મહાભારત · અધ્યાય 14.68
એવમુક્તસ્તુ રાજેન્દ્ર કેશિહા દુઃખમુર્ચ્છિતઃ ।
તથેતિ વ્યાજહારોચ્ચૈર્હ્લાદયન્નિવ તં જનમ્ ॥
વાક્યેનૈતેન હિ તદા તં જનં પુરુષર્ષભઃ ।
હ્લાદયામાસ સ વિભુર્ઘર્માર્તં સલિલૈરિવ ॥
તતઃ સ પ્રાવિશત્તૂર્ણં જન્મવેશ્મ પિતુસ્તવ ।
અર્ચિતં પુરુષવ્યાઘ્ર સિતૈર્માલ્યૈર્યથાવિધિ ॥
અપાં કુમ્ભૈઃ સુપૂર્ણૈશ્ચ વિન્યસ્તૈઃ સર્વતોદિશમ્ ।
ઘૃતેન તિન્દુકાલાતૈઃ સર્ષપૈશ્ચ મહાભુજ ॥
અસ્ત્રૈશ્ચ વિમલૈર્ન્યસ્તૈઃ પાવકૈશ્ચ સમન્તતઃ । વૃદ્ધાભિશ્ચાપિ રામાભિઃ પરિવારાર્થમાવૃતઃ ।
દક્ષૈશ્ચ પરિતો ધીર ભિષગ્ભિઃ કુશલૈસ્તથા ॥
દદર્શ ચ સ તેજસ્વી રક્ષોઘ્રાન્યપિ સર્વશઃ ।
દ્રવ્યાણિ સ્થાપિતાનિ સ્મ વિધિવત્કુશલૈર્જનૈઃ ॥
તથાયુક્તં ચ તદ્દૃષ્ટ્વા જન્મવેશ્મ પિતુસ્તવ ।
હૃષ્ટોઽભવદ્ધૃષીકેશઃ સાધુસાધ્વિતિ ચાબ્રવીત્ ॥
તથા બ્રુવતિ વાર્ષ્ણેયે પ્રહૃષ્ટવદને તદા ।
દ્રૌપદી ત્વરિતા ગત્વા વૈરાટીં વાક્યમબ્રવીત્ ॥
અયમાયાતિ તે ભર્તુર્માતુલો મધુસૂદનઃ ।
પુરાણર્ષિરચિન્ત્યાત્મા સમીપમપરાજિતઃ ॥
સાઽપિ બાષ્પકલાં વાચં નિગૃહ્યાશ્રૂપિ ચૈવ હ ।
અસંવીતાઽભવદ્દેવી દેવવત્કૃષ્ણમીયુષી ॥
સા તથા દૂયમાનેન હૃદયેન તપસ્વિની ।
દૃષ્ટ્વા ગોવિન્દમાયાન્તં કૃપણં પર્યદેવયત્ ॥
પુણ્ડરીકાક્ષ પશ્યાવાં બાલેન હિ વિનાકૃતૌ ।
અભિમન્યું ચ માં ચૈવ હઠાત્તુલ્યં જનાર્દન ॥
વાર્ષ્ણેયમધુહન્વીર શિરસા ત્વાં પ્રસાદયે ।
દ્રોણપુત્રાસ્ત્રનિર્દગ્ધં જીવયૈનં મમાત્મજમ્ ॥
યદિ સ્મ ધર્મરાજ્ઞા વા ભીમસેનેન વા પુનઃ ।
ત્વયા વા પુણ્ડરીકાક્ષ વાક્યમુક્તમિદં ભવેત્ ॥
અજાનતીમિષીકેયં જનિત્રીં હન્ત્વિતિ પ્રભો ।
અહમેવ વિનષ્ટા સ્યાં નાયમેવં ગતો ભવેત્ ॥
ગર્ભસ્થસ્યાસ્ય બાલસ્ય બ્રહ્માસ્ત્રેણ નિપાતનમ્ ।
કૃત્વા નૃશંસં દુર્બુદ્ધિર્દ્રૌણિઃ કિં ફલમશ્નુતે ॥
સા ત્વાં પ્રસાદ્ય શિરસા યાચે શત્રુનિબર્હણ ।
પ્રાણાંસ્ત્યક્ષ્યામિ ગોવિન્દ નાયં સઞ્જીવતે યદિ ॥
અસ્મિન્હિ બહવઃ સાધો યે મમાસન્મનોરથાઃ ।
તે દ્રોણપુત્રેણ હતાઃ કિન્નુ જીવામિ કેશવ ॥
આસીન્મમ મતિઃ કૃષ્ણ પૂર્ણોત્સઙ્ગા જનાર્દન ।
અભિવાદયિષ્યે હૃષ્ટેતિ તદિદં વિતથીકૃતમ્ ॥
ચપલાક્ષસ્ય દાયાદે મૃતેઽસ્મિન્પુરુષર્ષભ ।
વિફલા મે કૃતાઃ કૃષ્ણ હૃદિ સર્વે મનોરથાઃ ॥
ચપલાક્ષઃ કિલાતીવ પ્રિયસ્તે મધુસૂદન ।
સુતં પશ્ય ત્વમસ્યૈનં બ્રહ્માસ્ત્રેણ નિપાતિતમ્ ॥
કૃતઘ્નોઽયં નૃશંસોઽયં યથાઽસ્ય જનકસ્તથા ।
યઃ પાણ્ડવીં શ્રિયં ત્યક્ત્વા ગતોઽદ્ય યમસાદનં ॥
મયા ચૈતત્પ્રતિજ્ઞાતં રણમૂર્ધનિ કેશવ ।
અભિમન્યૌ હતે વીર ત્વામેષ્યામ્યચિરાદિતિ ॥
તચ્ચ નાકરવં કૃષ્ણ નૃશંસા જીવિતપ્રિયા ।
ઇદાનીં માં ગતાં તત્ર કિન્નુ વક્ષ્યતિ ફાલ્ગુનિઃ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0