મહાભારત · અધ્યાય 13.78

તમાગતમભિપ્રેક્ષ્ય શિષ્યં વાક્યમથાબ્રવીત્ ।
દેવશર્મા મહાતેજા યત્તચ્છૃણુ જનાધિપ ॥
દેવશર્મોવાચ ।

કિં ત્વયા મિથુનં દૃષ્ટં તસ્મિઞ્શિષ્ય મહાવને ।
તે ત્વાં જાનન્તિ નિપુણા આત્મા ચ રુચિરેવ ચ ॥
વિપુલ ઉવાચ ।

બ્રહ્મર્ષે મિથુનં કિન્તત્કે ચ ષટ્પુરુષા વિભો ।
યે માં જાનન્તિ તત્ત્વેન યન્માં ત્વં પરિપૃચ્છસિ ॥
દેવશર્મોવાચ ।

યદ્વૈ તન્મિથુનં બ્રહ્મિન્નહોરાત્રં હિ વિદ્ધિ તત્ ।
ચક્રવત્પરિવર્તેત તત્તે જાનાતિ દુષ્કૃતમ્ ॥

યે ચ તે પુરુષા વિપ્ર અક્ષૈર્દીવ્યન્તિ હૃષ્ટવત્ ।
ઋતૂંસ્તાનભિજાનીહિ તે તે જાનન્તિ દુષ્કૃતમ્ ॥

ન માં કશ્ચિદ્વિજાનીત ઇતિ કૃત્વા ન વિશ્વસેત્ ।
નરો રહસિ પાપાત્મા પાપકં કર્મ વૈ દ્વિજ ॥

કુર્વાણં હિ નરં કર્મ પાપં રહસિ સર્વદા ।
પશ્યન્તિ ઋતવશ્ચાપિ તથા દિનનિશેઽપ્યુત ॥

તથૈવ હિ ભવેયુસ્તે લોકાઃ પાપકૃતો યથા ।
કૃત્વાઽનાચક્ષતઃ કર્મ મમ તચ્ચ યથા કૃતમ્ ॥

તે ત્વાં હર્ષસ્મિતં દૃષ્ટ્વા ગુરોઃ કર્માનિવેદકમ્ ।
સ્મારયન્તસ્તથા પ્રાહુસ્તે યથા શ્રૌતવાન્ભવાન્ ॥

અહોરાત્રં વિજાનાતિ ઋતવશ્ચાપિ નિત્યશઃ ।
પુરુષે પાપકં કર્મ શુભં વાઽશુભકર્મિણઃ ॥

તત્ત્વયા મમ યત્કર્મ વ્યભિચારાદ્ભયાત્મકમ્ ।
નાખ્યાતમિતિ જાનન્તસ્તે ત્વામાહુસ્તથા દ્વિજ ॥

તેનૈવ હિ ભવેયુસ્તે લોકાઃ પાપકૃતો યથા ।
કૃત્વા નાચક્ષતઃ કર્મ મમ યચ્ચ ત્વયા કૃતમ્ ॥

તથાઽશક્યાશ્ચ દુર્વૃત્તા રક્ષિતું પ્રમદા દ્વિજ ।
ન ચ ત્વં કૃતવાન્કિઞ્ચિદાગઃ પ્રીતોસ્મિ તેન તે ॥

મનોદોષવિહીનાનાં ન દોષઃ સ્યાત્તથા તવ ।
અન્યથાઽલિઙ્ગ્યતે કાન્તા સ્નેહેન દુહિતાઽન્યથા ॥

યતેશ્ચ કામુકાનાં ચ યોષિદ્રૂપેઽન્યથા મતિઃ ।
અશિક્ષયૈવ મનસઃ પ્રાયો લોકસ્તુ વઞ્ચ્યતે ॥

લાલેત્યુદ્વિજતે લોકો વક્ત્રાસવ ઇતિ સ્પહા ।
અબન્ધાયોગ્યમનસામિતિ મન્ત્રાત્મદૈવકમ્ ॥

ન રાગસ્નેહલોભાન્ધં કર્મિણાં તન્મહાફલમ્ ।
નિષ્કષાયો વિશુદ્ધસ્ત્વં રુચ્યાવેશાન્ન દૂષિતઃ ॥

યદિ ત્વહં ત્વાં દુર્વૃત્તમદ્રાક્ષં દ્વિજસત્તમ ।
શપેયં ત્વામહં ક્રોધાન્ન મેઽત્રાસ્તિ વિચારણા ॥

સઞ્જન્તિ પુરુષે નાર્યઃ પુંસાં સોઽર્થશ્ચ પુષ્કલઃ ।
અન્યથા રક્ષતઃ શાપોઽભવિષ્યત્તે મતિશ્ચ મે ॥

રક્ષિતા ચ ત્વયા પુત્ર મમ ચાપિ નિવેદિતા ।
અહં તે પ્રીતિમાંસ્તાત સ્વસ્થઃ સ્વર્ગં ગમિષ્યસિ ॥

ઇત્યુક્ત્વા વિપુલં પ્રીતો દેવશર્મા મહાનૃષિઃ ।
મુમોદ સ્વર્ગમાસ્થાય સહભાર્યઃ સશિષ્યકઃ ॥

ઇદમાખ્યાતવાંશ્ચાપિ મમાખ્યાનં મહામુનિઃ ।
માર્કણ્ડેયઃ પુરા રાજન્ગઙ્ગાકૂલે કથાન્તરે ॥

તસ્માદ્બ્રવીમિ પાર્થ ત્વાં સ્ત્રિયો રક્ષ્યાઃ સદૈવ ચ ।
ઉભયં દૃશ્યતે તાસુ સતતં સાધ્વસાધુ ચ ॥

સ્ત્રિયઃ સાધ્વ્યો મહાભાગાઃ સમ્મતા લોકમાતરઃ ।
ધારયન્તિ મહીં રાજન્નિમાં સવનકાનનામ્ ॥

અસાધ્વ્યશ્ચાપિ દુર્વૃત્તાઃ કુલઘ્નાઃ પાપનિશ્ચયાઃ ।
વિજ્ઞેયા લક્ષણૈર્દુષ્ટૈઃ સ્વગાત્રસહજૈર્નૃપ ॥

એવમેતાસુ રક્ષા વૈ શક્યા કર્તું મહાત્મભિઃ ।
અન્યથા રાજશાર્દૂલ ન શક્યા રક્ષિતું સ્ત્રિયઃ ॥

એતા હિ મનુજવ્યાઘ્ર તીક્ષ્ણાસ્તીક્ષ્ણપરાક્રમાઃ ।
નાસામસ્તિ પ્રિયો નામ મૈથુને સઙ્ગમેતિ યઃ ॥

એતાઃ કૃત્યાશ્ચ કષ્ટાશ્ચ કૃતઘ્ના ભરતર્ષભ ।
ન ચૈકસ્મિન્નમન્ત્યેતાઃ પુરુષે પાણ્ડુનન્દન ॥

નાસુ સ્નેહો નરૈઃ કાર્યસ્તથૈવેર્ષ્યા જનેશ્વર । ખેદમાસ્થાય ભુઞ્જીત ધર્મમાસ્થાય ચૈવ હ ।
અનૃતાવિહ પર્વાદિદોષવર્જં નરાધિપ ॥

વિહન્યેતાન્યથા કુર્વન્નરઃ કૌરવનન્દન ।
સર્વથા રાજશાર્દૂલ યુક્તઃ સર્વત્ર યુજ્યતે ॥

તેનૈકેન તુ રક્ષા વૈ વિપુલેન કૃતા સ્ત્રિયાઃ ।
નાન્યઃ શક્તસ્ત્રિલોકેઽસ્મિન્રક્ષિતું નૃપ યોષિતઃ ॥