મહાભારત · અધ્યાય 14.77
જિત્વા પ્રસાદ્ય રાજાનં ભગદત્તસુતં તદા । વિસૃજ્ય યાતે તુરગે સૈન્ધવાન્પ્રતિ ભારત ॥
સૈન્ધવૈરભવગદ્યુદ્ધં તતસ્તસ્ય કિરીટિનઃ ।
હતશેષૈર્મહારાજ હતાનાં ચ સુતૈરપિ ॥
તેઽવતીર્ણમુપશ્રુત્ય વિષયં શ્વેતવાહનમ્ ।
પ્રત્યુદ્યયુરમૃષ્યન્તે રાજાનઃ પાણ્ડવર્ષભમ્ ॥
અશ્વં ચ તં પરામૃશ્ય વિષયાન્તે વિષોપમાત્ ।
ન ભયં ચક્રિરે પાર્થાદ્ભીમસેનાદનન્તરાત્ ॥
તેઽવિદૂરાદ્ધનુષ્પાણિં યજ્ઞિયસ્ય હયસ્ય ચ ।
બીભત્સું પ્રત્યપદ્યન્ત્ પદાતિનમવસ્થિતમ્ ॥
તતસ્તે તં મહાવીર્યા રાજાનઃ પર્યવારયન્ ।
જિગીષન્તો નરવ્યાઘ્રં પૂર્વં વિનિકૃતા યુધિ ॥
તે નામાન્યપિ ગોત્રાણિ કર્મણિ વિવિધાનિ ચ ।
કીર્તયન્તસ્તદા પાર્થં શરવર્ષૈરવાકિરન્ ॥
તે કિરન્તઃ શરવ્રાતાન્વારણપ્રતિવારણાન્ ।
રણે જયમભીપ્સન્તઃ કૌન્તેયં પર્યવારયન્ ॥
તે સમીક્ષ્ય ચ તં કૃષ્ણમુગ્રકર્માણમાહવે ।
સર્વે યુયુધિરે વીરા રથસ્થાસ્તં પદાતિનમ્ ॥
તે તમાજઘ્નિરે વીરં નિવાતકવચાન્તકમ્ ।
સંશપ્તકનિહન્તારં હન્તારં સૈન્ધવસ્ય ચ ॥
તતો રથસહસ્રેણ ગજાનામયુતેન ચ ।
***ષ્ઠકીકૃત્ય બીભત્સું પ્રહૃષ્ટમનસોઽભવન્ ॥
** સ્મરન્તો વધં વીરાઃ સિન્ધુરાજસ્ય ચાહવે ।
જયદ્રથસ્ય કૌરવ્ય સમરે સવ્યસાચિના ॥
તતઃ પર્જન્યવત્સર્વે શરવૃષ્ટીરવાસૃજન્ ।
તૈઃ કીર્ણઃ શુશુભે પાર્થો રવિર્મેઘાન્તરે યથા ॥
સ શરૈઃ સમવચ્છન્નશ્ચકાશે પાણ્ડવર્ષભઃ ।
પઞ્ચરાન્તરસઞ્ચારી શકુન્ત ઇવ ભારત ॥
તતો હાહાકૃતં સર્વં કૌન્તેય શરપીડિતે ।
ત્રૈલોક્યમભવદ્રાજન્રવિરાસીદ્રજોરુણઃ ॥
તતો વવૌ મહારાજ મારુતો રોમહર્ષણઃ ।
રાહુરગ્રસદાદિત્યં પર્વણીવ વિશામ્પતે ॥
ઉલ્કાશ્ચ જઘ્નિરે સૂર્યં વિકીર્યન્ત્યઃ સમન્તતઃ ।
વેપથુશ્ચાભવદ્રાજન્કૈલાસસ્ય મહાગિરેઃ ॥
મુમુચુઃ શ્વાસમત્યુષ્ણં દુઃખશોકસમન્વિતાઃ ।
સપ્તર્ષયો જાતભયાસ્તથા દેવર્ષયોપિ ચ ॥
શશં ચાશુ વિનિર્ભિદ્ય મણ્ડલં શશિનોઽપતન્ ।
વિપરીતા દિશશ્ચાપિ સર્વા ધૂમાકુલાસ્તથા ॥
રાસભારુણસઙ્કાશા ધનુષ્મન્તઃ સવિદ્યુતઃ ।
આવૃત્ય ગગનં મેઘા મુમુચુર્માંસશોણિતમ્ ॥
એવમાસીત્તદા વીરે શરવર્ષેણ સંવૃતે ।
ફલ્ગુને ભરતશ્રેષ્ઠ તદદ્ભુતમિવાભવત્ ॥
તસ્ય તેનાવકીર્ણસ્ય શરજાલેન સર્વતઃ ।
મોહાત્પપાત ગાણ્ડીવમાવાપશ્ચ કરાદપિ ॥
તસ્મિન્મોહમનુપ્રાપ્તે શરજાલં મહત્તદા ।
સૈન્ધવા મુમુચુસ્તૂર્ણં ગતસત્વે મહારથે ॥
તતો મોહં સમાપન્નં જ્ઞાત્વા પાર્થં દ્વિવૌકસઃ ।
સર્વે વિત્રસ્તમનસસ્તસ્ય શાન્તિકૃતોઽભવન્ ॥
તતો દેવર્ષયઃ સર્વે તથા સપ્તર્ષયોપિ ચ ।
બ્રહ્મર્ષચસ્ચ વિજયં જેપુઃ પાર્થસ્ય ધીમતઃ ॥
તતઃ પ્રદીપિતે દેવૈઃ પાર્થતેજસિ પાર્થિવ ।
તસ્થાવચલવદ્ધીમાન્સઙ્ગ્રામે પરમાસ્ત્રવિત્ ॥
વિચકર્ષ ધનુર્દિવ્યં તતઃ કૌરવનન્દનઃ ।
યન્ત્રસ્યેવેહ શબ્દોઽભૂન્મહાંસ્તસ્ય પુનઃ પુનઃ ॥
તતઃ સ શરવર્ષાણિ પ્રત્યમિત્રાન્પ્રતિ પ્રભુઃ ।
વવર્ષ ધનુષા પાર્થો વર્ષાણીવ પુરન્દરઃ ॥
તતસ્તે સૈન્ધવા યોધાઃ સર્વ એવ સરાજકાઃ ।
નાદૃશ્યન્ત શરૈઃ કીર્ણાઃ શલભૈરિવ પાદપાઃ ॥
તસ્ય શબ્દેન વિત્રેસુર્ભયાર્તાશ્ચ વિદુદ્રુવુઃ ।
મુમુચુસ્ચાશ્રુ શોકાર્તાઃ શુશુચુશ્ચાપિ સૈન્ધવાઃ ॥
તાંસ્તુ સર્વાન્નરવ્યાઘ્રઃ સૈન્ધવાન્વ્યચરદ્બલી ।
અલાતચક્રવદ્રાજઞ્શરજાલૈઃ સમાર્પયત્ ॥
તદિન્દ્રજાલપ્રતિમં બાણજાલમમિત્રહા ।
વિસૃજ્ય દિક્ષુ સર્વાસુ મહેન્દ્રિ ઇવ વજ્રભૃત્ ॥
મેઘજાલનિભં સૈન્યં વિદાર્ય શરવૃષ્ટિભિઃ ।
વિબભૌ કૌરવશ્રેષ્ઠઃ શરદીવ દિવાકરઃ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0