મહાભારત · અધ્યાય 14.83
સ તુ વાજી સમુદ્રાન્તાં પર્યેત્ય વસુધામિમામ્ ।
નિવૃત્તોઽભિમુખો રાજન્યેન વારણસાહ્વયમ્ ॥
અનુગચ્છંશ્ચ તુરગં નિવૃત્તોઽથ કિરીટભૃત્ ।
યદૃચ્છયા સમાપેદે પુરં રાજગૃહં તદા ॥
તમભ્યાશગતં દૃષ્ટ્વા સહદેવાત્મજઃ પ્રભો ।
ક્ષત્રધર્મે સ્થિતો વીરઃ સમરાયાજુહાવ હ ॥
તતઃ પુરાત્સ નિષ્ક્રમ્ય રથી ધન્વી શરી તલી ।
મેઘસન્ધિઃ પદાતિં તં ધનઞ્જયમુપાદ્રવત્ ॥
આસાદ્ય ચ મહાતેજા મેઘસન્ધિર્ધનઞ્જયમ્ ।
બાલભાવાન્મહારાજ પ્રોવાચેદં ન કૌશલાત્ ॥
કિમયં ચાર્યતે વાજી સિત્રીમધ્ય ઇવ ભારત ।
હયમેનં હરિષ્યામિ પ્રયતસ્વ વિમોક્ષણે ॥
અદત્તાનુનયો યુદ્ધે યદિ ત્વં પિતૃભિર્મમ ।
કરિષ્યામિ તવાતિથ્યં પ્રહર પ્રહરામિ ચ ॥
ઇત્યુક્તઃ પ્રત્યુવાચૈનં પ્રહસન્નિવ પાણ્ડવઃ ।
વિઘ્નકર્તા મયા વાર્ય ઇતિ મે વ્રતમાહિતમ્ ॥
ભ્રાત્રા જ્યેષ્ઠેન નૃપતે તવાપિ વિદિતં ધ્રુવમ્ ।
પ્રહરસ્વ યથાશક્તિ ન મન્યુર્વિદ્યતે મમ ॥
ઇત્યુક્તઃ પ્રાહરત્પૂર્વં પાણ્ડવં મગધેસ્વરઃ ।
કિરઞ્શરસહસ્રાણિ વર્ષાણીવ સહસ્રદૃક્ ॥
તતો ગાણ્ડીવભૃચ્છૂરો ગાણ્ડીવપ્રહિતૈઃ શરૈઃ ।
ચકાર મોઘાંસ્તાન્બાણાન્સયત્નાન્ભરતર્ષભ ॥
સ મોઘં તસ્ય બાણૌઘં કૃત્વા વાનરકેતનઃ ।
શરાત્મુમોચ જ્વલિતાન્દીપ્તાસ્યાનિવ પન્નગાન્ ॥
ધ્વજે પતાકાદણ્ડેષુ રથે યન્ત્રે હયેષુ ચ ।
અન્યેષુ ચ રથાઙ્ગેષુ ન શરીરે ન સારથૌ ॥
સંરક્ષ્યમાણઃ પાર્થેન શરીરે સવ્યસાચિના ।
મન્યમાનઃ સ્વવીર્યં તન્માગધઃ પ્રાહિણોચ્છરાન્ ॥
તતો ગાણ્ડીવધન્વા તુ માગધેન ભૃશાહતઃ ।
બભૌ વસન્તસમયે પલાસઃ પુષ્પિતો યથા ॥
અવધ્યમાનઃ સોઽભ્યઘ્નન્માગધઃ પાણ્ડવર્ષભમ્ ।
તેન તસ્થૌ સ કૌરવ્ય લોકવીરસ્ય દર્શને ॥
સવ્યસાચી તુ સન્ક્રુદ્ધો વિકૃષ્ય બલવદ્ધનુઃ ।
હયાંશ્ચકાર નિર્જીવાન્સારથેશ્ચ શિરોઽહરત્ ॥
ધનુશ્ચાસ્ય મહચ્ચિત્રં ક્ષુરેણ પ્રચકર્ત હ ।
હસ્તાવાપં પતાકાં ચ ધ્વજં ચાસ્યન્યપાતયત્ ॥
સ રાજા વ્યથિતો વ્યશ્વો વિધનુર્હતસારથિઃ ।
ગદામાદાય કૌન્તેયમભિદ્રદ્રાવ વેગવાન્ ॥
તસ્યાપતત એવાશુ ગદાં હેમપરિષ્કૃતામ્ ।
શરૈશ્ચકર્ત બહુધા બહુભિર્ગૃધ્રવાજિતૈઃ ॥
સા ગદા શકલીભૂતા વિશીર્ણિમણિબન્ધના ।
વ્યાલી વિમુચ્યમાનેન પપાત ધરણીતલે ॥
વિરથં વિધનુષ્કં ચ ગદયા પરિવર્જિતમ્ ।
નૈચ્છત્તાડયિતું ધીમાનર્જુનઃ સમરાગ્રણીઃ ॥
તત એનં વિમનસં ક્ષત્રધર્મે વ્યવસ્થિતમ્ ॥ સાન્ત્વપૂર્વમિદં વાક્યમબ્રવીત્કપિકેતનઃ ॥
પર્યાપ્તઃ ક્ષત્રધર્મોઽયં દર્શિતઃ પુત્ર ગમ્યતામ્ ।
બહ્વેતત્સમરે કર્મ તવ બાલસ્ય પાર્થિવ ॥
યુધિષ્ઠિરસ્ય સન્દેશો ન હન્તવ્યા નૃપા ઇતિ ।
તેન જીવસિ રાજંસ્ત્વમપરાદ્ધોઽપિ મે રણે ॥
ઇતિ મત્વા તદાઽત્માનં પ્રત્યાદિષ્ટં સ્મ માગધઃ ।
તથ્યમિત્યભિગમ્યૈનં પ્રાઞ્જલિઃ પ્રત્યપૂજયત્ ॥
પરિજિતોસ્મિ ભદ્રં તે નાહં યોદ્ધુમિહોત્સહે ।
યદ્યત્કૃત્યં મયા તેઽદ્ય તદ્બ્રૂહિ કૃતમેવ તુ ॥
તમર્જુનઃ સમાશ્વાસ્ય પુનરેવેદમબ્રવીત્ ।
આગન્તવ્યં પરાં ચૈત્રીમશ્વમેધે નૃપસ્ય નઃ ॥
ઇત્યુક્તઃ સ તથેત્યુક્ત્વા પૂજયમાસ તં હયમ્ ।
ફલ્ગુનં ચ યુધિશ્રેષ્ઠં વિદિવત્સહદેવજઃ ॥
તતો યથેષ્ટમગમત્પુનરેવ સ કૌરવઃ ।
તતઃ સમુદ્રતીરેણ વઙ્ગાન્પુણ્ડ્રાન્સકેરલાન્ ॥
તત્રતત્ર ચ ભૂરીણિ મ્લેચ્છસૈન્યાન્યનેકશઃ ।
વિજિગ્યે ધનુષા રાજન્ગાણ્ડીવેન ધનઞ્જયઃ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0