મહાભારત · અધ્યાય 13.259

ઇમાં ભૂમિં દ્વિજાતિભ્યો દિત્સુર્વૈ દક્ષિણાં પુરા ।
અઙ્ગો નામ નૃપો રાજંસ્તતશ્ચિન્તાં મહી યયૌ ॥

ધારિણીં સર્વભૂતાનામયં પ્રાપ્ય વરો નૃપઃ ।
કથમિચ્છતિ માં દાતું દ્વિજેભ્યો બ્રહ્મણઃ સુતામ્ ॥

સાહં ત્યક્ત્વા ગમિષ્યામિ ભૂમિત્વં બ્રહ્મણઃ પદમ્ ।
અયં સરાષ્ટ્રો નૃપતિર્માર્ભૂદિતિ તતોઽગમત્ ॥

તતસ્તાં કશ્યપો દૃષ્ટ્વા વ્રજન્તીં પૃથિવીં તદા ।
પ્રવિવેશ મહીં સદ્યો યુક્તાત્મા સુસમાહિતઃ ॥

ઋદ્ધા સા સર્વતો જજ્ઞે તૃણૌષધિસમન્વિતા ।
ધર્મોત્તરા નષ્ટભયા ભૂમિરાસીત્તમતો નૃપ ॥

એવં વર્ષસહસ્રાણિ દિવ્યાનિ વિપુલવ્રતઃ ।
ત્રિંશતં કશ્યપો રાજન્ભૂમિરાસીદતન્દ્રિતઃ ॥

અથાગમ્ય મહારાજન્નમસ્કૃત્યિ ચ કશ્યપમ્ ।
પૃથવી કાશ્યપી જજ્ઞે સુતા તસ્ય મહાત્મનઃ ॥

એષ રાજન્નીદૃશો વૈ બ્રાહ્મણઃ કશ્યપોઽભવત્ ।
અન્યં પ્રબ્રૂહિ વા ત્વં ચ કશ્યપાત્ક્ષત્રિયં વરમ્ ॥

તૂષ્ણીં બભૂવ નૃપતિઃ પવનસ્ત્વબ્રવીદ્વચઃ ।
શૃણુ રાજન્નુચક્ષ્યસ્ય જાતસ્યાઙ્ગિરસે કુલે ॥

ભદ્રા સોમસ્ય દુહિતા રૂપેણ પરમા મતા ।
તસ્યાસ્તુલ્યં પતિં સોમ ઉચથ્યં સમપશ્યત ॥

સા ચ તીવ્રં તપસ્તેપે મહાભાગા યશસ્વિની ।
ઉચથ્યં તુ મહાભાગં તત્કૃતે વરયત્તદા ॥

તત આહૂય ચોચથ્યં દદામીતિ યશસ્વિનીમ્ ।
ભાર્યાર્થે સ ચ જગ્રાહ વિધિવદ્ભૂરિદક્ષિણઃ ॥

તાં ત્વકામયત શ્રીમાન્વરુણઃ પૂર્વમેવ હ ।
સ ચાગમ્ય વનપ્રસ્થં યમુનાયાં જહાર તામ્ ॥

જલેશ્વરસ્તુ હૃત્વા તામનયસ્ત્વં પુરં પ્રતિ ।
પરમાદ્ભુતસઙ્કાશં ષટ્સહસ્રશતહ્રદમ્ ॥

ન હિ રમ્યતરં કિઞ્ચિત્તસ્માદન્યત્પુરોત્તમમ્ ।
વાસાદૈરપ્સરોભિશ્ચ દિવ્યૈઃ કામૈશ્ચ શોભિતમ્ ॥

તત્ર દેવસ્તયા સાર્ધં રેમે રાજઞ્જલેશ્વરઃ ।
તદાખ્યાતમુચથ્યાય તતઃ પત્ન્યવમર્દનમ્ ॥

તચ્છ્રુત્વા નારદાત્સર્વમુચથ્યો નારદં તદા ।
પ્રોવાચ ગચ્છ બ્રૂહિ ત્વં વરુણં પરુષં વચઃ ॥

મદ્વાક્યાન્મુઞ્ચ મે ભાર્યાં કસ્માત્તાં હૃતવાનસિ ।
લોકપાલોસિ લોકાનાં ન લોકસ્ય વિલોપકઃ ॥

સોમેન દત્તા ભાર્યા મે ત્વયા ચાપહૃતાઽદ્ય વૈ ।
ઇત્યુક્તો વચનાત્તસ્ય નારદેન જલેશ્વરઃ ॥

મુઞ્ચ ભાર્યામુચથ્યસ્ય કસ્માત્ત્વં હૃતવાનસિ ।
ઇતિ શ્રુત્વા વચસ્તસ્ય સોઽથ તં વરુણોઽબ્રવીત્ ॥

મમૈષા સુપ્રિયા ભાર્યા નૈનામુત્સ્રષ્ટુમુત્સહે । ઇત્યુક્તો વરુણેનાથ નારદઃ પ્રાપ્ય તં મુનિમ્ ।
ઉચથ્યમબ્રવીદ્વાક્યં નાતિહૃષ્ટમના ઇવ ॥

ગલે ગૃહીત્વા ક્ષિપ્તોસ્મિ વરુણેન મહામુને ।
ન પ્રયચ્છતિ તે ભાર્યાં યત્તે કાર્યં કુરુષ્વ તત્ ॥

નારદસ્ય વચઃ શ્રુત્વા ક્રુદ્ધઃ પ્રાજ્વલદઙ્ગિરાઃ ।
અપિબત્તેજસા વારિ વિષ્ટભ્ય સુમહાતપાઃ ॥

પીયમાને તુ સર્વસ્મિંસ્તોયેઽપિ સલિલેશ્વરઃ ।
સુહૃદ્ભિર્ભિક્ષમાણોઽપિ નૈવામુઞ્ચત તાં તદા ॥

તતઃ ક્રુદ્ધોઽબ્રવીદ્ભૂમિમુચથ્યો બ્રાહ્મણોત્તમઃ ।
દર્શય સ્વસ્થલં ભદ્રે ષટ્સહસ્રશતહ્રદમ્ ॥

તતસ્તદીરણં જાતં સમુદ્રસ્યાવસર્પતઃ ।
તસ્માદ્દેશાન્નદીં ચૈવ પ્રોવાચાસૌ દ્વિજોત્તમઃ ॥

અદૃશ્યા ગચ્છ ભીરુ ત્વં સરસ્વતિ મરૂન્પ્રતિ ।
અણુણ્યભૂષો ભવતુ દેશસ્ત્યક્તસ્તયા શુભે ॥

તતશ્ચૂર્ણીકૃતે દેશેક ભદ્રામાદાય વારિપઃ ।
અદદાચ્છરણં ગત્વા ભાર્યામાઙ્ગિરસાય વૈ ॥

પ્રતિગૃહ્ય તુ તાં ભાર્યામુચથ્યઃ સુમનાઽભવત્ ।
મુમોચ ચ જગદ્દુઃખાન્મરુતશ્ચૈવ નિર્મલાઃ ॥

તતઃ સ લબ્ધ્વા તાં ભાર્યાં વરુણં પ્રાહ ધર્મવિત્ ।
ઉચથ્યઃ સુમહાતેજા યત્તુચ્છૃણુ નરાધિપ ॥

મયૈષા તપસા પ્રાપ્તા ક્રોશતસ્તે જલાધિપ ।
ઇત્યુક્ત્વા તામુપાદાય સ્વમેવ ભવનં યયૌ ॥

એષ રાજન્નીદૃશો વૈ ઉચથ્યો બ્રાહ્મણર્ષભઃ ।
બ્રવીમિ હાન્યં બ્રૂહિ ત્વમુચથ્યાત્ક્ષત્રિયં વરમ્ ॥