મહાભારત · અધ્યાય 14.2

એવમુક્તસ્તુ રાજાઽસૌ ધૃતરાષ્ટ્રેણ ધીમતા ।
તૂષ્ણીમ્બભૂવ મેધાવી તમુવાચાથ કેશવઃ ॥

અતીવ મનસા શોકઃ ક્રિયમાણો જનાધિપ ।
સન્તપયતિ ચૈતસ્ય પૂર્વપ્રેતાન્પિતામહાન્ ॥

યજસ્વ વિવિધૈર્યજ્ઞૈર્બહુભિઃ સ્વાપ્તદક્ષિણૈઃ ।
દેવાંસ્તર્પય સોમેન સ્વધયા ચ પિતૄનપિ ॥

અતિથીનન્નપાનેન કામૈરન્યૈરકિઞ્ચનાન્ । ત્વદ્વિધસ્ય મહાબુદ્ધે નૈતદદ્યોપપદ્યતે ।
વિદિતં વેદિતવ્યં તે કર્તવ્યમપિ તે કૃતમ્ ॥

શ્રુતાશ્ચ રાજધર્માસ્તે ભીષ્માદ્ભાગીરથીસુતાત્ ।
કૃષ્ણદ્વૈપાયનાચ્ચૈવ નારદાદ્વિદુરાત્તથા ॥

નેમામર્હસિ મૂઢાનાં વૃત્તિં ત્વમનુવર્તિતુમ્ ।
પિતૃપૈતામહં વૃત્તમાસ્થાય ધુરમુદ્વહ ॥

યુક્તં હિ યશસા ક્ષાત્રં સ્વર્ગં પ્રાપ્તુમસંશયમ્ ।
નહિ કશ્ચિદ્ધિ શૂરણાં નિહતોઽત્ર પરાઙ્મુખઃ ॥

ત્યજ શોકં મહારાજ ભવિતવ્યં હિ તત્તથા ।
ન શક્યાસ્તે પુનર્દ્રષ્ટું ત્વયા યેઽસ્મિન્રણે હતાઃ ॥

એતાવદુક્ત્વા ગોવિન્દો ધર્મરાજં યુધિષ્ઠિરમ્ ।
વિરરામ મહાતેજાસ્તમુવાચ યુધિષ્ઠિરઃ ॥

ગોવિન્દ મયિ યા પ્રીતિસ્તવ સા વિદિતા મમ ।
સૌહૃદેન તથા પ્રેમ્ણા સદા મય્યનુકમ્પસે ॥

પ્રિયં તુ મે સ્યાત્સુમહત્કૃતં ચક્રગદાધર ।
શ્રીમન્પ્રીતેન મનસાક સર્વં યાદવનન્દન ॥

યદિ મામનુજાનીયાદ્ભવાન્ગન્તું તપોવનમ્ ।
કૃતકૃત્યો ભવિષ્યામિ ઇતિ મે નિશ્ચિતા મતિઃ ॥

ન હિ શાન્તિં પ્રપશ્યામિ પાતયિત્વા પિતામહમ્ । નૃશંસઃ પુરુષવ્યાઘ્રં ગુરું વીર્યબલાન્વિતમ્ ।
કર્ણં ચ પુરુષવ્યાઘ્નં સઙ્ગ્રામેષ્વપલાયિનમ્ ॥

કર્મણા યેન મુચ્યેયમસ્માત્ક્રૂરાદરિન્દમ ।
કર્મણા તદ્વિધત્સ્વેહ યેન શુધ્યતિ મે મનઃ ॥

તમેવંવાદિનં પાર્થં વ્યાસઃ પ્રોવાચ ધર્મવિત્ ।
સાન્ત્વયન્સુમહાતેજાઃ શુભં વચનમર્થવત્ ॥

સુકૃતા તે મતિસ્તાત પુનર્બાલ્યેન મુહ્યસે ।
કિમાકાશે વયં સર્વે પ્રલપામો મુહુર્મુહુઃ ॥

વિદિતાઃ ક્ષત્રધર્માસ્તે યેષાં યુદ્ધેન જીવિકા ।
તથા પ્રવૃત્તો નૃપતિર્નાધિબન્ધેન યુજ્યસે ॥

મોક્ષધર્માશ્ચ નિખિલા યાથાતથ્યેન તે શ્રુતાઃ । યથા વૈ કામજાં માયાં પરિત્યુક્તં ત્વમર્હસિ ॥

અસકૃચ્ચાપિ સન્દેહાશ્છિન્નાસ્તે કામજા મયા ।
અશ્રદ્દધાનો દુર્મેધા લુપ્તસ્મૃતિરસિ ધ્રુવમ્ ॥

મૈવં ભવ ન તે યુક્તમિદમજ્ઞાનમીદૃશમ્ ॥

પ્રાયશ્ચિત્તાનિ સર્વાણિ વિદિતાનિ ચ તેઽનઘ ।
રાજધર્માશ્ચ તે સર્વે દાનધર્માશ્ચ તે શ્રુતાઃ ॥

સ કથં સર્વધર્મજ્ઞઃ સર્વાગમવિશારદઃ ।
પરિમુહ્યસિ ભૂયસ્ત્વમજ્ઞાનાદિવ ભારત ॥