મહાભારત · અધ્યાય 13.125

ક્ષત્રિયાશ્ચૈવ શૂદ્રાશ્ચ મન્ત્રહીનાશ્ચ યે દ્વિજાઃ ।
કપિલામુપજીવન્તિ કથમેતત્પિતર્ભવેત્ ॥
શ્રીવ્યાસ ઉવાચ ।

ક્ષત્રિયાશ્ચૈવ શૂદ્રાશ્ચ મન્ત્રહીનાશ્ચ યે દ્વિજાઃ ।
કપિલામુપજીવન્તિ તેષાં વક્ષ્યામિ નિર્ણયમ્ ॥

કપિલાસ્તૂત્તમા લોકે ગોષુ ચૈવોત્તમા મતાઃ ।
તાસાં દાતા લભેત્સ્વર્ગં વિધિના યશ્ચ સેવતે ॥

સ્પૃશેત કપિલાં યસ્તુ દણ્ડેન ચરણેન વા ।
સ તેન સ્પર્શમાત્રેણ નરકાયોપપદ્યતે ॥

મન્ત્રેણ યુઞ્જ્યાત્કપિલાં મન્ત્રેણૈવ પ્રમુઞ્ચતે ।
મન્ત્રિહીનં તુ યો યુઞ્જાત્કૃમિયોનૌ પ્રસૂયતે ॥

પ્રહારાહતમર્માઙ્ગા દુઃખેન ચ જડીકૃતા ।
પદાનિ યાવદ્ગચ્છેત તાવલ્લોકાન્કૃમિર્ભવેત્ ॥

યાવન્તો બિન્દવસ્તસ્યાઃ શોણિતસ્ય ક્ષિતિં ગતાઃ ।
તાવદ્વર્ષસહસ્રાણિ નરકં પ્રતિપદ્યતે ॥

મન્ત્રેણ યુઞ્જ્યાત્કપિલાં મન્ત્રેણ વિનિયોજયેત્ ।
મન્ત્રહીનૈરનુયુતો મઞ્જયેત્તમસિ પ્રભો ॥

કપિલાં યેઽપિ જીવન્તિ બુદ્ધિમોહાન્વિતા નરાઃ ।
તેઽપિ વર્ષસહસ્રાણિ પતન્તિ નરકે નૃપ ॥

અથ ન્યાયેન યે વિપ્રાઃ કપિલામુપયુઞ્જતે ।
તસ્મિંલ્લોકે પ્રમોદન્તે લોકાશ્ચૈષામનામયાઃ ॥

વિધિના યે ન કુર્વન્તિ શૂદ્રાસ્તાનુપધારય ॥