મહાભારત · અધ્યાય 14.82
કિમાગમનકૃત્યં તે કૌરવ્યકુલનન્દિનિ ।
મણલૂરપતેર્માતુસ્તથૈવ ચ રણાજિરે ॥
કચ્ચિત્કુશલકામાસિ રાજ્ઞોઽસ્ય ભુજગાત્મજે ।
મમ વા ચપલાપાઙ્ગિ કચ્ચિત્વં શુભમિચ્છસિ ॥
કચ્ચિત્તે પૃથુલશ્રોણિ નાપ્રિયં પ્રિયદર્શને ।
અકાર્ષમહમજ્ઞાનાદયં વા બભ્રુવાહનઃ ॥
કચ્ચિન્નુ રાજપૂત્રી તે સપત્ની ચૈત્રવાહની ।
ચિત્રાઙ્ગદા વરારોહા નાપરાધ્યતિ કિઞ્ચન ॥
તમુવાચોરગપતેર્દુહિતા પ્રહસન્ત્યથ । ન મે ત્વમપરાદ્ધોસિ ન હિ મે બભ્રુવાહનઃ ।
ન જનિત્રી તથાઽસ્યેયં મમ યો પ્રેષ્યવત્થિતા ॥
શ્રૂયતાં યદ્યથા ચેદં મયા સર્વં વિચેષ્ટિતમ્ ।
ન મે કોપસ્ત્વયા કાર્યઃ શિરસા ત્વાં પ્રસાદયે ॥
ત્વત્પ્રિયાર્થં હિ કૌરવ્ય કૃતમેતન્મયા વિભો ।
યત્તચ્છૃણુ મહાબાહો નિખિલેન ધનઞ્જય ॥
મહાભારતયુદ્ધે યત્ત્વયા શાન્તનવો નૃપઃ ।
અધર્મેણ હતઃ પાર્થ તસ્યૈષા નિષ્કૃતિઃ કૃતા ॥
ન હિ ભીષ્મસ્ત્વયા વીર યુદ્ધ્યમાનો હિ પાતિતઃ ।
શિખણ્ડિના તુ સંયુક્તસ્તમાશ્રિત્ય હતસ્ત્વયા ॥
તસ્ય શાન્તિમકૃત્વા ત્વં ત્યજેથા યદિ જીવિતમ્ । કર્મણા તેન પાપેન પતેથા નિરયે ધ્રુવમ્ ।
એષા તુ વિહિતા શાન્તિઃ પુત્રાદ્યાં પ્રાપ્તવાનસિ ॥
વસુભિર્વસુધાપાલ ગઙ્ગયા ચ મહામતે ।
પુરા હિ શ્રુતમેતત્તે વસુભિઃ કથિતં મયા ॥
ગઙ્ગાયાસ્તીરમાશ્રિત્ય હતે શાન્તનવે નૃપ । આપ્લુત્ય દેવા વસવઃ સમેત્ય ચ મહાનદીમ્ ।
ઇદમૂચુર્વચો ઘોરં ભાગીરથ્યા મતે તદા ॥
એષ શાન્તનવો ભીષ્મો નિહતઃ સવ્યસાચિના ।
અયુદ્ધ્યમાનઃ સઙ્ગ્રામે સંસક્તોઽન્યેન ભામિનિ ॥
તદનેનાનુષઙ્ગેણ વયમદ્ય ધનઞ્જયમ્ ।
શાપેન યોજયામેતિ તથાઽસ્ત્વિતિ ચ સાઽબ્રવીત્ ॥
તદહં પિતુરાવેદ્ય પ્રવિશ્ય વ્યથિતેન્દ્રિયા ।
અભવં સ ચ તચ્છ્રુત્વા વિષાદમગમત્પરમ્ ॥
પિતા તુ મે વસૂન્ગત્વા ત્વદર્થે સમયાચત ।
પુનઃ પુનઃ પ્રસાદ્યૈતાંસ્ત એનમિદમબ્રુવન્ ॥
પુત્રસ્તસ્ય મહાભાગ મણલૂરેશ્વરો યુવા ।
સ એનં રણમધ્યસ્થઃ શરૈઃ પાતયિતા ભુવિ ॥
એવં કૃતે સ નાગેન્દ્ર મુક્તશાપો ભવિષ્યતિ ।
ગચ્છેતિ વસુભિશ્ચોક્તો મમ ચેદં શશંસ સઃ ॥
તચ્છ્રુત્વા ત્વં મયા તસ્માચ્છાપાદસિ વિમોક્ષિતઃ ।
ન હિ ત્વાં દેવરાજોઽપિ સમરેષુ પરાજયેત્ ॥
આત્મા પુત્રઃ સ્મૃતસ્તસ્માત્તેનેહાસિ પરાજિતઃ ।
ન હિ દોષો મમ મતઃ કથં વા મન્યસે વિભો ॥
ઇત્યેવમુક્તો વિજયઃ પ્રસન્નાત્માઽબ્રવીદિદમ્ ।
સર્વં મે સુપ્રિયં દેવિ યદેતત્કૃતવત્યસિ ॥
ઇત્યુક્ત્વા સોઽબ્રવીત્પુત્રં મણલૂરપતિં જયઃ ।
ચિત્રાઙ્ગદાયાઃ શૃણ્વન્ત્યાઃ કૌરવ્યદુહિતુસ્તદા ॥
યુધિષ્ઠિરસ્યાશ્વમેધઃ પરિચૈત્રીં ભવિષ્યતિ ।
તત્રાગચ્છેઃ સહામાત્યો માતૃભ્યાં સહિતો નૃપ ॥
ઇત્યેવમુક્તઃ પાર્થેન સ રાજા બભ્રુવાહનઃ ।
ઉવાચ પિતરં ધીમાનિદમસ્રાવિલેક્ષણઃ ॥
ઉપયાસ્યામિ ધર્મજ્ઞ ભવતઃ સાસનાદહમ્ ।
અશ્વમેધે મહાયજ્ઞે દ્વિજાતિપરિવેષકઃ ॥
મમ ત્વનુગ્રહાર્થાય પ્રવિશસ્વ પુરં સ્વકમ્ ।
ભાર્યાભ્યાં સહ ધર્મજ્ઞ માભૂત્તેઽત્ર વિચારણા ॥
ઉષિત્વેહ નિશામેકાં સુખં સ્વભવને પ્રભો ।
પુનરશ્વાનુગમનં કર્તાસિ જયતાંવર ॥
ઇત્યુક્તાઃ સ તુ પ્રત્રેણ તદા વાનરકેતનઃ ।
સ્મયન્પ્રોવાચ કૌન્તેયસ્તદા ચિત્રાઙ્ગદાસુતમ્ ॥
વિદિતં તે મહાબાહો યથા દીક્ષાં ચરામ્યહમ્ ।
ન સ તાવત્પ્રવેક્ષ્યામિ પુરં તે પૃથુલોચન ॥
યથાકામં વ્રજત્યેષ યજ્ઞિયાશ્વો નરર્ષભ ।
સ્વસ્તિ તેઽસ્તુ ગમિષ્યામિ ન સ્થાનં વિદ્યતે મમ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।
સ તત્ર વિધિવત્તેન પૂજિતઃ પાકશાસનિઃ ।
ભાર્યાભ્યામભ્યનુજ્ઞાતઃ પ્રાયાદ્ભરતસત્તમઃ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0