મહાભારત · અધ્યાય 14.69

સૈવં વિલપ્ય કરુણં સોન્માદેવ તપસ્વિની ।
ઉત્તરા ન્યપતદ્ભૂમૌ કૃપણા પુત્રગૃદ્ધિની ॥

તાં તુ દૃષ્ટ્વા નિપતિતાં હતપુત્રપરિચ્છદામ્ ।
ચુક્રોશ કુન્તી દુઃખાર્તા સર્વાશ્ચ ભરતાસ્ત્રિયઃ ॥

મુહૂર્તમિવ રાજેન્દ્ર પાણ્ડવાનાં નિવેશનમ્ ।
અપ્રેક્ષણીયમભવદાર્તસ્વનવિનાદિતમ્ ॥

સા મુહૂર્તં ચ રાજેન્દ્ર પુત્રશોકાભિપીડિતા ।
કશ્મલાભિહતા વીર વૈરાટી ત્વભવત્તદા ॥

પ્રતિલભ્ય તુ સા સઞ્જ્ઞામુત્તરા ભરતર્ષભ ।
અઙ્કમારોપ્ય તં પુત્રમિદં વચનમબ્રવીત્ ॥

ધર્મજ્ઞસ્ય સુતઃ સંસ્ત્વં ન ધર્મમવબુધ્યસે ।
યસ્ત્વં વૃષ્ણિપ્રવીરસ્ય કુરુષે નાભિવાદનમ્ ॥

પુત્ર ગત્વા મમ વચો બ્રૂયાસ્ત્વં પિતરં ત્વિદમ્ ।
દુર્મરં પ્રાણિનાં વીર કાલે પ્રાપ્તે કથઞ્ચન ॥

યાઽહં ત્વયા વિનાઽદ્યેહ પત્યા પુત્રેણ ચૈવ હ ।
મરણં નાભિગચ્છામિ હતસ્વસ્તિરકિઞ્ચના ॥

અથવા ધર્મરાજ્ઞાઽહમનુજ્ઞાતા મહાભુજઃ ।
ભક્ષયિષ્યે વિષં ઘોરં પ્રવેક્ષ્યે વા હુતાશનમ્ ॥

અથવા દુર્ભરં તાત યદિદં મે સહસ્રધા ।
પતિપુત્રવિહીનાયા હૃદયં ન વિદીર્યતે ॥

ઉત્તિષ્ઠ પુત્ર પસ્યેમાં દુઃખિતાં પ્રપિતામહીમ્ ।
આર્તામુપપ્લુતાં દીનાં નિમગ્નાં શોકસાગરે ॥

આર્યાં ચ પશ્ય પાઞ્ચાલીં સાત્વતીં ચ તપસ્વિનીમ્ ।
માં ચ પશ્ય સુદુઃખાર્તાં વ્યાધવિદ્ધાં મૃગીમિવ ॥

ઉત્તિષ્ઠ પશ્ય વદનં લોકનાથસ્ય ધીમતઃ ।
પુણ્ડરીકપલાશાક્ષં પુરેવ ચપલેક્ષણઃ ॥

એવં વિપ્રલપન્તીં તુ દૃષ્ટ્વા નિપતિતાં પુનઃ ।
ઉત્તરાં તાં સ્ત્રિયઃ સર્વાઃ પુનરુત્થાપયન્ત્યુત ॥

ઉત્થાય ચ પુનર્ધૈર્યાત્તદા મત્સ્યપતેઃ સુતા ।
પ્રાઞ્જલિઃ પુણ્ડરીકાક્ષં ભૂમાવેવાભ્યવાદયત્ ॥

શ્રુત્વા સ તસ્યા વિપુલં વિલાપં પુરુષર્ષભઃ ।
ઉપસ્પૃશ્ય તતઃ કૃષ્ણો બ્રહ્માસ્ત્રં પ્રત્યસંહરત્ ॥

પ્રતિજજ્ઞે ચ દાશાર્હસ્તસ્ય જીવિતમચ્યુતઃ ।
અબ્રવીચ્ચ વિશુદ્ધાત્મા સર્વં વિશ્રાવયજ્જગત્ ॥

ન બ્રવીમ્યુત્તરે મિથ્યા સત્યમેતદ્ભવિષ્યતિ ।
એષ સઞ્જીવયામ્યેનં પશ્યતાં સર્વદેહિનામ્ ॥

નોક્તપૂર્વં મયા મિથ્યા સ્વૈરેષ્વપિ કદાચન ।
ન ચ યુદ્ધાત્પરાવૃત્તસ્તથા સઞ્જીવતામયમ્ ॥

યથા મે દયિતો ધર્મો બ્રાહ્મણશ્ચ વિશેષતઃ ।
અભિમન્યોઃ સુતો જાતો મૃતો જીવત્વયં તથા ॥

યથાઽહં નાભિજાનામિ વિજયે તુ કદાચન ।
વિરોધં તેન સત્યેન મૃતો જીવત્વયં શિશુઃ ॥

યથા સત્યં ચ ધર્મશ્ચ મયિ નિત્યં પ્રતિષ્ઠિતૌ ।
તથા મૃતઃ શિશુરયં જીવતાદભિમન્યુજઃ ॥

યથા કંસશ્ચ કેશી ચ ધર્મેણ નિહતૌ મયા ।
તેન સત્યેન બાલોઽયં પુનઃ સઞ્જીવતામિહ ॥

ઇત્યુક્ત્વા વાસુદેવોઽથ તં બાલં ભરતર્ષભ । પાદેન કમલાભેન બ્રહ્મરુદ્રાર્ચિતેન ચ ।
પસ્પર્શ પુણ્ડરીકાક્ષ આપાદતલમસ્તકમ્ ॥

સ્પૃષ્ટમાત્રસ્તુ કૃષ્ણેન સ બાલો ભરતર્ષભ । શનૈઃશનૈર્મહારાજ પ્રાપદ્યત સ ચેતનામ્ ॥

શનૈઃશનૈર્મહારાજ પ્રાસ્પન્દત સચેતનઃ ॥