મહાભારત · અધ્યાય 13.41

સોઽહમામન્ત્ર્ય પિતરં તદ્ભાવગતમાનસઃ ।
સ્વમેવાલયમાસાદ્ય તમેવાર્થમચિન્તયમ્ ॥

તદ્ભાવગતભાવાત્મા તદ્ભૂતગતમાનસઃ ।
ગોવિન્દં ચિન્તયન્નાસે શાશ્વતં પરમવ્યયમ્ ॥

ધૃતં બભૂવ હૃદયં નારાયણદિદૃક્ષયા । સોહં વેગં સમાસ્થાય મનોમારુતવેગવાન્ ।
રમ્યાં વિશાલાં બદરીં ગતો નારાયણાશ્રમમ્ ॥

તતસ્તત્ર હરિં જગતઃ પ્રભવં વિભુમ્ । ગોવિન્દં પુણ્ડરીકાક્ષં પ્રણતઃ શિરસા હરિમ્ ।
ઋગ્યજુસ્સામભિશ્ચૈનં તુષ્ટાવ પરયા મુદા ॥

અથાપશ્યં સુવિપુલમશ્વત્થં દેવસંશ્રયમ્ ॥

ચતુર્દ્વિગુણપીનાંસઃ શઙ્કચક્રગદાધરઃ । પ્રાદુર્બભૂવ પુરુષઃ પીતવાસાઃ સનાતનઃ ।
મધ્યાહ્નાર્કપ્રતીકાશસ્તેજસા ભાસયન્દિશઃ ॥

સંસ્તુતઃ સંવિદં કૃત્વા વ્રજેતિ શ્રેયસે રતઃ । પ્રાગુદીચીં દિશં દેવઃ પ્રતસ્થે પુરુષોત્તમઃ ।
દિશશ્ચ વિદિશશ્ચૈવ ભાસયન્સ્વેન તેજસા ॥

તમહં પુરુષં દિવ્યં વ્રજન્તમમિતૌજસમ્ ।
અનુવવ્રાજ વેગેન શનૈર્ગચ્છન્તમવ્યયમ્ ॥

યોજનાનાં સહસ્રાણિ ષષ્ટિમષ્ટૌ તથા શતમ્ ।
તથા શતસહસ્રં ચ શતં દ્વિગુણમેવ ચ ॥

સ ગત્વા દીર્ગમધ્વાનમપશ્યમહમદ્ભુતમ્ ।
મહાન્તં પાવકં દીપ્તમર્ચિષ્મન્તમનિન્ધનમ્ ॥

શતયોજનવિસ્તીર્ણં તસ્માદ્દ્વિગુણમાયતમ્ ।
વિવેશ સ મહાયોગી પાવકં પાવકદ્યુતિઃ ॥

તત્ર શમ્ભુસ્તપસ્તેપે મહાદેવઃ સહોમયા ।
સ તેન સંવિદં કૃત્વા પાવકં સમતિક્રમત્ ॥

શ્રમાભિભૂતેન મયા કથઞ્ચિદનુગમ્યતે ॥

ગત્વા સ દીર્ઘમધ્વાનં ભાસ્કરેણાવભાસિતમ્ ।
અભાસ્કરમમર્યાદં વિવેશ સુમહત્તમઃ ॥

અથ દૃષ્ટિઃ પ્રતિહતા મમ તત્ર બભૂવ હ ।
યથાસ્વભાવં ભૂતાત્મા વિવેશ સ મહાદ્યુતિઃ ॥

તતોઽહમભવં મૂઢો જડાન્ધબધિરોપમઃ ।
દિશશ્ચ વિદિશશ્ચૈવ ન વિજજ્ઞે તમોવૃતઃ ॥

અવિજાનન્નહં કિઞ્ચિત્તસ્મિંસ્તમસિ સંવૃતે ।
સસમ્ભ્રાન્તેન મનસા વ્યથાં પરમિકાં ગતઃ ॥

સોઽહં પ્રપન્નઃ શરણં દેવદેવં સનાતનમ્ ।
પ્રાઞ્ચલિર્મનસા ભૂત્વા વાક્યમેતત્તદોક્તવાન્ ॥

ભગવન્ભૂતભવ્યેશ ભવદ્ભૂતકૃદવ્યય ।
શરણં સમ્પ્રપન્નં માં ત્રાતુમર્હસ્યરિન્દમ ॥

અહં તુ તત્ત્વજિજ્ઞાસુઃ કોસિ કસ્યાસિ કુત્ર વા ।
સમ્પ્રાપ્તઃ પદવીં દેવ સ માં સન્ત્રાતુમર્હસિ ॥

આવિર્ભૂતઃ પુરાણાત્મા મામેહીતિ સનાતનઃ । તતોપરાન્તતો દેવો વિશ્વસ્ય ગતિરાત્મવાન્ ।
મોહયામાસ માં તત્ર દુર્વિભાવ્યવપુર્વિભુઃ ॥

સ્વભાવમાત્મનસ્તત્ર દર્શયન્સ્વયમાત્મના ।
શ્રમં મે જનયામાસ ભયં ચાભયદઃ પ્રભુઃ ॥

ખિન્ન ઇત્યેવ માં મત્વા ભગવાનવ્યયોઽચ્યુતઃ ।
શબ્દેનાશ્વાસયામાસ જગાહે ચ તમો મહત્ ॥

અહં તમેવાનુગતઃ શ્રમાલસપદશ્ચરન્ ।
મનસા દેવદેવેશં ધ્યાતું સમુપચક્રમે ॥

તથાગતં તુ માં જ્ઞાત્વા ભગવાનમિતદ્યુતિઃ ।
તમઃ પ્રણાશયામાસ મમાનુગ્રહકાઙ્ક્ષયા ॥

તતઃ પ્રનષ્ટે તમસિ તમહં દીપ્તતેજસમ્ ।
અપશ્યં તેજસા વ્યાપ્તં મધ્યાહ્ન ઇવ ભાસ્કરમ્ ॥

સ્વયમ્પ્રભાંશ્ચ પુરુષાન્સ્ત્રિયશ્ચ પરમાદ્ભુતાઃ ।
અપશ્યમહમવ્યગ્રસ્તસ્મિન્દેશે સહસ્રશઃ ॥

ન તત્ર દ્યોતતે સૂર્યો નક્ષત્રાણિ તથૈવ ચ ।
ન તત્ર ચન્દ્રમા ભાતિ ન વાયુર્વાતિ પાંસુલઃ ॥

તત્ર તૂર્યાણ્યનેકાનિ ગીતાનિ મધુરાણિ ચ ।
અદૃશ્યાનિ મનોજ્ઞાનિ શ્રૂયન્તે સર્વતોદિશમ્ ॥

સ્રવન્તિ વૈડૂર્યલતાઃ પદ્મોત્પલઝષાકુલાઃ ।
મુક્તાસિકતવપ્રાશ્ચ સરિતો નિર્મલોદકાઃ ॥

અગતિસ્તત્ર દેવાનામસુરાણાં તથૈવ ચ ।
ગન્ધર્વનાગયક્ષાણાં રાક્ષસાનાં તથૈવ ચ ॥

સ્વયમ્પ્રભાસ્તત્ર નરા દૃશ્યન્તેઽદ્ભુતદર્શનાઃ ।
યેષાં ન દેવતાસ્તુલ્યાઃ પ્રભાભિર્ભાવિતાત્મનામ્ ॥

સ ચ તાનપ્યતિક્રમ્ય દૈવતૈરપિ પૂજિતઃ ।
વિવેશ જ્વલનં દીપ્તમનિન્ધનમનૌપમમ્ ॥

જ્વાલાભિર્માં પ્રવિષ્ટં ચ જ્વલન્તં સર્વતોદિશમ્ ।
દૈત્યદાનવરક્ષોભિર્દૈવતૈશ્ચાપિ દુસ્સહમ્ ॥

જ્વાલામાલિનમાસાદ્ય તમગ્નિમહમવ્યયમ્ ।
અવિષહ્યતમં મત્વા મનસેદમચિન્તયમ્ ॥

મયા હિ સમરેષ્વગ્નિરનેકેષુ મહાદ્યુતિઃ ।
પ્રવિષ્ટશ્ચાપવિદ્ધશ્ચ ન ચ માં દગ્ધવાન્ક્વચિત્ ॥

અયં ચ દુસ્સહઃ શશ્વત્તેજસાઽતિહુતાશનઃ ।
અત્યાદિત્યપ્રકાશાર્ચિરનલો દીપ્યતે મહાન્ ॥

સ તથા દહ્યમાનોપિ તેજસા દીપ્તવર્ચસા ।
પ્રપન્નઃ શરણં દેવં શઙ્કચક્રગદાધરમ્ ॥

ભક્તશ્ચાનુગતશ્ચેતિ ત્રાતુમર્હસિ માં વિભો ।
યથા માં ન દહેદગ્નિઃ સદ્યો દેવ તથા કુરુ ॥

એવં વિલપમાનસ્ય જ્ઞાત્વા મે વચનં પ્રભુઃ ।
મા ભૈરિતિ વચઃ પ્રાહ મેઘગમ્બીરનિસ્વનઃ ॥

સ મામાશ્વાસ્ય વચનં પ્રાહેદં ભગવાન્વિભુઃ ।
મમ ત્વં વિદિતઃ સૌમ્ય યથાવત્તત્વદર્શને ॥

જ્ઞાપિતશ્ચાપિ યત્પિત્રા તચ્ચાપિ વિદિતં મહત્ ।
વૈનતેય મમાપ્યેવમહં વેદ્યઃ કથઞ્ચન ॥

મહદેતત્સ્વરૂપં મે ન તે વેદ્યં કથઞ્ચન ।
માં હિ વિન્દન્તિ વિદ્વાંસો યે જ્ઞાને પરિનિષ્ઠિતાઃ ॥
નિર્મમા નિરહઙ્કારા નિરાશીર્બન્ધનાયુતાઃ ॥

ભવાંસ્તુ સતતં ભક્તો મન્મનાઃ પક્ષિસત્તમ ।
સ્થૂલમ્માં વેત્સ્યસે તસ્માજ્જગતઃ કારણેસ્થિતમ્ ॥