મહાભારત · અધ્યાય 14.79

શ્રુત્વા તુ નૃપતિઃ પ્રાપ્તં પિતરં બભ્રુવાહનઃ ।
નિર્યયૌ વિનયેનાથ બ્રાહ્મણાર્યપુરઃસરઃ ॥

મણલૂરેશ્વરં ત્વેવમુપયાતં ધનઞ્જયઃ ।
નાભ્યનન્દત્સ મેધાવી ક્ષત્રધર્મમનુસ્મરન્ ॥

ઉવાચ ચ સ ધર્માત્મા સમન્યુઃ ફલ્ગુનસ્તદા ।
પ્રક્રિયેયં ન તે યુક્તા બહિસ્ત્વં ક્ષત્રધર્મતઃ ॥

સંરક્ષ્યમાણં તુરગં યૌધિષ્ઠિરમુપાગતમ્ ।
યજ્ઞિયં વિષયાન્તે માં નાયોત્સીઃ કિન્નુ પુત્રક ॥

ધિક્ત્વામસ્તુ સુદુર્બુદ્ધિં ક્ષત્રધર્માવિશારદમ્ ।
યો માં યુદ્ધાય સમ્પ્રાપ્તં સામ્નૈવ પ્રત્યગૃહ્ણથાઃ ॥

ન ત્વયા પુરુષાર્થો હિ કશ્ચિદસ્તીહ જીવતા ।
યસ્ત્વં સ્ત્રીવદ્યુધા પ્રાપ્તં માં સામ્ના પ્રત્યગૃહ્ણથાઃ ॥

યદ્યહં ન્યસ્તશસ્ત્રસ્ત્વામાગચ્છેયં સુદુર્મતે ।
પ્રક્રિયેયં ભવેદ્યુક્તા તાવતવ નરાધમ ॥

તમેવમુક્તં ભર્ત્રા તુ વિદિત્વા પન્નગાત્મજા ।
અમૃષ્યમાણા ભિત્ત્વોર્વીમુલૂપી સમુપાગમત્ ॥

સા દદર્શ તત પુત્રં વિમૃશન્તમધોમુખમ્ ।
સન્તર્જ્યમાનમસકૃત્પિત્રા યુદ્ધાર્થિના વિભો ॥

તતઃ સા ચારુસર્વાઙ્ગી સમુપેત્યોરગાત્મજા ।
ઉલૂપી પ્રાહ વચનં ક્ષત્રધર્મવિશારદ ॥

ઉલૂપીં માં નિબોધ ત્વં માતરં પન્નગાત્મજામ્ ।
કુરુષ્વ વચનં પુત્ર ધર્મસ્તે ભવિતા પરઃ ॥

યુધ્યસ્વૈનં કુરુશ્રેષ્ઠં ધનઞ્જયમરિન્દમમ્ ॥
એવમેષ હિ તે પ્રીતો ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ ॥

એવમુદ્ધાર્ષિતો રાજા સ માત્રા બભ્રુવાહનઃ ।
મનશ્ચક્રે મહાતેજા યુદ્ધાય ભરતર્ષભ ॥

સન્નહ્ય કાઞ્ચનં વર્મ શિરસ્ત્રાણં ચ ભાનુમત્ ।
તૂણીરશતસમ્બાધમારુરોહ રથોત્તમમ્ ॥

સર્વોપકરણોપેતં યુક્તમશ્વૈર્મનોજવૈઃ ।
સચક્રોપસ્કરં શ્રીમાન્હેમભાણ્ડપરિષ્કૃતમ્ ॥

પરમાર્ચિતમુચ્છ્રિત્ય ધ્વજં હંસં હિરણ્મયમ્ ।
પ્રયયૌ પાર્થમુદ્દિશ્ય સ રાજા બભ્રુવાહનઃ ॥

તતોઽભ્યોત્ય હયં વીરો યજ્ઞિયં પાર્થરક્ષિતમ્ ।
ગ્રાહયામાસ પુરુષૈર્હયશિક્ષાવિશારદૈઃ ॥

ગૃહીતં વાજિનં દૃષ્ટ્વા પ્રીતાત્મા સ ધનઞ્જયઃ ।
પુત્રં રથસ્થં ભૂમિષ્ઠઃ સન્ન્યવારયદાહવે ॥

સ તત્ર રાજા તં વીરં શરસઙ્ઘૈરનેકશઃ ।
અર્દયામાસ નિશિતૈરાશીવિષવિષોપમૈઃ ॥

તયોઃ સમભવદ્યુદ્ધં પિતુઃ પુત્રસ્યક ચાતુલમ્ ।
દેવાસુરરણપ્રખ્યમુભયોઃ પ્રીયમાણયોઃ ॥

કિરીટિનં પ્રવિવ્યાઘ શરેણાનતપર્વણા ।
જત્રુદેશે નરવ્યાઘ્રં પ્રહસન્બભ્રુવાહનઃ ॥

સોભ્યગાત્સહપુઙ્ખેન વલ્મીકમિવ પન્નગઃ ।
વિનિર્ભદ્ય ચ કૌન્તેયં પ્રવિવેશિ મહીતલમ્ ॥

સ ગાઢવેદનો ધીમાનાલમ્બ્ય ધનુરુત્તમમ્ ।
દિવ્યં તેજઃ સમાવિશ્ય પ્રમીત ઇવ સોભવત્ ॥

સ સઞ્જ્ઞામુપલભ્યાથ પ્રશસ્ય પુરુષર્ષભઃ ।
પુત્રં શક્રાત્મજો વાક્યમિદમાહ મહાદ્યુતિઃ ॥

સાધુસાધુ મહાબાહો વત્સ ચિત્રાઙ્ગદાત્મજ ।
સદૃશં કર્મ તે દૃષ્ટ્વા પ્રીતિમાનસ્મિ પુત્રક ॥

વિમુઞ્ચામ્યેષ તે બાણાન્પુત્ર યુદ્ધે સ્થિરો ભવ ।
ઇત્યેવમુક્ત્વા નારાચૈરભ્યવર્ષદમિત્રહા ॥

તાન્સ ગાણ્ડીવનિર્મુક્તાન્વજ્રાશનિસમપ્રભાન્ ।
નારાચાનચ્છિનદ્રાજ ભલ્લૈઃ સર્વાંસ્ત્રિધા દ્વિધા ॥

તસ્ય પાર્થઃ શરૈર્દિવ્યૈર્ધ્વજં હેમપરિષ્કૃતમ્ ।
સુવર્ણતાલપ્રતિમં ક્ષુરેણાપાહરદ્રથાત્ ॥

હયાંશ્ચાસ્ય મહાકાયાન્મહાવેગાનરિન્દમ ।
ચકાર રાજન્નિર્જાવાન્પ્રહસન્નિવ પાણ્ડવઃ ॥

સ રથાદવતીર્યાથ રાજા પરમકોપનઃ ।
પદાતિઃ પિતરં ક્રુદ્ધો યોધયામાસ પાણ્ડવમ્ ॥

સમ્પ્રીયમાણઃ પાર્થાનામૃષભઃ પુત્રવિક્રમાત્ ।
નાત્યર્થં પીડયામાસ પુત્રં વજ્રધરાત્મજઃ ॥

સ હન્યમાનોઽભિમુખં પિતરં બભ્રુવાહનઃ ।
શરૈરાશીવિષાકારૈઃ પુનરેવાર્દયદ્બલી ॥

તતઃ સ બાલ્યાત્પિતરં વિવ્યાધ હૃદિ પત્રિણા ।
નિશેતેન સુપુઙ્ખેન બલવદ્બભ્રુવાહનઃ ॥

સ બાણસ્તેજસા દીપ્તો જ્વલન્નિવ હુતાશનઃ ।
વિવેશ પાણ્ડવં રાજન્મર્મ ભિત્ત્વાઽતિદુઃખકૃત્ ॥

સ તેનાતિભૃશં વિદ્ધઃ પુત્રેણ કુરુનન્દનઃ ।
મહીં જગામ મોહાર્તસ્તતો રાજન્ધનઞ્જયઃ ॥

તસ્મિન્નિપતિતે વીરે કૌરવાણાં ધુરન્ધરે । સોપિ મોહં જગામાથ તતશ્ચિત્રાઙ્ગદાસુતઃ.ષ

વ્યાયમ્ય સંયુગે રાજા દૃષ્ટ્વા ચ પિતરં હતમ્ । પૂર્વમેવ સ બાણૌર્ઘર્ગાઢવિદ્ધોઽર્જુનેન હ ।
પપાત સોપિ ધરણીમાલિઙ્ગ્ય રણમૂર્ધનિ ॥

ભર્તારં નિહતં દૃષ્ટ્વા પુત્રં ચ પતિતં ભુવિ ।
ચિત્રાઙ્ગદા પરિત્રસ્તા પ્રવિવેશ રણાજિરે ॥

શોકસન્તપ્તહૃદયા રુદતી વેપતી ભૃશમ્ ।

મણલૂરપતેર્માતા દદર્શ નિહતં પતિમ્ ॥