મહાભારત · અધ્યાય 13.256

કે પૂજ્યાઃ કે નમસ્કાર્યા કથં વર્તેત કેષુ ચ ।
કિમાચારઃ કીદૃશેષુ પિતામહ ન રિષ્યતે ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।

બ્રાહ્મણાનાં પરિભવઃ સાદયેદપિ દેવતાઃ ।
બ્રાહ્મણાંસ્તુ નમસ્કૃત્ય યુધિષ્ઠિર ન રિષ્યતે ॥

તે પૂજ્યાસ્તે નમસ્કાર્યા વર્તેથાસ્તેષુ પુત્રવત્ ।
તે હિ લોકાનિમાન્સર્વાન્ધારયન્તિ મનીષિણઃ ॥

બ્રાહ્મણાઃ સર્વલોકાનાં મહાન્તો ધર્મસેતવઃ ॥
ધનત્યાગાભિરામાસ્ચિ વાક્સઙ્ગમધુરાશ્ચ યે ॥

રમણીયાશ્ચ ભૂતાનાં નિયમેન ધૃતવ્રતાઃ ।
પ્રણેતારશ્ચ કોશાનાં શાસ્ત્રાણાં ચ યશસ્વિનઃ ॥

તપો યેષાં ધનં નિત્યં વાક્ચૈવ વિપુલં બલમ્ ।
પ્રસવાશ્ચૈવ ધર્માણાં ધર્મજ્ઞાઃ સૂક્ષ્મદર્શિનઃ ॥

ધર્મકામાઃ સ્થિતા ધર્મે સુકૃતૈર્ધર્મસેવતઃ ।
યાન્સમાશ્રિત્ય તિષ્ઠન્તિ પ્રજાઃ સર્વાશ્ચતુર્વિધાઃ ॥

પન્થાનઃ સર્વનેતારો યજ્ઞવાહાઃ સનાતનાઃ ।
પિતૃપૈતામહીં ગુર્વીમુદ્વહન્તિ ધુરં સદા ॥

ધુરિ યે નાવસીદન્તિ વિષમે સદ્ધયા ઇવ ।
પિતૃદેવાતિથિમુખા હવ્યકવ્યાગ્રભોજિનઃ ॥

ભોજનાદેવ લોકાંસ્ત્રીંસ્ત્રાયન્તે મહતો ભયાત્ ।
દીપઃ સર્વસ્ય લોકસ્ય ચક્ષુશ્ચક્ષુષ્મતામપિ ॥

સર્વશિલ્પાદિનિધયો નિપુણાઃ સૂક્ષ્મદર્શિનઃ ।
ગતિજ્ઞાઃ સર્વભૂતાનામધ્યાત્મગતિચિન્તકાઃ ॥

આદિમધ્યાવસાનાનાં જ્ઞાતારશ્છિન્નસંશયાઃ ।
પરાવરવિશેષજ્ઞા ગન્તારઃ પરમાં ગતિમ્ ॥

વિમુક્તા ધૂતપાપ્માનો નિર્દ્વન્દ્વા નિષ્પરિગ્રહાઃ ।
માનાર્હા માનિતા નિત્યં જ્ઞાનવિદ્ભિર્મહાત્મભિઃ ॥

ચન્દને મલપઙ્કે ચ ભોજનેઽભોજને સમાઃ ।
સમં યેષાં દુકૂલં ચ શાણક્ષૌમાજિનાનિ ચ ॥

તિષ્ઠેયુરપ્યભુઞ્જાના બહૂનિ દિવસાન્યપિ ।
શોષયેયુશ્ચ ગાત્રાણિ સ્વાધ્યાયૈઃ સંયતેન્દ્રિયાઃ ॥

અદૈવં દૈવતં કુર્યુર્દૈવતં ચાપ્યદૈવતમ્ ।
લોકાનન્યાન્સૃજેયુસ્તે લોકપાલાંશ્ચ કોપિતાઃ ॥

અપેયઃ સાગરો યેષામપિ સાપાન્મહાત્મનામ્ ।
યેષાં કોપાગ્નિરદ્યાપિ દણ્ડકે નોપશામ્યતિ ॥

દેવાનામપિ યે દેવાઃ કારણં કારણસ્ય ચ ।
પ્રમામસ્ય પ્રમાણં ચ તસ્માન્નાભિભવેદ્બુધઃ ॥

તેષાં વૃદ્ધાશ્ચ બાલાશ્ચ સર્વે સન્માર્ગદર્શિનઃ ।
તપોવિદ્યાવિશેષાત્તુ માનયન્તિ પરસ્પરમ્ ॥

અવિદ્વાન્બ્રાહ્મણો દેવઃ પાત્રં વૈ પાવનં મહત્ ।
વિદ્વાન્ભૂયસ્તરો દેવઃ પૂર્ણસાગરસન્નિભઃ ॥

અવિદ્વાંશ્ચૈવ વિદ્વાંશ્ચ બ્રાહ્મણો દૈવતં મહત્ ।
પ્રણીતશ્ચાપ્રણીતશ્ચ યથાઽગ્નિર્દૈવતં મહત્ ॥

શ્મશાને હ્યપિ તેજસ્વી પાવકો નૈવ દુષ્યતિ ।
હવિર્યજ્ઞે ચ વિધિવદ્ભૂય એવાભિશોભતે ॥

એવં યદ્યપ્યનિષ્ટેષુ વર્તતે સર્વકર્મસુ ।
સર્વથા બ્રાહ્મણો માન્યો દૈવતં વિદ્ધિ તત્પરમ્ ॥