ત્રિયઃ ।
અનુક્રોશૈસ્તતા શૂદ્રા દાનશેષૈઃ પૃથગ્જનાઃ ॥

જ્ઞાતિસમ્બન્ધિનસ્તુષ્ટાઃ શૌચેન ચ નૃપસ્ય નઃ ।
દેવા હવિર્ભિઃ પુણ્યૈસ્ચ રક્ષણૈઃ શરણાગતાઃ ॥

યદત્ર તથ્યં તદ્બ્રૂહિ સત્યંસત્યં દ્વિજાતિષુ ।
યથાશ્રુતં યથાદૃષ્ટં પૃષ્ટો બ્રાહ્મણકામ્યયા ॥

શ્રદ્ધેયવાક્યઃ પ્રાજ્ઞસ્ત્વં દિવ્યં રૂપં બિભર્ષિ ચ ।
સમાગતશ્ચ વિપ્રૈસ્ત્વં તદ્ભવાન્વક્તુમર્હતિ ॥

ઇતિ પૃષ્ટો દ્વિજૈસ્તૈઃ સ પ્રહસન્નકુલોઽબ્રવીત્ ।
નૈષા મૃષામયા વાણી પ્રોક્તા દર્પેણ વા દ્વિજાઃ ॥

યન્મયોક્તમિદં વાક્યં યુષ્માભિશ્ચાપ્યુપશ્રુતમ્ ।
સક્તુપ્રસ્થેન વો નાયં યજ્ઞસ્તુલ્યો દ્વિજર્ષભાઃ ॥

ઇત્યવશ્યં મયૈતદ્વો વક્તવ્યં દ્વિજસત્તમાઃ ।
શૃણુતાવ્યગ્રમનસઃ શંસતો મે યથાતથમ્ ॥

અનુભૂતં ચ દૃષ્ટં ચ યન્મયાઽદ્ભુતમુત્તમમ્ ।
ઉઞ્છવૃત્તેર્વદાન્યસ્ય કુરુક્ષેત્રનિવાસિનઃ ॥

સ્વર્ગં યેન દ્વિજાઃ પ્રાપ્તઃ સભાર્યઃ સસુતસ્નુષઃ ।
યથા ચાર્ધં શરીરસ્ય મમેદં કાઞ્ચનીકૃતમ્ ॥