મહાભારત · અધ્યાય 13.55

શ્રુતં વર્ણાવરૈર્દત્તં હવ્યં કવ્યં ચ નારદ ।
સમ્પ્રયોગે ચ પુત્રાણાં કન્યાનાં ચ બ્રવીહિ મે ॥
નારદ ઉવાચ ।

કન્યાપ્રદાનં પ્રત્રાણાં સ્ત્રીણાં સંયોગમેવ ચ ।
આનુપૂર્વ્યાન્મયા સમ્યગુચ્યમાનં નિબોધ મે ॥

જાતમાત્રા તુ દાતવ્યા કન્યકા સદૃશે વરે ।
કાલે દત્તાસુ કન્યાસુ પિતા ધર્મેણ યુજ્યતે ॥

યસ્તુ પુષ્પવતીં કન્યાં બાન્ધવો ન પ્રયચ્છતિ ।
માસિમાસિ ગતે બન્ધુસ્તસ્યા ભ્રૌણઘ્ન્યમાપ્નુતે ॥

યસ્તુ કન્યાં ગૃહે રુન્ધ્યાદ્ગ્રામ્યૈર્ભોગૈર્વિવર્જિતામ્ ।
અવધ્યાતઃ સ કન્યાયા બન્ધુઃ પ્રાપ્નોતિ ભ્રૂણહામ્ ॥

દૂષિતા પાણિમાત્રેણ મૃતે ભર્તરિ દારિકા ।
સંસ્કારં લભતે નારી દ્વિતીયે સા પુનઃ પતૌ ॥

પુનર્ભૂર્નામ સા કન્યા સપુત્રા હવ્યકવ્યદા ।
અદૂષ્યા સા પ્રસૂતીષુ પ્રજાનાં દારકર્મણિ ॥
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ।

યા તુ કન્યા પ્રસૂયેત ગર્ભિણી યા તુ વા ભવેત્ ।
કથં દારક્રિયાં ભૂયઃ સા ભવેદૃષિસત્તમ ॥
નારદ ઉવાચ ।

તત્વાર્થનિશ્ચિતં શબ્દં કન્યકા નયતેઽગ્નયે ।
તસ્માત્કુર્વન્તિ વૈ ભાવં કુમાર્યસ્તા ન કન્યકાઃ ॥

બ્રહ્મહત્યાત્રિભાગેન ગર્ભાધાનવિશોધિતઃ ।
ગૃહ્ણીયાત્તાં ચતુર્ભાગવિશુદ્ધાં સર્જનાત્પુનઃ ॥
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ।

કથં કન્યાસુ યે જાતા બન્ધૂનાં દૂષિતાઃ સદા ।
કસ્ય તે હવ્યકવ્યાનિ પ્રદાસ્યન્તિ મહામુને ॥
નારદ ઉવાચ ।

કન્યાયાસ્તુ પિતુઃ પુત્રાઃ કાનીના હવ્યકવ્યદાઃ ।
અન્તર્વત્નયાસ્તુ યઃ પાણિં ગૃહ્ણીયાત્સ સહોઢજઃ ॥
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ।

અથ યેનાહિતો ગર્ભઃ કન્યાયાં તત્ર નારદ ।
કથં પુત્રફલં તસ્ય ભવેદેતત્પ્રચક્ષ્વ મે ॥
નારદ ઉવાચ ।

ધર્માચારેષુ તે નિત્યં દૂષકાઃ કૃતશોધનાઃ ।
બીજં ચ નશ્યતે તેષાં મોઘચેષ્ટા ભવન્તિ તે ॥
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ।

અથ કાચિદ્ભવેત્કન્યા ક્રીતા દત્તા હૃતાઽપિ વા ।
કથં પુત્રકૃતં તસ્યાસ્તદ્ભવેદ્દષિસત્તમ ॥
નારદ ઉવાચ ।

ક્રીતા દત્તા હૃતા ચૈવ યા કન્યા પાણિવર્જિતા । કૌમારી નામ સા ભાર્યા પ્રસવેદૌરસાન્સુતાન્ ।
ન પત્ન્યર્થે શુભા પ્રોક્તા તત્કર્મણ્યપરાજિતે ॥
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ।

કેન મઙ્ગલકૃત્યેષુ વિનિયુજ્યન્તિ કન્યકાઃ ।
એતદિચ્છામિ વિજ્ઞાતું તત્વેનેહ મહામુને ॥
નારદ ઉવાચ ।

નિત્યં નિવસતે લક્ષ્મીઃ કન્યકાસુ પ્રતિષ્ઠિતા ।
શોભના શુભયોગ્યા ચ પૂજ્યા મઙ્ગલકર્મસુ ॥

આકરસ્થં યથા રત્નં સર્વકામફલોપગમ્ ।
તથા કન્યા મહાલક્ષ્મીઃ સર્વલોકસ્ય મઙ્ગલમ્ ॥

એવં કન્યા પરા લક્ષ્મી રતિસ્તોષશ્ચ દેહિનામ્ ।
મહાકુલાનાં ચારિત્રવૃત્તેન નિકષોપલમ્ ॥

આનયિત્વા સ્વકાદ્વર્ણાત્કન્યકાં યો ભજેન્નરઃ ।
દાતારં હવ્યકવ્યાનાં પુત્રકં યા પ્રસૂયતિ ॥

સાધ્વી કુલં વર્ધયતિ સાધ્વી પુષ્ટિગ્રહે પરા ।
સાધ્વી લક્ષ્મી રતિઃ સાક્ષાત્પ્રતિષ્ઠા સન્તતિસ્તથા ॥