મહાભારત · અધ્યાય 14.8

ગિરેર્હિમવતઃ પૃષ્ઠે મુઞ્જવાન્નામ પર્વતઃ ।
તપ્યતે યત્ર ભગવાંસ્તપો નિત્યમુપાપતિઃ ॥

વનસ્પતીનાં મૂલેષુ શૃઙ્ગેષુ વિષમેષુ ચ ।
ગુહાસુ શૈલરાજસ્ય યથાકામં યથાસુખમ્ ॥

ઉમાસહાયો ભગવાન્યત્ર નિત્યં મહેશ્વરઃ ।
આસ્તે શૂલી મહાતેજા નાનાભૂતગણાવૃતઃ ॥

તત્ર રુદ્રાશ્ચ સાધ્યાશ્ચ વિશ્વેઽથ વસવસ્તથા ।
યમશ્ચ વરુણશ્ચૈવ કુબેરશ્ચ સહાનુગઃ ॥

ભૂતાનિ ચ પિશાચાશ્ચ નાસત્યાવપિ ચાશ્વિનૌ ।
ગન્ધṟવાપ્સરસશ્ચૈવ યક્ષા દેવર્ષયસ્તથા ॥

આદિત્યા મરુતશ્ચૈવ યાતુધાનાશ્ચ સર્વશઃ ।
ઉપાસન્તે મહાત્માનં બહુરૂપમુપાપતિમ્ ॥

રમતે ભગવાંસ્તત્ર કુબેરાનુચરૈઃ સહ ।
વિકૃતૈર્વિકૃતાકારૈઃ ક્રીડદ્ભિઃ પૃથિવીપતે ॥

શ્રિયા જ્વલન્દૃશ્યતે વૈ બાલાદિત્યસમદ્યુતિઃ । ન રૂપં શક્યતે તસ્ય સંસ્થાનં વા કદાચન ।
નિર્દેષ્ટું પ્રાણિભિઃ કૈશ્ચિત્પ્રાકૃતૈર્માંસલોચનૈઃ ॥

નોષ્ણં ન શિશિરં તત્ર ન વાયુર્ન ચ ભાસ્કરઃ ।
ન જારા ક્ષુત્પિપાસે વા ન મૃત્યુર્ન ભયં નૃપ ॥

તસ્ય શૈલસ્ય પાર્શ્વેષુ સર્વેષુ જયતાંવર ।
ધાતવો જાતરૂપસ્ય રશ્મયઃ સવિતુર્યથા ॥

રક્ષ્યન્તે તે કુબેરસ્ય સહાયૈરુદ્યતાયુધૈઃ ।
ચિકીર્ષદ્ભિઃ પ્રિયં રાજન્કુબેરસ્ય મહાત્મનઃ ॥

તત્ર ગત્વા સમન્વાસ્ય મહાયોગેશ્વરં શિવમ્ । કુરુ પ્રણામં રાજર્ષે ભક્ત્યા પરમયા યતુઃ ॥

તસ્મૈ ભગવતે કૃત્વા નમઃ શર્વાય વેધસે । એભિસ્તં નામભિર્દેવં સર્વવિદ્યાધરં સ્તુહિ ॥

રુદ્રાય શિતિકણ્ઠાય સુરૂપાય સુવર્ચસે ।
કપર્દિને કરાલાય હર્યક્ષ્ણે વરદાય ચ ॥

ત્ર્યક્ષ્ણે પૂષ્ણો દન્તભિદે વામનાય શિવાય ચ ।
યામ્યાયાવ્યક્તરૂપાય સદ્વૃત્તે શઙ્કરાય ચ ॥

ક્ષેમ્યાય હરિકેશાય સ્થાણવે પુરુષાય ચ ।
હરિનેત્રાય મુણ્ડાય ક્રુદ્ધાયોત્તરણાય ચ ॥

ભાસ્વરાય સુતીર્થાય દેવદેવાય રંહસે ।
ઉષ્ણીષિણે સુવક્ત્રાય સહસ્રાક્ષાય મીઢુષે ॥

ગિરિશાય પ્રાશાન્તાય યતયે ચીરવાસસે ।
બિલ્વદણ્ડાય સિદ્ધાય સર્વદણ્ડધરાય ચ ॥

મૃગવ્યાધાય મહતે ધન્વિનેઽથ ભવાય ચ ।
વરાય સોમવક્ત્રાય સિદ્ધમન્ત્રાય ચક્ષુષે ॥

હિરણ્યબાહવે રાજન્નુગ્રાય પતયે દિશામ્ ।
લેલિહાનાય ગોષ્ઠાય સિદ્ધમન્ત્રાય વૃષ્ણયે ॥

પશૂનાં પતયે ચૈવ ભૂતાનાં પતયે નમઃ ।
વૃષાય માતૃભક્તાય સેનાન્યે મધ્યમાય ચ ॥

અભિવક્ત્રાય પતયે સર્વદેવમયાય ચ । સ્રુવહસ્તાય પતયે ધન્વિને ભાર્ગવાય ચ ।
અજાય કૃષ્ણનેત્રાય વિરૂપાક્ષાય ચૈવ હ ॥

તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રાય તીક્ષ્ણાય વૈશ્વાનરમુખાય ચ ।
મહાત્મને ચાનઙ્ગાય સર્વાય પતયે વિશામ્ ॥

તથા રુદ્રાય પતયે પૃથવે કૃત્તિવાસસે । વિલોહિતાય દીપ્તાય દીપ્તાક્ષાય મહૌજસે ।
વસુરેતઃસુવપુષે પૃથવે કૃત્તિવાસસે ॥

કપાલમાલિને ચૈવ સુવર્ણમુકુટાય ચ ।
મહાદેવાય કૃષ્ણાય ત્ર્યમ્બકાયાનઘાય ચ ॥

ક્રોધનાયાનૃશંસાય મૃદવે બાહુશાલિને ।
દણ્ડિને તપ્તતપસે તથૈવાક્રૂરકર્મણે ॥

સહસ્રશિરસે ચૈવ સહસ્રચરણાય ચ ।
નમઃ સ્વધાસ્વરૂપાય બહુરૂપાય દંષ્ટ્રિણે ॥

પિનાકિનં મહાદેવં મહાભોગિનમવ્યયમ્ ।
ત્રિશૂલહસ્તં વરદં ત્ર્યમ્બકં ભુવનેશ્વરમ્ ॥

ત્રિપુરઘ્નં ત્રિનયનં ત્રિલોકેશં મહૌજસમ્ ।
પ્રભવં સર્વભૂતાનાં દાતારં ધરણીધરમ્ ॥

ઈશાનં શઙ્કરં સર્વં શિવં વિશ્વેશ્વરં ભવમ્ ।
ઉમાપતિં પશુપતિં વિશ્વરૂપં મહેશ્વરમ્ ॥

વિરૂપાક્ષં દશભુજં વિષ્યન્દં ગોવૃષધ્વજમ્ ।
ઉગ્રં સ્થાણું શિવં રૌદ્રં શર્વં ગૌરીશમીશ્વરમ્ ॥

શિતિકણ્ઠમજં શુક્રં પૃથું પૃથુહરં વરમ્ ।
વિશ્વરૂપં વિરૂપાક્ષં બહુરૂપમુપાપતિમ્ ॥

પ્રણમ્ય શિરસા દેવમનઙ્ગાઙ્ગહરં હરમ્ ।
શરણ્યં શરણં યાહિ મહાદેવં ચતુર્મુખમ્ ॥

વિરોચમાનં વપુષા દિવ્યાભરણભૂષિતમ્ ।
અનાદ્યન્તમજં શમ્ભું સર્વવ્યાપિનમીશ્વરમ્ ॥

નિસ્ત્રૈગુણ્યં નિરુદ્વેગં નિર્મલં નિધિમોજસામ્ ।
પ્રણમ્ય પ્રાઞ્જલિઃ શર્વં પ્રયામિ શરણં હરમ્ ॥

સમ્માન્યં નિશ્ચલં નિત્યમકારુણ્યમલેપનમ્ ।
અધ્યાત્મવેદમાસાદ્ય પ્રયામિ શરણં મુહુઃ ॥

યસ્ય નિત્યં વિદુઃ સ્થાનં મોક્ષમધ્યાત્મચિન્તકાઃ ।
યોગીશં તત્વમાર્ગસ્થાઃ કૈવલ્યં પદમક્ષરમ્ ॥

યં વિદુઃ સઙ્ગિનં મુક્તાઃ સામાન્યં સમદર્શિનઃ ।
તં પ્રપદ્યે જગદ્યોનિમયોનિં નિર્ગુણાત્મકમ્ ॥

અસૃજદ્યસ્તુ ભૂતાદીન્સપ્ત લોકાન્સનાતનાન્ ।
સ્થિતઃ સત્યોપરિ સ્થાણુસ્તં પ્રપદ્યે સનાતનમ્ ॥

ભક્તાનાં સુલભં તં હિ દુર્લભં દૂરપાતિનામ્ ।
અદૂરસ્થમમું દેવં પ્રકૃતેઃ પરતઃ સ્થિતમ્ ॥

નમામિ સર્વલોકસ્થં વ્રજામિ શરણં શિવમ્ । એવં કૃત્વા નમસ્તસ્મૈ મહાદેવાય રંહસે ।
મહાત્મને ક્ષિતિપતે તત્સુવર્ણમવાપ્સ્યસિ ॥

લભન્તે ગાણપત્યં ચ તદેકાગ્રા હિ માનવાઃ ।
કિં પુનઃ સ્વર્ણિભાણ્ડાનિ તસ્માત્ત્વં ગચ્છ મા ચિરં ॥

મહત્તરં હિ તે લાભં હસ્ત્યશ્વોષ્ટ્રાદિભિઃ સહ । સુવર્ણમાહરિષ્યન્તસ્તત્ર ગચ્છન્તુ તે નરાઃ ॥
વ્યાસ ઉવાચ ।

ઇત્યુક્તઃ સ વચસ્તસ્ય ચક્રે કારન્ધમાત્મજઃ ।
ગઙ્ગાધરં નમસ્કૃત્ય લબ્ધવાન્ધનમુત્તમમ્ ॥

કુબેર ઇવ તત્પ્રાપ્ય મહાદેવપ્રસાદતઃ । તતોઽતિમાનુષં સર્વં ચક્રે યજ્ઞસ્ય સંવિધિમ્ ॥

સૌવર્ણાનિ ચ ભાણ્ડાનિ સઞ્ચક્રુસ્તત્ર શિલ્પિનઃ । શાલાશ્ચ સર્વસમ્ભારાંસ્તત્ર સંવર્તશાસનાત્ ॥

બૃહસ્પતિસ્તુ તાં શ્રુત્વા મરુત્તસ્ય મહીપતેઃ ।
સમૃદ્ધિમતિ દેવેભ્યઃ સન્તાપમકરોદ્ભૃશમ્ ॥

સન્તપ્યમાનો વૈવર્ણ્યં કૃશત્વં ચાગમત્પરમ્ ।
ભવિષ્યતિ હિ મે શત્રુઃ સંવર્તો વસુમાનિતિ ॥

તં શ્રુત્વા ભૃશસન્તપ્તં દેવરાજો બૃહસ્પતિમ્ ।
અભિગમ્યામરવૃતઃ પ્રોવાચેદં વચસ્તદા ॥