મહાભારત · અધ્યાય 13.90

વરશ્ચ ગૃહ્યતાં મત્તો યશ્ચ તે સંશયો હૃદિ ।
તં પ્રબ્રૂદિ નરશ્રેષ્ઠ સર્વં સમ્પાદયામિ તે ॥
કુશિક ઉવાચ ।

યદિ પ્રીતોસિ ભગવંસ્તતો મે વદ ભાર્ગવ ।
કારણં શ્રોતુસિચ્છમિ મદ્ગૃહે વાસકારિતમ્ ॥

શયનં ચૈકપાર્શ્વેન દિવસાનેકવિંશતિમ્ ।
ન કિઞ્ચિદુક્ત્વા ગમનં બહિશ્ચ મુનિપુઙ્ગવઃ ॥

અન્તર્ધાનમકસ્માચ્ચ પુનરેવ ચ દર્શનમ્ ।
પુનશ્ચ શયનં વિપ્ર દિવસાનેકવિંશતિમ્ ॥

તૈલાભ્યક્તસ્ય ગમનં ભોજનં ચ ગૃહે મમ ।
સમુપાનીય વિવિધં યદ્દગ્ધં જાતવેદસા ॥

નિર્યાણાં ચ રથેનાશુ સહસા યત્કૃતં ત્વયા ।
ધનાનાં ચ વિસર્ગશ્ચ વનસ્યાપિ ચ દર્શનમ્ ॥

પ્રાસાદાનાં બહૂનાં ચ કાઞ્ચનાનાં મહામુને ।
મણિવિદ્રુમપાદાનાં પર્યઙ્કાણાં ચ દર્શનમ્ ॥

પુનશ્ચાદર્શનં તસ્ય શ્રોતુમિચ્છામિ કારણમ્ ।
અતીવ હ્યત્ર મુહ્યામિ ચિન્તયાનો ભૃગૂદ્વહ ॥

ન ચૈવાત્રાધિગચ્છામિ સર્વસ્યાસ્ય વિનિશ્ચયમ્ ।
એતદિચ્છામિ કાર્ત્સ્ન્યેન સત્યં શ્રોતું તપોધન ॥
ચ્યવન ઉવાચ ।

શૃણુ સર્વમશેષેણિ યદિદં યેન હેતુના ।
ન હિ શક્યમનાખ્યાતુમેવં પૃષ્ટેન પાર્થિવ ॥

પિતામહસ્ય વદતઃ પુરા દેવસમાગમે । શ્રુતવાનસ્મિ યદ્રાજંસ્તન્મે નિગદતઃ શૃણુ ।

બ્રહ્મક્ષત્રવિરોધેન ભવિતા કુલસઙ્કરઃ ।
પૌત્રસ્તે ભવિતા રાજંસ્તેજોવીર્યસમન્વિતઃ ॥

તતઃ સ્વકુલરક્ષાર્થમહં ત્વાં સમુપાગતઃ ।
ચિકીર્ષન્કુશિકોચ્છેદં સન્દિધક્ષુઃ કુલં તવ ॥

તતોઽહમાગમ્ય પુરે ત્વામવોચં મહીપતે ।
નિયમં કઞ્ચિદારપ્સયે શુશ્રૂષા ક્રિયતામિતિ ॥

ન ચ તે દુષ્કૃતં કિઞ્ચિદહમાસાદયં ગૃહે ।
તેન જીવસિ રાજર્ષે ન ભવેથાસ્ત્વમન્યથા ॥

એવં બુદ્ધિં સમાસ્થાય દિવસાનેકવિંશતિમ્ ।
સુપ્તોસ્મિ યદિ માં કશ્ચિદ્બોધયેદિતિ પાર્થિવ ॥

યદા ત્વયા સભાર્યેણ સંસુપ્તો ન પ્રબોધિતઃ ।
અહં તદૈવ તે પ્રીતો મનસા રાજસત્તમ ॥

ઉત્થાય ચાસ્મિ નિષ્ક્રાન્તો યદિ માં ત્વં મહીપતે ।
પૃચ્છેઃ ક્વ યાસ્યસીત્યેવં શપેયં ત્વામિતિ પ્રભો ॥

અન્તર્હિતઃ પુનશ્ચાસ્મિ પુનરેવ ચ તે ગૃહે ।
યોગમાસ્થાય સંસુપ્તો દિવસાનેકવિંશતિમ્ ॥

ક્ષુધિતૌ મામસૂયેથાં શ્રમાદ્વેતિ નરાધિપ ।
એતાં બુદ્ધિં સમાસ્થાય કર્શિતૌ વાં ક્ષુધા મયા ॥

ન ચ તેઽભૂત્સુસૂક્ષ્મોપિ મન્યુર્મનસિ પાર્થિવ ।
સભાર્યસ્ય નરશ્રેષ્ઠ તેન તે પ્રીતિમાનહમ્ ॥

ભોજનં ચ સમાનાય્ય યત્તદાદીપિતં મયા ।
ક્રુધ્યેથા યદિ માત્સર્યાદિતિ તન્મર્ષિતં ચ મે ॥

તતોઽહં રથમારુહ્ય ત્વામવોચં નરાધિપ ।
સભાર્યો માં વહસ્વેતિ તચ્ચ ત્વં કૃતવાંસ્તથા ॥

અવિશઙ્કો નરપતે પ્રીતોઽહં ચાપિ તેન હ ।
ધનોત્સર્ગેઽપિ ચ કૃતે ન ત્વાં ક્રોધોપ્યધર્ષયત્ ॥

તતઃ પ્રીતેન તે રાજન્પુનરેતત્કૃતં તવ ।
સભાર્યસ્ય વનં ભૂયસ્તદ્વિદ્ધિ મનુજાધિપ ॥

પ્રીત્યર્થં તવ ચૈતન્મે સ્વર્ગસન્દર્શનં કૃતમ્ ।
યત્તે વનેઽસ્મિન્નૃપતે દૃષ્ટં દિવ્યં સુદર્શનમ્ ॥

સ્વર્ગોદ્દેશસ્ત્વયા રાજન્સશરીરેણ પાર્થિવ ।
મુહૂર્તમનુભૂતોઽસૌ સભાર્યેણ નૃપોત્તમ ॥

નિદર્શનાર્થં તપસો ધર્મસ્ય ચ નરાધિપ ।
તત્ર નાસીત્સ્પૃહા રાજંસ્તચ્ચાપિ વિદિતં મયા ॥

બ્રાહ્મણ્યં કાઙ્ક્ષસે હિ ત્વં તપશ્ચ પૃથિવીપતે ।
અવમત્ય નરેન્દ્રત્વં દેવેન્દ્રત્વં ચ પાર્થિવ ॥

એવમેતદ્યથાતત્વં બ્રાહ્મણ્યં તાત દુર્લભમ્ ।
બ્રાહ્મણ્યે સતિ ચર્ષિત્વમૃષિત્વે ચ તપસ્વિતા ॥

ભવિષ્યત્યેષ તે કામઃ કુશિકાત્કૌશિકો દ્વિજઃ ॥

તૃતીયં પુરુષં પ્રાપ્ય બ્રાહ્મણત્વં ગમિષ્યતિ ।
વંશસ્તે પાર્થિવશ્રેષ્ઠ ભૃગૂણામેવ તેજસા ॥

પૌત્રસ્તે ભવિતા વિપ્રસ્તપસ્વી પાવકદ્યુતિઃ । જમદગ્નૌ મહાભાગ તપસા ભાવિતાત્મનિ ॥

યઃ સ દેવમનુષ્યાણઆં ભયમુત્પાદયિષ્યતિ ।
ત્રયાણામેવ લોકાનાં સત્યમેતદ્બ્રવીમિ તે ॥

વરં ગૃહાણ રાજર્ષે યસ્તે મનસિ વર્તતે ।
તીર્થયાત્રાં ગમિષ્યામિ પુરા કાલોઽતિવર્તતે ॥
કુશિક ઉવાચ ।

એષ એવ વરો મેઽદ્ય યત્ત્વં પ્રીતો મહામુને ।
ભવત્વેતદ્યથાર્થત્વં ભવેત્પૌત્રો મમાનઘ ॥

બ્રાહ્મણ્યં મે કુલસ્યાસ્તુ ભગવન્નેષ મે વરઃ ।
પુનશ્ચાખ્યાતુમિચ્છામિ ભગવન્વિસ્તરેણ વૈ ॥

કથમેષ્યતિ વિપ્રત્વં કુલં મે ભૃગુનન્દન ।
કશ્ચાસૌ ભવિતા બન્ધુર્મમ કશ્ચાપિ સમ્મતઃ ॥