મહાભારત · અધ્યાય 13.74

ઇમે વૈ માનવા લોકે સ્ત્રીષુ સજ્જન્ત્યભીક્ષ્ણશઃ ।
મોહેન પરમાવિષ્ટા દેવદૃષ્ટેન કર્મણા ॥

સ્ત્રિયશ્ચ પુરુષેષ્વેવ પ્રત્યક્ષં લોકસાક્ષિકમ્ ।
અત્ર મે સંશયસ્તીવ્રો હૃદિ સમ્પરિવર્તતે ॥

કથમાસાં નરાઃ સઙ્ગં કુર્વતે કુરુનન્દનઃ ।
સ્ત્રિયો વાતેષુ રજ્યન્તે વિરજ્યન્તે ચ તાઃ પુનઃ ॥

ઇતિ તાઃ પુરુષવ્યાઘ્ર કથં શક્યાસ્તુ રક્ષિતુમ્ ।
પ્રમદાઃ પુરુષેણેહ તન્મે વ્યાખ્યાતુમર્હસિ ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।

એત્વા હિ સ્વીયમાયાભિર્વઞ્ચયન્તીહ માનવાન્ ।
ન ચાસાં મુચ્યતે કશ્ચિત્પુરુષો હસ્તમાગતઃ ॥

ગાવો નવતૃણાનીવ ગૃહ્ણન્ત્યેતા નવન્નવમ્ ॥

શમ્બરસ્ય ચ યા માયા માયા યા નમુચેરપિ ।
બલેઃ કુમ્ભીનસેશ્ચૈવ સર્વાસ્તાં યોષિતો વિદુઃ ॥

હસન્તં પ્રહસન્ત્યેતા રુદ્રન્તં પ્રરુદન્તિ ચ ।
અપ્રિયં પ્રિયવાક્યૈશ્ચ ગૃહ્ણતે કાલયોગતઃ ॥

યદિ જિહ્વાસહસ્રં સ્યાજ્જીવેચ્ચ શરદાં શતમ્ । અનન્યકર્મા સ્ત્રીદોષાનનુક્ત્વા નિધનં વ્રજેત્ ॥

ઉશના વેદ યચ્છાસ્ત્રં યચ્ચ વેદ બૃહસ્પતિઃ ।
સ્ત્રી બુદ્ધ્યા ન વિશિષ્યેત તાસ્તુ રક્ષ્યાઃ કથં નરૈઃ ॥

અનૃતં સત્યમિત્યાહુઃ સત્યં ચાપિ તથાઽનૃતમ્ । ઇતિ યાસ્તાઃ કથં વીર સંરક્ષ્યાઃ પુરુષૈરિહ ।
દોષાસ્પદેઽશુચૌ દેહે હ્યાસાં સક્તાસ્ત્વહો નરાઃ ॥

સ્ત્રીણાં બુદ્ધ્યર્થનિષ્કર્ષાદર્થશાસ્ત્રાણિ શત્રુહન્ ।
બૃહસ્પતિપ્રભૃતિભિર્મન્યે સદ્ભિઃ કૃતાનિ વૈ ॥

સમ્પૂજ્યમાનાઃ પુરુષૈર્વિકુર્વન્તિ મનો નૃષુ ।
અપાસ્તાશ્ચ તથા રાજન્વિકુર્વન્તિ મનઃ સ્ત્રિયઃ ॥

ઇમાઃ પ્રજા મહાપાહો ધાર્મિક્ય ઇતિ નઃ શ્રુતમ્ ॥

સત્કૃતાસત્કૃતાશ્ચાપિ વિકુર્વન્તિ મનઃ સદા ।
કસ્તાઃ શક્તો રક્ષિતું સ્યાદિતિ મે સંશયો મહાન્ ॥

તથા બ્રૂહિ મહાભાગ કુરૂણાં વંશવર્ધન । યદિ શક્યા કુરુશ્રેષ્ઠ રક્ષા તાસાં કદાચન ।

કર્તું વા કૃતપૂર્વં વા તન્મે વ્યાખ્યાતુમર્હસિ ॥