મહાભારત · અધ્યાય 13.201

શ્રુતં મે ભવતસ્તાત સત્યવ્રતપરાક્રમ ।
દાનધર્મેણ મહતા યે પ્રાપ્તાસ્ત્રિદિવં નૃપાઃ ॥

ઇમાંસ્તુ શ્રોતુમિચ્છામિ ધ્રમાન્ધર્મભૃતાંવર ।
દાનં કતિવિધં દેયં કિં તસ્ય ચ ફલં લભેત્ ॥

કથં કેભ્યસ્ચ ધર્મ્યં ચ દાનં દાતવ્યમિષ્યતે ।
કૈઃ કારણૈઃ કતિવિધં શ્રોતુમિચ્છામિ તત્ત્વતઃ ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।

શૃણુ તત્ત્વેન કૌન્તેય દાનં પ્રતિ મમાનઘ ।
યથા દાનં પ્રદાતવ્યં સર્વવર્ણેષુ ભારત ॥

ધર્માદર્થાદ્ભયાત્કામાત્કારુણ્યાદિતિ ભારત ।
દાનં પઞ્ચવિધં જ્ઞેયં કારણૈર્યૈર્નિબોધ તત્ ॥

ઇહ કીર્તિમવાપ્નોતિ પ્રેત્ય ચાનુત્તમં સુખમ્ ।
ઇતિ દાનં પ્રદાતવ્યં બ્રાહ્મણેભ્યોઽનસૂયતા ॥

દદાતિ વા દાસ્યતિ વા મહ્યં દત્તમનેન વા ।
ઇત્યર્તિભ્યો નિશમ્યૈવ સર્વં દાતવ્યમર્થિને ॥

નાસ્યાહં ન મદીયોઽયં પાપં કુર્યાદ્વિમાનિતઃ ।
ઇતિ દદ્યાદ્ભયાદેવ દૃઢં મૂઢાય પણ્ડિતઃ ॥

પ્રિયો મે યં પ્રિયોઽસ્યાહમિતિ સમ્પ્રેક્ષ્ય બુદ્ધિમાન્ ।
વયસ્યાયૈવમક્લિષ્ટં દાનં દદ્યાદતન્દ્રિતઃ ॥

દીનશ્ચ યાચતે ચાયમલ્પેનાપિ હિ તુષ્યતિ ।
ઇતિ દદ્યાદ્દરિદ્રાય કારુણ્યાદિતિ સર્વથા ॥

ઇતિ પઞ્ચવિધં દાનં પુણ્યકીર્તિવિવર્ધનમ્ । યથાશક્ત્યા પ્રદાતવ્યમેવમાહ પ્રજાપતિઃ ॥ ] ॥