મહાભારત · અધ્યાય 13.57

શ્રુતા ભાર્યાશ્ચ પુત્રાશ્ચ વિસ્તરેણ મહામુને ।
આશ્રમસ્થાઃ કથં નાર્યો ન દુષ્યન્તીતિ બ્રૂહિ ભો ॥
નારદ ઉવાચ ।

આશ્રમસ્થાસુ નારીષુ બાન્ધવત્વં પ્રણશ્યતિ ।
નષ્ટવંશ્યા ભવન્ત્યેતા બન્ધૂનામથ ભર્તૃણામ્ ॥

પરદારા મુક્તદોષાસ્તા નાર્યોઽશ્રમસંસ્થિતાઃ ।
સ્વયમીશાઃ સ્વદેહાનાં કામ્યાસ્તદ્ગતમાનસાઃ ॥

એવં નાર્યો ન દુષ્યન્તિ નરાણાં તત્પ્રસૂતિષુ ।
ધર્મપત્ન્યો ભવન્ત્યેતાઃ સપુત્રા હવ્યકવ્યદાઃ ॥
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ।

પરસ્ય ભાર્યા યા પૂર્વં મૃતે ભર્તરિ યા પુનઃ ।
અન્યં ભજતિ ભર્તારં સસુતા અસુતા કથમ્ ॥
નારદ ઉવાચ ।

અસુતા વા પ્રસૂતા વા ગૃહસ્થાનાં પરસ્ત્રિયઃ ।
પરામૃષ્ટેતિ તા વર્જ્યા ધર્માચારેષુ દૂષિતાઃ ॥

ન ચાસાં હવ્યકવ્યાનિ પ્રતિગૃહ્ણન્તિ દેવતાઃ ।
યસ્તાસુ જનયેત્પુત્રાન્ન તૈઃ પુત્રમવાપ્નુયાત્ ॥
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ।

પરક્ષેત્રેષુ યો બીજં ચાપલાદ્વિસૃજેન્નરઃ ।
કથં પુત્રફલં તસ્ય ભવેત્તદૃષિસત્તમ ॥
નારદ ઉવાચ ।

અસ્વામિકે પરક્ષેત્રે યો નરો બીજમુત્સૃજેત્ ।
સ્વયંવૃતોઽશ્રમસ્થાયાં તદ્બીજં ન વિનશ્યતિ ॥

પરક્ષેત્રેષુ યો બીજં નરો દર્પાત્સમુત્સૃજેત્ ।
ક્ષેત્રિકસ્યૈવ તદ્બીજં ન બીજી લભતે ફલમ્ ॥

નાતઃ પરમધર્મ્યં ચાપ્યયશસ્યં તથોત્તરમ્ ।
ગર્ભાદીનાં ચ બહુભિસ્તાશ્ચ ત્યાજ્યાઃ સમેષ્વપિ ॥
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ।

અથ યે પરદારેષુ પુત્રા જાયન્તિ નારદ ।
કસ્ય તે બન્ધુદાયાદા ભવન્તિ પરમદ્યુતે ॥
નારદ ઉવાચ ।

પરદારેષુ જાયેતે દ્વૌ પુત્રૌ કુણ્ડગોલકૌ ।
જીવત્યથ પતૌ કુણ્ડો મૃતે ભર્તરિ ગોલકઃ ॥

તે ચ જાતાઃ પરક્ષેત્રે દેહિનાં પ્રેત્ય ચેહ ચ ।
દત્તાનિ હવ્યકવ્યાનિ નાશયન્ત્યથ દાતૃણામ્ ॥

પિતુહિ નરકાયૈતે ગોલકસ્તુ વિશેષતઃ ।
ચણ્ડાલતુલ્યૌ તજ્જૌ હિ પરત્રેહ ચ નશ્યતઃ ॥
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ।

કસ્ય તે ગર્હિતાઃ પુત્રાઃ પિતૄણાં હવ્યકવ્યદાઃ ।
યસ્ય ક્ષેત્રે પ્રસૂયન્તે યો વા તાઞ્જનયેત્સુતાન્ ॥
નારદ ઉવાચ ।

ક્ષેત્રિકશ્ચૈવ બીજી ચ દ્વાવેતૌ નિરયં ગતૌ ।
ન રક્ષતિ ચ યો દારાન્પરદારાશ્ચ ગચ્છતિ ॥

ગર્હિતાસ્તે નરા નિત્યં ધર્માચારબહિષ્કૃતાઃ ।
કુણ્ડો ભોક્તા ચ ભોગી ચ કુત્સિતાઃ પિતૃદૈવતૈઃ ॥
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ।

તથૈતે ગર્હિતાઃ પુત્રા હવ્યકવ્યાનિ નારદ ।
કસ્ય નિત્યં પ્રયચ્છન્તિ ધર્મો વા તેષુ કિં ફલં ॥
નારદ ઉવાચ ।

યાતુધાનાઃ પિશાચાશ્ચ પ્રતિગૃહ્ણન્તિ તૈર્હુતમ્ ।
હવ્યં કવ્યં ચ તૈર્દત્તં યે ચ ભૂતા નિશાચરાઃ ॥
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ।

અથ તે રાક્ષસાઃ પ્રીતાઃ કિં પ્રયચ્છન્તિ દાતૃણામ્ ।
કિં વા ધર્મફલં તેષાં ભવેત્તદૃષિસત્તમ ॥
નારદ ઉવાચ ।

ન દત્તં નશ્યતે કિઞ્ચિત્સર્વભૂતેષુ દાતૃણામ્ ।
પ્રેત્ય ચેહ ચ તાં પુષ્ટિમુપાશ્નન્તિ પ્રદાયિનઃ ॥
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ।

અથ ગોલકકુણ્ડાભ્યાં સન્તતિર્યા ભવિષ્યતિ ।
તયોર્યે બાન્ધવાઃ કેચિત્પ્રદાસ્યન્તિ કથં નુ તં ॥
નારદ ઉવાચ ।

સાધ્વીજાતાઃ સુતાસ્તેષાં તાં વૃત્તિમનુતિષ્ઠતામ્ ।
પ્રીણન્તિ પિતૃદૈવત્યં હવ્યકવ્યસમાહિતાઃ ॥

એવં ગોલકકુણ્ડાભ્યાં યે ચ વર્ણાપદેશિનઃ । હવ્યં કવ્યં ચ શુદ્ધાનાં પ્રતિગૃહ્ણન્તિ દેવતાઃ ॥