મહાભારત · અધ્યાય 14.72

એવમુક્તસ્તુ કૃષ્ણેન ધર્મપુત્રો યુધિષ્ઠિરઃ ।
વ્યાસમામન્ત્ર્ય્ મેધાવી તતો વાચનમબ્રવીત્ ॥

યદા કાલં ભવાન્વેત્તિ હયમેધસ્ય તત્ત્વતઃ ।
દીક્ષયસ્વ તદા માં ત્વં ત્વય્યાયત્તો હિ મે ક્રુતુઃ ॥
વ્યાસ ઉવાચ ।

અયં પૈલોથ કૌન્તેય યાજ્ઞવલ્ક્યસ્તથૈવ ચ ।
વિધાનં યદ્યથા કાલં તત્કર્તારૌ ન સંશયઃ ॥

ચૈત્ર્યાં હિ પૌર્ણમાસ્યાં તુ તવ દીક્ષા ભવિષ્યતિ ।
સમ્ભારાઃ સમ્ભ્રિયન્તાં ચ યજ્ઞાર્થં પુરુષર્ષભ ॥

અશ્વવિદ્યાવિદશ્ચૈવ સૂતા વિપ્રાશ્ચ તદ્વિદઃ ।
મેધ્યમશ્વં પરીક્ષન્તાં તવ યજ્ઞાર્થસિદ્ધયે ॥

તમુત્સૃજ યથાશાસ્ત્રં પૃથિવીં સાગરામ્બરામ્ ।
સપર્યેતુ યશો નામ્ના તવ પાર્થિવ વર્ધયન્ ॥

ઇત્યુક્તઃ સ તથેત્યુક્ત્વા પાણ્ડવઃ પૃથિવીપતિઃ ।
ચકાર સર્વં રાજેન્દ્ર યથોક્તં બ્રહ્મવાદિના ॥

સમ્ભારશ્ચૈવ રાજેન્દ્ર સર્વે સઙ્કલ્પિતાસ્તતા ॥

સ સમ્ભારાન્સમાહૃત્ય નૃપો ધર્મસુતસ્તદા ।
ન્યવેદયદમેયાત્મા કૃષ્ણદ્વૈપાયનાય વૈ ॥

તતોઽબ્રવીન્મહાતેજા વ્યાસો ધર્માત્મજં નૃપમ્ ।
યથાકાલં યથાયોગં સજ્જાઃ સ્મ તવ દીક્ષણે ॥

સ્ફ્યશ્ચ કૂર્ચશ્ચ સૌવર્ણો યચ્ચાન્યદપિ કૌરવ ।
યત્તુ યોગ્યં ભવેત્કિઞ્ચિદ્રૌક્મં તત્ક્રિયતામિતિ ॥

અશ્વશ્ચોત્સૃજ્યતામદ્ય પૃથ્વ્યામથ યથાક્રમમ્ ।
સુગુપ્તં ચરતાં ચાપિ યથાશાસ્ત્રં યથાવિધિ ॥
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ ।

અયમશ્વો યતા બ્રહ્મન્નુત્સૃષ્ટઃ પૃથિવીમિમામ્ ।
ચરિષ્યતિ યથાકામં તત્ર વૈ સંવિદીયતામ્ ॥

પૃથિવીં પર્યટન્તં હિ તુરગં કામચારિણમ્ ।
કઃ પાલયેદિતિ મુને તદ્ભવાન્વક્તુમર્હતિ ॥

ઇત્યુક્તઃ સ તુ રાજેન્દ્ર કૃષ્ણદ્વૈપાયનોઽબ્રવીત્ । ભીમસેનાદવરજઃ શ્રેષ્ઠઃ સર્વધનુષ્મતામ્ ।
જિષ્ણુઃ સહિષ્ણુર્ધૃષ્ણુસ્ચ સ એનં પાલયિષ્યતિ ॥

શક્તઃ સ હિ મહીં જેતું નિવાતકવચાન્તકઃ । તસ્મિન્હ્યસ્ત્રાણિ દિવ્યાનિ દિવ્યં સંહનનં તથા ।
દિવ્યં ધનશ્ચેષુધી ચ સ એનમનુયાસ્યતિ ॥

સ હિ ધર્માર્થકુશલઃ સર્વવિદ્યાવિશારદઃ ।
યથાશાસ્ત્રં નૃપશ્રેષ્ઠ ચારયિષ્યતિ તે હયમ્ ॥

રાજપુત્રો મહાબાહુઃ શ્યામો રાજીવલોચનઃ ।
અભિમન્યોઃ પિતા વીરઃ સ એનમનુયાસ્યતિ ॥

ભીમસેનોપિ તેજસ્વી કૌન્તેયોઽમિતવિક્રમઃ ।
સમર્થો રક્ષિતું રાષ્ટ્રં નકુલશ્ચ વિશામ્પતે ॥

સહદેવસ્તુ કૌરવ્ય સમાયાસ્યતિ બુદ્ધિમાન્ ।
કુટુમ્બતન્ત્રં વિધિવત્સર્વમેવ મહાયશાઃ ॥

સ તુ સર્વં યથાન્યાયમુક્ત કુરુકુલોદ્વહઃ ।
ચકાર ફલ્ગુનં ચાપિ સન્દિદેશ હયં પ્રતિ ॥
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ ।

એહ્યર્જુન ત્વયા વીર હયોઽયં પરિપાલ્યતામ્ ।
ત્વમર્હો રક્ષિતું હ્યેનં નાન્યઃ કશ્ચન માનવઃ ॥

યે ચાપિ ત્વાં મહાબાહો પ્રત્યુદ્યાન્તિ નરાધિપાઃ ।
તૈર્વિગ્રહો યથા ન સ્યાત્તથા કાર્યં ત્વયાઽનઘ ॥

આખ્યાતવ્યશ્ચ ભતા યજ્ઞોઽયં મમ સર્વશઃ ।
પાર્થિવેભ્યો મહાબાહો સમયે ગમ્યતામિતિ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

એવમુક્ત્વા સ ધર્માત્મા ભ્રાતરં સવ્યસાચિનમ્ ।
ભીમં ચ નકુલં ચૈવ પુરગુપ્તૌ સમાદધત્ ॥

કુટુમ્બતન્ત્રે ચ તદા સહદેવં યુધામ્પતિમ્ ।
અનુમાન્ય મહીપાલં ધૃતરાષ્ટ્રં યુધિષ્ઠિરઃ ॥