મહાભારત · અધ્યાય 14.28

સન્કલ્પદંશમશકં શોકહર્ષહિમાતપમ્ ।
મોહાન્ધકારતિમિરં લોભવ્યાધિસરીસૃપમ્ ॥

વિષયૈકાત્યયાધ્વાનં કામક્રોધકિરાતકમ્ ।
તદતીત્ય મહાદુર્ગં પ્રવિષ્ટોસ્મિ મહદ્વનમ્ ॥
બ્રાહ્મણ્યુવાચ ।

ક્વ તદ્વનં મહાપ્રાજ્ઞ કે વૃક્ષાઃ સરિતશ્ચ કાઃ ।
કિયન્તઃ પર્વતાશ્ચૈવ કિયત્યધ્યનિ તદ્વનમ્ ॥
બ્રાહ્મણ ઉવાચ ।

નૈતદસ્તિ પૃથગ્ભાવઃ કિઞ્ચિનદ્યત્તતઃ સુખમ્ ।
નૈતદસ્ત્યપૃથગ્ભાવઃ કિઞ્ચિદ્દુઃખતરં તતઃ ॥

તસ્માદ્ધ્રસ્વતરં નાસ્તિ ન તતોસ્તિ મહત્તરમ્ ।
નાસ્તિ તસ્માદ્દુઃખતરં નાસ્ત્યન્યત્તત્સમં સુખમ્ ॥

ન તત્રાવિશ્યિ શોચન્તિ ન પ્રહૃષ્યન્તિ ચ દ્વિજાઃ ।
ન ચ બિભ્યતિ કેભ્યશ્ચિન્નૈભ્યો બિભ્યતિ કેચન ॥

તસ્મિન્વને સપ્ત મહાદ્રુમાશ્ચ ફલાનિ સપ્તાતિથયશ્ચ સપ્ત ।
સપ્તાશ્રમાઃ સપ્ત સમાધયશ્ચ દીક્ષાશ્ચ સપ્તૈતદરણ્યરૂપમ્ ॥

પઞ્ચવર્ણાનિ દિવ્યાનિ પુષ્પાણિ ચ ફલાનિ ચ ।
સૃજન્તઃ પાદપાસ્તત્ર વ્યાપ્ય તિષ્ઠન્તિ તદ્વન્મ્ ॥

સુવર્ણાનિ દ્વિવર્ણાનિ પુષ્પાણિ ચ ફલાનિ ચ ।
સૃજન્તઃ પાદપાસ્તત્ર વ્યાપ્ય તિષ્ઠન્તિ તદ્વનમ્ ॥

શઙ્કરાણિ ત્રિવર્ણાનિ પુષ્પાણિ ચ ફલાનિ ચ । સૃજન્તઃ પાદપાસ્તત્ર વ્યાપ્ય તિષ્ઠન્તિ તદ્વનમ્

સુરભીણિ દ્વિવર્ણાનિ પુષ્પાણિ ચ ફલાનિ ચ ।
સૃજન્તઃ પાદપાસ્તત્ર વ્યાપ્ય તિષ્ઠન્તિ તદ્વનમ્ ॥

સુરભીણ્યેકવર્ણાનિ પુષ્પાણિ ચ ફલાનિ ચ ।
સૃજન્તઃ પાદપાસ્તત્ર વ્યાપ્ય તિષ્ઠન્તિ તદ્વનમ્ ॥

બહૂન્યવ્યક્તવર્ણાનિ પુષ્પાણિ ચ ફલાનિ ચ ।
વિસૃજન્તૌ મહાવૃક્ષૌ તદ્વનં વ્યાપ્ય તિષ્ઠતઃ ॥

એકો વહ્નિઃ સુમના બ્રાહ્મણોત્ર પઞ્ચેન્દ્રિયાણિ સમિધશ્ચાત્ર સન્તિ ।
તેભ્યો વૃક્ષાઃક સપ્ત ફલન્તિ દીક્ષા ગુણાઃ ફલાન્યતિથયઃ ફલાશાઃ ॥

આતિથ્યં પ્રતિગૃહ્ણન્તિ તત્ર સપ્ત મહર્ષયઃ ।
અર્ચિતેષુ પ્રલીનેષુ તેષ્વન્યદ્રોચતે વનમ્ ॥

પ્રજ્ઞાવૃક્ષં મોક્ષફલં શાન્તિચ્છાયાસમન્વિતમ્ ।
જ્ઞાનાશ્રયં તૃપ્તિતોયમન્તઃક્ષેત્રજ્ઞભાસ્કરમ્ ॥

યેઽધિગચ્છન્તિ તત્સન્તસ્તેષાં નાસ્તિ પુનર્ભવઃ ।
ઊર્ધ્વં ચાધશ્ચ તિર્યક્ચ તસ્ય નાન્તોઽધિગમ્યતે ॥

સપ્ત સ્ત્રિયસ્તત્ર ચરન્તિ સત્યા- સ્ત્વવાઙ્મુખા ભાનુમત્યો જનિત્ર્યઃ ।
ઊર્ધ્વં રસાનાદદતે પ્રજાભ્યઃ સર્વાન્યથા નિત્યમનિત્યતા ચ ॥

તત્રૈવ પ્રતિતિષ્ઠન્તિ પુનસ્તત્રોદયન્તિ ચ ।
સપ્ત સપ્તર્ષયઃ સિદ્ધા વસિષ્ઠપ્રમુખૈઃ સહ ॥

યશો વર્ચો ભગશ્ચૈવ વિજયઃ સિદ્ધતેજસઃ ।
એતમેવાનુવર્તન્તે સપ્ત જ્યોતીંષિ ભાસ્કરમ્ ॥

ઋષયઃ પર્વતાશ્ચૈવ સન્તિ તત્ર સમાસતઃ ।
નદ્યશ્ચ પરિતો વારિ વહન્ત્યો બ્રહ્મિસમ્ભવમ્ ॥

નદીનાં સઙ્ગમશ્ચૈવ વૈતાને સમુપહરે ।
સ્વાત્મતૃપ્તા યતો યાન્તિ સાક્ષાદેવ પિતામહમ્ ॥

કૃશાશાઃ સુવ્રતાઃ શાન્તાસ્તપસા દગ્ધકિલ્બિષાઃ ।
આત્મન્યાત્માનમાવેશ્ય બ્રાહ્મણાસ્તમુપાસતે ॥

શમિમપ્યત્ર શંસન્તિ વિદ્યારણ્યવિદો જનાઃ ।
તદરણ્યમભિપ્રેત્ય યથાતત્વમજાયત ॥

એતદેવેદૃશં પુણ્યમરણ્યં બ્રાહ્મણા વિદુઃ ।
વિદિત્વા ચાનુતિષ્ઠન્તિ ક્ષેત્રજ્ઞેનાનુદર્શિના ॥