મહાભારત · અધ્યાય 14.53
તથા પ્રયાન્તં વાર્ષ્ણેયં દ્વારકાં ભરતર્ષભાઃ ।
પરિષ્વજ્ય ન્યવર્તન્ત સાનુયાત્રાઃ પરન્તપાઃ ॥
પુનઃપુનશ્ચ વાર્ષ્ણેયં પર્યષ્વજત ફલ્ગુનઃ ।
આચક્ષુર્વિષયાચ્ચૈનં સ દદર્શ પુનઃપુનઃ ॥
કૃચ્છ્રેણૈવ તુ તાં પાર્તો ગોવિન્દે વિનિવેશિતામ્ ।
સઞ્જહાર તતો દૃષ્ટિં કૃષ્ણશ્ચાપ્યપરાજિતઃ ॥
તસ્ય પ્રયાણે યાન્યાસન્નિમિત્તાનિ મહાત્મનઃ ।
બહૂન્યદ્ભુતરૂપાણિ તાનિ મે ગદતઃ શૃણુ ॥
વાયુર્વેગેન મહતા રથસ્ય પુરતો વવૌ ।
કુર્વન્નિઃશર્કરં માર્ગં વિરજસ્કમકણ્ટકમ્ ॥
વવર્ષ વાસવશ્ચૈવ તોયં શુચિ સુગન્ધિ ચ ।
દિવ્યાનિ ચૈવ પુષ્પાણિ પુરતઃ શાઙ્ગધન્વનઃ ॥
સ પ્રયાતો મહાબાહુઃ સમેષુ મરુધન્વસુ ।
દદર્શાથ મુનિશ્રેષ્ઠમુદઙ્કમમિતૌજસમ્ ॥
મહર્ષિં સિદ્ધતપસં સર્વલોકાન્તવિશ્રુતમ્ । સ તં સમ્પૂજ્ય તેજસ્વી મુનિં પૃથુલલોચનઃ ।
પૂજિતસ્તેન ચ તદા પર્યપૃચ્છદનામયમ્ ॥
સ પૃષ્ટઃ કુશલં તેન સમ્પૂજ્ય મધુસૂદનમ્ ।
ઉદઙ્કો બ્રાહ્મણશ્રેષ્ઠસ્તતઃ પપ્રચ્છ માધવમ્ ॥
કચ્ચિચ્છૌરે ત્વયા ગત્વા કુરુપાણ્ડવસદ્મ તત્ ।
કૃતં સૌભ્રાત્રમચલં તન્મે વ્યાખ્યાતુમર્હસિ ॥
અપિ સન્ધાય તાન્વીરાનુપાવૃત્તોસિ કેશવ ।
સમ્બન્દિનઃક સ્વદયિતાન્સતતં વૃષ્ણિપુઙ્ગવ ॥
કચ્ચિત્પાણ્ડુસુતાઃ પઞ્ચ ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય ચાત્મજાઃ ।
લોકેષુ વિહરિષ્યન્તિ ત્વયા સહ પરન્તપ ॥
સ્વરાષ્ટ્રે તે ચ રાજાનઃ કચ્ચિત્પ્રાપ્સ્યન્તિ વૈ સુખમ્ ।
કૌરવેષુ પ્રશાન્તેષુ ત્વયા નાથેન કેશવ ॥
યા મે સમ્ભાવના તાત ત્વયિ નિત્યમવર્તત ।
અપિ સા સફલા તાત કૃતા તે ભરતાન્પ્રતિ ॥
શ્રીભગવાનુવાચ ।
કૃતો યત્નો મયા પૂર્વં સૌશામ્યે કૌરવાન્પ્રતિ । નાશક્યન્ત યદા સામ્યે તે સ્થાપયિતુમઞ્જસા ।
ન દિષ્ટમપ્યતિક્રાન્તું શક્યં બુદ્ધ્યા બલેન વા ।
મહર્ષે વિદિતં ભૂયઃ સર્વમેતત્તવાનઘ ॥
તેઽત્યક્રામન્મતિં મહ્યં ભીષ્મસ્ય વિદુરસ્ય ચ ।
તતો યમક્ષયં જગ્મુઃ સમાસાદ્યેતરેતરમ્ ॥
પઞ્ચૈવ પાણ્ડવાઃ શિષ્ટા ઇતમિત્રા હતાત્મજાઃ ।
ધાર્તરાષ્ટ્રાશ્ચ નિહતાઃ સર્વે સસુતબાન્ધવાઃ ॥
ઇત્યુક્તવચને કૃષ્ણે ભૃશં ક્રોધસમન્વિતઃ ।
ઉદઙ્ક ઇત્યુવાચૈનં રોષાદુત્ફુલ્લલોચનઃ ॥
યસ્માચ્છક્તેન તે કૃષ્ણ ન ત્રાતાઃ કુરુપુઙ્ગવાઃ ।
સમ્બન્ધિનઃ પ્રિયાસ્તસ્માચ્છપ્સ્યેઽહં ત્વામસંશયમ્ ॥
ન ચ તે પ્રસભં યસ્માત્તે નિગૃહ્ય નિવારિતાઃ ।
તસ્માન્મન્યુપરીતસ્ત્વાં શપ્સ્યામિ મધુસૂદન ॥
ત્વયા શક્તેન હિ સતા મિથ્યાચારેણિ માધવ ।
તે પરીતાઃ કુરુશ્રેષ્ઠા નશ્યન્તઃ સ્મ હ્યુપેક્ષિતાઃ ॥
વાસુદેવ ઉવાચ ।
શૃણુ મે વિસ્તરેણેદં યદ્વક્ષ્યે ભૃગુનન્દન ।
ગૃહાણાનુનયં ચાપિ તપસ્વી હ્યસિ ભાર્ગવમ્ ॥
શ્રુત્વા ચ મે તદધ્યાત્મં મુઞ્ચેથાઃ શાપમદ્ય વૈ ।
ન ચ માં તપસાઽલ્પેન શક્તોઽભિભવિતું પુમાન્ ॥
ન ચ તે તપસો નાશમિચ્છામિ તપતાં વર ।
તપસ્તે સુમહદ્દીપ્તં ગુરવશ્ચાપિ તોષિતાઃ ॥
કૌમારં બ્રહ્મચર્યં તે જાનામિ દ્વિજસત્તમ ।
દુઃખાર્જિતસ્ય તપસસ્તસ્માન્નેચ્ચામિ તેઽવ્યયમ્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0