મહાભારત · અધ્યાય 14.30
અત્રાપ્યુદાહરન્તીમમિતિહાસં પુરાતનમ્ ।
કાર્તવીર્યસ્ય સંવાદં સમુદ્રસ્ય ચ ભામિનિ ॥
કાર્તવીર્યાર્જુનો નામ રાજા બાહુસહસ્રવાન્ ।
યેન સાગરપર્યન્તા ધનુષા નિર્જિતા મહી ॥
સ કદાચિત્સમુદ્રાન્તે વિચરન્બલદર્પિતઃ ।
અવીકિરચ્છરશતૈઃ સમુદ્રમિતિ નઃ શ્રુતમ્ ॥
તં સમુદ્રો નમસ્કૃત્ય કૃતાઞ્જલિરુવાચહ ।
મા મુઞ્ચ વીર નારાચાન્બ્રૂહિ કિં કરવાણિ તે ॥
મદાશ્રયાણિ ભૂતાનિ ત્વદ્વિસૃષ્ટૈર્મહેષુભિઃ ।
વધ્યન્તે રાજશાર્દૂલ તેભ્યો દેહ્યભયં વિભો ॥
અર્જુન ઉવાચ ।
મત્સમો યદિ સન્ગ્રામે શરાસનધરઃ ક્વચિત્ ।
વિદ્યતે તં સમાચક્ષ્વ યઃ સમો મે મહામૃધે ॥
સમુદ્ર ઉવાચ ।
મહર્ષિર્જમદગ્નિસ્તે યદિ રાજન્પુરા શ્રુતઃ ।
તસ્ય પુત્રસ્તવાતિથ્યં યથાવત્કર્તુમર્હતિ ॥
તતઃ સ રાજા પ્રયયૌ ક્રોધેન મહતા વૃતઃ ।
સ તમાશ્રમમાગમ્ય રામમેવાન્વપદ્યત ॥
સ રામપ્રતિકૂલાનિ ચકાર સહ બન્ધુભિઃ ।
આયાસં જનયામાસ રામસ્ય ચ મહાત્મનઃ ॥
તતસ્તેજઃ પ્રજજ્વાલ રામસ્યામિતતેજસઃ ।
પ્રદહન્રિપુસૈન્યાનિ તદા કમલલોચને ॥
તતઃ પરશુમાદાય સ તં બાહુસહસ્રિણમ્ ।
ચિન્છેદ સહસા રામો બહુશાખમિવ દ્રુમમ્ ॥
તં હતં પતિતં દૃષ્ટ્વા સમેતાઃ સર્વબાન્ધવાઃ ।
અસીનાદાય શક્તીર્શ્ચ ભાર્ગવં પર્યધાવયન્ ॥
રામોઽપિ ધનુરાદાય રથમારુહ્ય સત્વરઃ ।
વિસૃજઞ્શરવર્ષાણિ વ્યધમત્પાર્થિવં બલમ્ ॥
તતસ્તુ ક્ષત્રિયાઃ કેચિજ્જમદગ્નિં નિહત્ય ચ ।
વિવિશુર્ગિરિદુર્ગાણિ મૃગાઃ સિંહાર્દિતા ઇવ ॥
તેષાં સ્વવિહિતં કર્મ તદ્ભયાન્નાનુતિષ્ઠતામ્ ।
પ્રજા વૃષલતાં પ્રાપ્તા બ્રાહ્મણાનામદર્શનાત્ ॥
એવં તે દ્રવિડાઽભીરાઃ પુણ્ડ્રાશ્ચ શબરૈઃ સહ ।
વૃષલત્વં પરિગતા વ્યુત્થાનાત્ક્ષત્રધર્મતઃ ॥
તતશ્ચ હતવીરાસુ ક્ષત્રિયાસુ પુનઃ પુનઃ ।
દ્વિજૈરુત્પાદિતં ક્ષત્રં જામદગ્ન્યો ન્યકૃન્તત ॥
એકવિંશતિમે યાતે રામં વાગશરીરિણી ।
દિવ્યા પ્રોવાચ મધુરા સર્વલોકપરિશ્રુતા ॥
રામરામ નિવર્તસ્વ કં ગુણં તાત પશ્યસિ ।
ક્ષત્રબન્ધૂનિમાન્પ્રાણૈર્વિપ્રયોજ્ય પુનઃ પુનઃ ॥
તથૈવ તં મહાત્માનમૃચીકપ્રમુખાસ્તદા ।
પિતામહા મહાભાગ નિવર્તસ્વેત્યથાબ્રુવન્ ॥
પિતુર્વધમમૃષ્યંસ્તુ રામઃ પ્રોવાચ તાનૃષીન્ ।
નાર્હન્તીહ ભવન્તો માં નિવારયિતુમિત્યુત ॥
પિતર ઊચુઃ ।
નાર્હસે ક્ષત્રબન્ધૂંસ્ત્વં નિહન્તું જયતાંવર ।
નેહ યુક્તં ત્વયા હન્તું બ્રાહ્મણેન સતા નૃપાન્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0