મહાભારત · અધ્યાય 13.66

કે પૂજ્યા વૈ ત્રિલોકેઽસ્મિન્માનવા ભરતર્પભ ।
વિસ્તરેણ તદાચક્ષ્વ ન હિ તૃપ્યામિ કથ્યતઃ ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।

અત્રાપ્યુદાહરન્તીમમિતિહાસં પુરાતનમ્ ।
નારદસ્ય ચ સંવાદં વાસુદેવસ્ય ચોભયોઃ ॥

નારદં પ્રાઞ્જલિં દૃષ્ટ્વા પૂજયાનં દ્વિજર્ષભાન્ ।
કેશવઃ પરિપપ્રચ્છ ભગવન્ક્રાન્નમસ્યમિ ॥

બહુમાનપરસ્તેષુ ભગવન્યાન્નમસ્યસિ ।
શક્યં ચેચ્છ્રોતુમસ્માભિર્બ્રૂહ્યેતદ્ધર્મવિત્તમ ॥
નારદ ઉવાચ ।

શૃણુ ગોવિન્દ યાનેતાન્પૂજયામ્યરિમર્દન ।
ત્વત્તોઽન્યઃ કઃ પુમાઁલ્લોકે શ્રોતુમેતદિહાર્હતિ ॥

વરુણં વાયુમાદિત્યં પર્જન્યં જાતવેદસમ્ ।
સ્થાણુ સ્કન્દં મહાલક્ષ્મીં વિષ્ણું બ્રહ્માણમેવ ચ ॥

વાચસ્પતિં ચન્દ્રમસમપઃ પૃથ્વીં સરસ્વતીમ્ ।
સતતં યે નમસ્યન્તિ તાન્નમસ્યામ્યહં વિભો ॥

તપોધનાન્વેદવિદો નિત્યં વેદપરાયણાન્ ।
મહાર્હાન્વૃષ્ણિશાર્દૂલ સદા સમ્પૂજયામ્યહમ્ ॥

અભુક્ત્વા દેવકાર્યાણિ કુર્વતે યેઽવિકત્થનાઃ ।
સન્તુષ્ટાશ્ચ ક્ષમાયુક્તાસ્તાન્નમસ્યામ્યહં વિભો ॥

સમ્યગ્યજન્તિ યે ચેષ્ટીઃ ક્ષાન્તા દાન્તા જિતેન્દ્રિયાઃ ।
સત્યં ધર્મં ક્ષિતિં ગાશ્ચ તાન્નમસ્યામિ યાદવ ॥

યે વૈ તપસિ વર્તન્તે વને મૂલફલાશનાઃ ।
અસઞ્ચયાઃ ક્રિયાવન્તસ્તાન્નમસ્યામિ યાદવ ॥

યે ભૃત્યભરણે શક્તાઃ સતતં ચાતિથિવ્રતાઃ ।
ભુઞ્જતે દેવશેષાણિ તાન્નમસ્યામિ યાદવ ॥

યે વેદ પ્રાપ્ય દુર્ધર્ષા વાગ્મિનો બ્રહ્મચારિણઃ ।
યાજનાધ્યાપને યુક્તા નિત્યં તાન્પૂજયામ્યહમ્ ॥

પ્રસન્નહૃદયાશ્ચૈવ સર્વસત્વેષુ નિત્યશઃ ।
અપૃષ્ઠતાપાન્સ્વાધ્યાયે યુક્તાસ્તાન્પૂજયામ્યહમ્ ॥

ગુરુપ્રસાદે સ્વાધ્યાયે યતન્તો યે સ્થિરવ્રતાઃ ।
શુશ્રૂષવોઽનસૂયન્તસ્તાન્નમસ્યામિ યાદવ ॥

સુવ્રતા મુનયો યે ચ બ્રાહ્મણાઃ સત્યસઙ્ગરાઃ ।
વોઢારો હવ્યકવ્યાનાં તાન્નમસ્યામિ યાદવ ॥

ભૈક્ષચર્યાસુ નિરતાઃ કૃશા ગુરુકુલાશ્રયાઃ ।
નિઃસુખા નિર્ધના યે તુ તાન્નમસ્યામિ યાદવ ॥

નિર્મમા નિષ્પ્રતિદ્વન્દ્વા નિષ્ઠિતા નિષ્પ્રયોજનાઃ ।
યે વેદં પ્રાપ્ય દુર્ધર્ષા વાગ્મિનો બ્રહ્મવાદિનઃ ॥

અહિંસાનિરતા યે ચ યે ચ સત્યવ્રતા નરાઃ ।
દાન્તાઃ શમપરાશ્ચૈવ તાન્નમસ્યામિ કેશવ ॥

દેવતાતિથિપૂજાયાં યુક્તા યે ગૃહમેધિનઃ ।
કપોતવૃત્તયો નિત્યં તાન્નમસ્યામિ યાદવ ॥

યેષાં ત્રિવર્ગઃ કૃત્યેષુ વર્તતે નોપહીયતે ।
શિષ્ટાચારપ્રવૃત્તાશ્ચ તાન્નમસ્યામ્યહં સદા ॥

બ્રાહ્મણાઃ શ્રુતસમ્પન્ના યે ત્રિવર્ગમનુષ્ઠિતાઃ ।
અલોલુપાઃ પુણ્યશીલાસ્તાન્નમસ્યામિ કેશવ ॥

અવન્ધ્યકાલા યેઽલુબ્ધાસ્ત્રિવર્ગે સાધનેષુ ચ । વિશિષ્ટાચારયુક્તાશ્ચ નારાયણ નમામિ તાન્ ॥

અબ્ભક્ષા વાયુભક્ષાશ્ચક સુધાભક્ષાશ્ચ યે સદા ।
વ્રતૈશ્ચ વિવિધૈર્યુક્તાસ્તાન્નમસ્યામિ માધવ ॥

અયોનીનગ્નિયોનીંશ્ચ બ્રહ્મયોનીંસ્તથૈવ ચ ।
સર્વભૂતાત્મયોનીંશ્ચ તાન્નમસ્યામ્યહં સદા ॥

નિત્યમેતાન્નમસ્યામિ કૃષ્ણ લોકકરાનૃષીન્ ।
લોકજ્યેષ્ઠાન્કુલજ્યેષ્ઠાંસ્તમોઘ્નઁલ્લોકભાસ્કરાન્ ॥

તસ્માત્ત્વમપિ વાર્ષ્ણેય દ્વિજાન્પૂજય નિત્યદા ।
પૂજિતાઃ પૂજનાર્હા હિ સુખં દાસ્યન્તિ તેઽનઘ ॥

અસ્મિઁલ્લોકે સદા હ્યેતે પરત્ર ચ સુખપ્રદાઃ ।
ચરન્તે માન્યમાના વૈ પ્રદાસ્યન્તિ સુખં તવ ॥

યે સર્વાતિથયો નિત્યં ગોષુ ચ બ્રાહ્મણેષુ ચ ।
નિત્યં સત્યે ચાભિરતા દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે ॥

નિત્યં શમપરા યે ચ તથા યે ચાનસૂયકાઃ ।
નિત્યસ્વાધ્યાયિનો યે ચ દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે ॥

સર્વાન્દેવાન્નમસ્યન્તિ ય ચૈકં વેદમાશ્રિતાઃ ।
શ્રદ્દધાનાશ્ચ દાન્તાશ્ચ દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે ॥

તથૈવ વિપ્રપ્રવરાન્નમસ્કૃત્ય યતવ્રતાઃ ।
ભવન્તિ યે દાનરતા દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે ॥

તપસ્વિનશ્ચ યે નિત્યં કૌમારબ્રહ્મચારિણઃ ।
તપસા ભાવિતાત્માનો દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે ॥

દેવતાતિથિભૃત્યાનાં પિતૄણાં ચાર્ચને રતાઃ ।
શિષ્ટાન્નભોજિનો યે ચ દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે ॥

અગ્નિમાધાય વિધિવત્પ્રણતા ધારયન્તિ યે ।
પ્રાપ્તઃ સોમાહુતિં ચૈવ દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે ॥

માતાપિત્રોર્ગુરુષુ ચ સમ્યગ્વર્તન્તિ યે સદા ।
યથા ત્વં વૃષ્ણિશાર્દૂલેત્યુક્ત્વૈવં વિરરામ સઃ ॥

તસ્માત્ત્વમપિ કૌન્તેય પિતૃદેવદ્વિજાતિથીન્ ।
સમ્યક્પૂજયસે નિત્યં ગતિમિષ્ટામવાપ્સ્યસિ ॥