મહાભારત · અધ્યાય 14.65
ક્રિયતામુપહારોઽદ્ય ત્ર્યમ્બકસ્ય મહાત્મનઃ ।
દત્ત્વોપહારં નૃપતે તતઃ સ્વાર્થં યતામહે ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।
શ્રુત્વા તુ વચનં તેષાં બ્રાહ્મણાનાં યુધિષ્ઠિરઃ ।
ગિરીશસ્ય યથાન્યાયમુપહારમુપાહરત્ ॥
આજ્યેન તર્પયિત્વાઽગ્નિં વિધિવત્સંસ્કૃતેન ચ ।
મન્ત્રસિદ્ધં ચરું કૃત્વા પુરોધાઃ સ યયૈ તદા ॥
સ ગૃહીત્વા સુમનસો મન્ત્રપૂતા જનાધિપ ।
મોદકૈઃ પાયસેનાથ માંસૈશ્ચોપાહરદ્બલિમ્મ્ ॥
સુમનોભિશ્ચ ચિત્રાભિર્લાજૈરુચ્ચાવચૈરપિ । સર્વં સ્વિષ્ટકૃતં હુત્વા વિધિવદ્વેદપારગઃ ।
કિન્કરાણાં તતઃ પશ્ચાચ્ચકાર બલિમુત્તમમ્ ॥
યક્ષેન્દ્રાય કુબેરાય માણિભદ્રાય ચૈવ હ ।
તથાઽન્યેષાં ચ યક્ષાણાં ભૂતાનાં પતયશ્ચ યે ॥
કૃસરેણ ચ માંસેન નિવાપૈસ્તિલસંયુતૈઃ ।
ઓદનં કુમ્ભશઃ કૃત્વા પુરોધાઃ સમુપાહરત્ ॥
બ્રાહ્મણેભ્યઃ સહસ્રાણિ ગવાં દત્વા તુ ભૂમિપઃ ।
નક્તઞ્ચરાણાં ભૂતાનાં વ્યાદિદેશ બલિ તદા ॥
ધૂપગન્ધનિરુદ્ધં તત્સુમનોભિશ્ચ સંવૃતમ્ ।
શુશુભે સ્થાનમત્યર્થં દેવદેવસ્ય પાર્થિવઃ ॥
કૃત્વા પૂજાં તુ રુદ્રસ્ય ગણાનાં ચૈવ સર્વશઃ ।
યયૌ વ્યાસં પુરસ્કૃત્ય નૃપો રત્નનિધિં પ્રતિ ॥
પૂજયિત્વા ધનાધ્વક્ષં પ્રણિપત્યાભિવાદ્ય ચ ।
સુમનોભિર્વિચિત્રાભિરપૂપૈઃ કૃસરેણ ચ ॥
શઙ્ખાદીંશ્ચ નિધીન્સર્વાન્નિધિપાલાંશ્ચ સર્વશઃ । અર્ચયિત્વા દ્વિજાગ્ર્યા સ્વસ્તિ વાચ્ય ચ વીર્યવાન્
તેષાં પુણ્યાહઘોષેણ તેજસા સમવસ્થિતઃ ।
પ્રીતિમાન્સ કુરુશ્રેષ્ઠઃ ખાનયામાસં તં નિધિમ્ ॥
તતઃ પાત્રી સકરકા બહુરૂપા મનોરમાઃ ।
ભૃઙ્ગારાણિ કટાહાનિ કલશાન્વર્ધમાનકાન્ ॥
બહૂનિ ચ વિચિત્રાણિ ભાજનાનિ સહસ્રશઃ ।
ઉદ્ધારયામાસ તદા ધર્મરાજો યુધિષ્ઠિરઃ ॥
તેષાં રક્ષણમપ્યાસીન્મહાન્કરપુટસ્તથા ।
નદ્ધં ચ ભાજનં રાજંસ્તુલાર્ધમભવન્નૃપ ॥
વાહનં પાણ્ડુપુત્રસ્ય તત્રાસીત્તુ વિશામ્પતે ।
ષષ્ટિરુષ્ટ્રસહસ્રાણિ શતાનિ દ્વિગુણા હયાઃ ॥
વારણાશ્ચ મહારાજ સહસ્રશતસમ્મિતાઃ । શકટાનિ રથાશ્ચૈવ તાવદેવ કરેણવઃ ।
સ્વરાણાં પુરુષાણાં ચ પરિસઙ્ખ્યા ન વિદ્યતે ॥
એતદ્વિત્તં તદભવદ્યદુદ્દધ્રે યુધિષ્ઠિરઃ ।
ષોડશાષ્ટૌ ચતુર્વિંશત્સહસ્રં ભારલક્ષણમ્ ॥
એતેષ્વાદાય તદ્દ્રવ્યં પુનરભ્યર્ચ્ય પાણ્ડવઃ ।
મહાદેવં પ્રતિ યયૌ પુરં નાગાહયં પ્રતિ ॥
દ્વૈપાયનાભ્યનુજ્ઞાતઃ પુરસ્કૃત્ય પુરોહિતમ્ ।
ગોરુતે ગોરુતે ચૈવ ન્યવસત્પુરુષર્ષભઃ ॥
સા પુરાઽભિમુખા રાજન્નુવાહ મહતી ચમૂઃ ।
કૃચ્છ્રાદ્દ્રવિણભારાર્તા હર્ષયન્તી કુરૂદ્વહાન્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0