મહાભારત · અધ્યાય 13.145

એવં પ્રયાચતિ તદા ભાસ્કરે મુનિસત્તમઃ ।
જમદગ્નિર્મહાતેજાઃ કિં કાર્યં પ્રત્યપદ્યત ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।

સ તથા યાચમાનસ્ય મુનિરગ્નિસમપ્રભઃ ।
જમદગ્નિઃ શમં નૈવ જગામ કુરુનન્દન ॥

તતઃ સૂર્યો મધુરયા વાચા તમિદમબ્રવીત્ ।
કૃતાઞ્જલિર્વિપ્રરૂપી પ્રણમ્યૈનં વિશામ્પતે ॥

ચલં નિમિત્તં વિપ્રર્ષે સદા સૂર્યસ્ય ગચ્છતઃ ।
કતં ચલં ભેત્સ્યસિ ત્વં સદા યાન્તં દિવાકરમ્ ॥
જમદગ્નિરુવાચ ।

સ્થિરં ચાપિ ચલં ચાપિ જાને ત્વાં જ્ઞાનચક્ષુષા ।
અવસ્યં વિનયાધાનં કાર્યમદ્ય મયા તવ ॥

મધ્યાહ્ને વૈ નિમેષાર્ધં તિષ્ટસિ ત્વં દિવાકર ।
તત્ર ભેત્સ્યામિ સૂર્ય ત્વાં ન મેઽત્રાસ્તિ વિચારણા ॥
સૂર્ય ઉવાચ ।

અસંશયં માં વિપ્રર્ષે ભેત્સ્યસે ધન્વિનાંવર ।
અપકારિણં માં વિદ્દિ ભગવઞ્શરણાગતમ્ ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।

તતઃ પ્રહસ્ય ભગવાઞ્જમદગ્નિરુવાચ તમ્ ।
ન ભીઃ સૂર્ય ત્વયા કાર્યા પ્રણિપાતગતો હ્યસિ ॥

બ્રાહ્મણેષ્વાર્જવં યચ્ચ સ્થૈર્યં ચ ધરણીતલે ।
સૌમ્યતાં ચૈવ સોમસ્ય ગામ્ભીર્યં વરુણસ્ય ચ ॥

દીપ્તિમગ્નેઃ પ્રભાં મેરોઃ પ્રતાપં ધનદસ્ય ચ ।
એતાન્યતિક્રમેદ્યો વૈ સ હન્યાચ્છરણાગતમ્ ॥

ભવેત્સ ગુરુતલ્પી ચ બ્રહ્મિહા ચ સ વૈ ભવેત્ ।
સુરાપાનં સ કુર્યાચ્ચ યો હન્યાચ્છરણાગતમ્ ॥

એતસ્ય ત્વપનીતસ્ય સમાધિં તાત ચિન્તય ।
યથા સુખગમઃ પન્થા ભવેત્ત્વદ્રશ્મિતાપિતઃ ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।

એતાવદુક્ત્વા સ તદા તૂષ્ણીમાસીદ્ભૃગૂત્તમઃ ।
અથ સૂર્યોઽદદત્તસ્મૈ છત્રોપાનહમાશુ વૈ ॥
સૂર્ય ઉવાચ ।

મહર્ષે શિરસસ્ત્રાણાં છત્રં મદ્રશ્મિવારણમ્ । પ્રતિગૃહ્ણીષ્વ પદ્ભ્યાં ચ ત્રાણાર્થં ચર્મપાદુકે ।

અદ્યપ્રભૃતિ ચૈવેહ લોકે સમ્પ્રચરિષ્યતિ ।
પુણ્યકેષુ ચ સર્વેષુ પરમક્ષય્યમેવ ચ ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।

ઉપાનહૌ ચ ચ્છત્રં ચ સૂર્યેણૈતત્પ્રવર્તિતમ્ ।
પુણ્યમેતદભિખ્યાતં ત્રિષુ લોકેષુ ભારત ॥

તસ્માત્પ્રયચ્છ વિપ્રેષુ છત્રોપાનહમુત્તમમ્ ।
ધર્મસ્તે સુમહાન્ભાવી ન મેઽત્રાસ્તિ વિચારણા ॥

છત્રં હિ ભરતશ્રેષ્ઠઃ યઃ પ્રદદ્યાદ્દ્વિજાતયે ।
શુભ્રં શતશલાકં વૈ સ પ્રેત્ય સુખમેધતે ॥

સ શક્રલોકે વસતિ પૂજ્યમાનો દ્વિજાતિભિઃ ।
અપ્સરોભિશ્ચ સતતં દેવૈશ્ચ ભરતર્ષભ ॥

ઉપાનહૌ ચ યો દદ્યાચ્છ્લક્ષ્ણૌ સ્નેહસમન્વિતૌ ।
સ્નાતકાય મહાબાહો સંશિતાય દ્વિજાતયે ॥

સોપિ લોકાનવાપ્નોતિ દેવતૈરભિપૂજિતાન્ ।
ગોલોકે સ મુદા યુક્તો વસતિ પ્રેત્ય ભારત ॥

એતત્તે ભરતશ્રેષ્ઠ મયા કાર્ત્સ્ન્યેન કીર્તિતમ્ ।
છત્રોપાનહદાનસ્ય ફલં ભરતસત્તમ ॥