મહાભારત · અધ્યાય 13.119
સુરભ્યાસ્તુ તદા દેવ્યાઃ કીર્તિર્લક્ષ્મીઃ સરસ્વતી ।
મેધા ચ પ્રવરા દેવી યાશ્ચતસ્રોઽભિવિશ્રુતાઃ ॥
પૃથગ્ગોભ્યઃ કિમેતાઃ સ્યુરુતાહો ગોષુ સંશ્રિતાઃ ।
દેવાઃ કે વાઽશ્રિતા ગોષુ તન્મે બ્રૂહિ પિતામહ ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।
યં દેવં સંશ્રિતા ગાવસ્તં દેવં દેવસઞ્જ્ઞિતમ્ ।
યદ્યદ્દેવાશ્રિતં દૈવં તત્તદ્દૈવં દ્વિજા વિદુઃ ॥
સર્વેષામેવ દેવાનાં પૂર્વં કિલ સમુદ્ભવે ।
અમૃતાર્થે સુરપતિઃ સુરભિં સમુપસ્થિતઃ ॥
ઇન્દ્ર ઉવાચ ।
ઇચ્છેયમમૃતં દત્તં ત્વયા દેવિ રસાધિકમ્ ।
ત્વત્પ્રસાદાચ્છિવં મહ્યમમરત્વં ભવેદિતિ ॥
સુરભિરુવાચ ।
વત્સો ભૂત્વા સુપરતે પિબસ્વ પ્રસ્રવં મમ ।
તતોઽમરત્વમપિ તસ્થાનમૈન્દ્રમવાપ્સ્યસિ ॥
ન ચ તે વૃત્રહન્યુદ્ધે વ્યથાઽરિભ્યો ભવિષ્યતિ ।
બલાર્થમાત્મનઃ શક્ર પ્રસ્રવં પિબ મે વિભો ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।
તતોઽપિબત્સ્નં તસ્યાઃ સુરભ્યાઃ સુરસત્તમઃ ।
અમરત્વં સુરૂપત્વં બલં ચાપદનુત્તમમ્ ॥
પુરન્દરોઽમૃતં પીત્વા પ્રહૃષ્ટઃ સમુપસ્થિતઃ ।
પુત્રોઽહં તવ ભદ્રં તે બ્રૂહિ કિં કરવાણિ તે ॥
સુરભિરુવાચ ।
કૃતં પુત્ર ત્વયા સર્વમુપયાહિ ત્રિવિષ્ટપમ્ ।
પાલયસ્વ સુરાન્સર્વાઞ્જહિ યે સુરશત્રવઃ ॥
ન ચ ગોબ્રાહ્મણેઽવજ્ઞા કાર્યા તે શાન્તિમિચ્છતા ।
ગોબ્રાહ્મણસ્ય નિશ્વાસઃ શોષયેદપિ દેવતાઃ ॥
ગોબ્રાહ્મણપ્રિયો નિત્યં સ્વસ્તિશબ્દમુદાહરન્ ।
પૃથિવ્યામન્તરિક્ષે ચ નાકપૃષ્ઠે ચ વિક્રમેત્ ॥
યચ્ચ તેઽન્યદ્ભવેત્કૃત્યં તન્મે બ્રૂયાઃ સમાસતઃ ।
તત્તે સર્વં કરિષ્યામિ સત્યેનૈતદ્બ્રવીમિ તે ॥
ઇન્દ્ર ઉવાચ ।
ઇચ્છેયં ગોષુ નિયતં વસ્તું દેવિ બ્રવીમિ તે ।
એભિઃ સુરગણૈઃ સાર્ધં મમાનુગ્રહમાચર ॥
સુરભિરુવાચ ।
ગવાં શરીરં પ્રત્યક્ષમેતત્કૌશિક લક્ષ્યે ।
યો યત્રોત્સહતે વસ્તું સ તત્ર વસતાં સુરઃ ॥
સર્વં પવિત્રં પરમં ગવાં ગાત્રં સુપૂજિતમ્ ।
તથા કુરુષ્વ ભદ્રં તે યથા ત્વં શક્ર મન્યસે ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।
તસ્યાસ્તદ્વચનં શ્રુત્વા સુરભ્યાઃ સુરસત્તમઃ ।
સહ સર્વૈઃ સુરગણૈરભજત્સૌરભીં પ્રજામ્ ॥
શૃઙ્ગે વક્ત્રે ચ જિહ્વાયાં દેવરાજઃ સમાવિશત્ ।
સર્વચ્છિદ્રેષુ પવનઃ પાદેષુ મરુતાં ગણાઃ ॥
કકુદં સર્વગો રુદ્રઃ કુક્ષૌ ચૈવ હુતાશનઃ ।
સરસ્વતી સ્તનેષ્વગ્ર્યા શ્રીઃ પુરીષે જગત્પ્રિયા ॥
મૂત્રે કીર્તિશ્ચ ગઙ્ગા ચ મેધા પયસિ શાશ્વતી ।
વક્ત્રે સોમશ્ચ વૈ દેવો હૃદયે ભગવાન્યમઃ ॥
ધર્મઃ પુચ્છે ક્રિયા લોમ્નિ ભાસ્કરશ્ચક્ષુષી શ્રિતઃ ।
સિદ્ધાઃ સન્ધિષુ સિદ્ધિશ્ચ તપસ્તેજશ્ચ ચેષ્ટને ॥
એવં સર્વે સુરગણા નિયતા ગાત્રવર્ત્મસુ ।
મહતી દેવતા ગાવો બ્રાહ્મણૈઃ પરિસંસ્કૃતાઃ ॥
ગામાશ્રયન્તિ સહિતા દેવા હિ પ્રભવિષ્ણવઃ ।
કિમાસાં સર્વભાવેન વિદધ્યાદ્ભગવાન્પ્રિયમ્ ॥
ભવાંશ્ચ પરયા ભક્ત્યા પૂજયસ્વ નરેશ્વર ।
ગાવસ્તુ પરમં લોકે પવિત્રં પાવનં હવિઃ ॥
નિપાત્ય ભક્ષિતઃ સ્વર્ગાદ્ભાર્ગવઃ ફેનપઃ કિલ । સ ચ પ્રાણાન્પુનર્લબ્ધ્વા તતો ગોલોકમાશ્રિતઃ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0