મહાભારત · અધ્યાય 13.140

દ્વિજાતયો વ્રતોપેતા હવિસ્તે યદિ ભુઞ્જતે ।
અન્નં બ્રાહ્મણકામાય કથમેતત્પિતામહ ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।

અવેદોક્તવ્રતાશ્ચૈવ ભુઞ્જાનાઃ કામકારણે ।
વેદોક્તેષુ તુ ભુઞ્જાના વ્રતલુપ્તા યુધિષ્ઠિર ॥
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ ।

યદિદં તપ ઇત્યાહુરુપવાસં પૃથગ્જનાઃ ।
તપઃ સ્યાદેતદેવેહ તપોઽન્યદ્વાઽપિ કિં ભવેત્ ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।

માસાર્ધમાસોપવાસાદ્યત્તપો મન્યતે જનઃ ।
આત્મતન્ત્રોપઘાતી યો ન તપસ્વી ન ધર્મવિત્ ॥

ત્યાગસ્ય ચાપિ સમ્પત્તિઃ શિષ્યતે તપ ઉત્તમમ્ ।
સદોપવાસી ચ ભવેદ્બ્રહ્મચારી તથૈવ ચ ॥

મુનિશ્ચ સ્યાત્સદા વિપ્રો દેવાંશ્ચૈવ સદા યજેત્ ।
કુટુમ્બિકો ધર્મકામઃ સદાઽસ્વપ્નશ્ચ માનવઃ ॥

અમૃતાશી સદા ચ સ્યાત્પવિત્રં ચ સદા પઠેત્ ।
ઋતવાદી સદા ચ સ્યાન્નિયતશ્ચ સદા ભવેત્ ॥

વિઘસાશી કથં ચ સ્યાત્સદા ચૈવાતિથિપ્રિયઃ ।
અમૃતાશી સદા ચ સ્યાત્પવિત્રી ચ સદા ભવેત્ ॥
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ ।

કથં સદોપવાસી સ્યાદ્બ્રહ્મચારી ચ પાર્થિવ ।
વિઘસાશી કથં ચ સ્યાત્કથં ચૈવાતિથિપ્રિયઃ ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।

અન્તરા સાયમાશં ચ પ્રાતરાશં ચ યો નરઃ ।
સદોપવાસી ભવતિ યો ન ભુઙ્ક્તેઽન્તરા પુનઃ ॥

ભાર્યા ગચ્છન્બ્રહ્મચારી ઋતૌ ભવતિ ચૈવ હ ।
ઋતવાદી સદા ચ સ્યાદ્દાનશીલસ્તુ માનવઃ ॥

અભક્ષયન્વૃથા માંસમમાંસાશી ભવત્યુત ।
દાનં દદત્પવિત્રી સ્યાદસ્વપ્નશ્ચ દિવાઽસ્વપન્ ॥

ભૃત્યાતિથિષુ યો ભુઙ્ક્તે ભુક્તવત્સુ નરઃ સદા ।
અમૃતં કેવલં ભુઙ્ક્તે ઇતિ વિદ્ધિ યુધિષ્ઠિર ॥

અભુક્તવત્સુ નાશ્નાતિ બ્રાહ્મણેષુ તુ યો નરઃ ।
અભોજનેન તેનાસ્ય જિતઃ સ્વર્ગો ભવત્યુત ॥

દેવેભ્યશ્ચ પિતૃભ્યશ્ચ સંશ્રિતેભ્યસ્તથૈવ ચ ।
અવશિષ્ટાનિ યો ભુઙ્ક્તે તમાહુર્વિઘસાશિનમ્ ॥

તેષાં લોકા હ્યપર્યન્તાઃ સદને બ્રહ્મણઃ સ્મૃતાઃ ।
ઉપસ્થિતા હ્યપ્સરસો ગન્ધર્વૈશ્ચ જનાધિપ ॥

દેવતાતિથિભિઃ સાર્ધં પિતૃભિશ્ચોપભુઞ્જતે ।
રમન્તે પુત્રપૌત્રૈશ્ચ તેષાં ગતિરનુત્તમા ॥