મહાભારત · અધ્યાય 13.117
સુરાણામસુરાણાં ચ ભૂતાનાં ચ પિતામહ ।
પ્રભુઃ સ્રષ્ટા ચ ભગવાન્મુનિભિઃ સ્તૂયતે ભુવિ ॥
તસ્યોપરિ કથં હ્યેષ ગોલોકઃ સ્થાનતાં ગતઃ ।
સંશયો મે મહાનેષ તન્મે વ્યાખ્યાતુમર્હસિ ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।
મનોવાગ્બુદ્ધયસ્તાવદેકસ્થાઃ કુરુસત્તમ ।
તતો મે શૃણુ કાર્ત્સ્ન્યેન ગોમહાભાગ્યમુત્તમમ્ ॥
પુણ્યં યશસ્યમાયુષ્યં તથા સ્વસ્ત્યયનં મહત્ ।
કીર્તિર્વિહરતા લોકે ગવાં યો ગોષુ ભક્તિમાન્ ॥
શ્રૂયતે હિ પુરાણેષુ મહર્ષીણાં મહાત્મનામ્ ।
સંસ્થાને સર્વલોકાનાં દેવાનાં ચાપિ સમ્ભવે ॥
દેવતાર્થેઽમૃતાર્થે ચ યજ્ઞાર્થે ચૈવ ભારત ।
સુરભિર્નામ વિખ્યાતા રોહિણી કામરૂપિણી ॥
સઙ્કલ્પ્ય મનસા પૂર્વં રોહિણી હ્યમૃતાત્મના ।
ઘોરં તપઃ સમાસ્થાય નિર્મિતી વિસ્વકર્મણા ॥
પુરુષં ચાસૃજદ્ભૂસ્તેજસા તપસા ચ હ ।
દેદીપ્યમાનં વપુષા સમિદ્ધમિવ પાવકમ્ ॥
સોઽપશ્યદિષ્ટરૂપાં તાં સુરભિં રોહિણીં તદા ।
દૃષ્ટ્વૈવ ચાતિવિમનાઃ સોઽભવત્કામમોહિતઃ ॥
તં કામાર્તમથો જ્ઞાત્વા સ્વયમ્ભૂર્લોકભાવનઃ ।
માઽર્તો ભવ તથા ચૈષ ભગવાનભ્યભાષત ॥
તતઃ સ ભગવાંસ્તત્ર માર્તાણ્ડ ઇતિ વિશ્રુતઃ ।
ચકાર નામ તં દૃષ્ટ્વા તસ્યાર્તીભાવમુત્તમમ્ ॥
સોઽદદાદ્ભગવાંસ્તસ્મૈ માર્તાણ્ડાય મહાત્મને ।
સુરૂપાં સુરભિં કન્યાં તપસ્તેજોમયીં શુભામ્ ॥
યથા મયૈષ ચોદ્ભૂતસ્ત્વં ચૈવષા ચ રોહિણી ।
મૈથુનં ગતવન્તૌ ચ તથા ચોત્પત્સ્યતિ પ્રજા ॥
પ્રજા ભવિષ્યતે પુણ્યા પવિત્રં પરમં ચ વામ્ ।
ન ચાપ્યગમ્યાગમનાદ્દોષં પ્રાપ્સ્યસિ કર્હિચિત્ ॥
ત્વત્પ્રજાસમ્ભવં ક્ષીરં ભવિષ્યતિ પરં હવિઃ ।
યજ્ઞેષુ ચાજ્યભાગાનાં ત્વત્પ્રજામૂલજો વિધિઃ ॥
પ્રજાશુશ્રૂષવશ્ચૈવ યે ભવિષ્યન્તિ રોહિણિ ।
તવ તેનૈવ પુણ્યેનિ ગોલોકં યાન્તુ માનવાઃ ॥
ઇદં પવિત્રં પરમમૃષભં નામ કર્હિચિત્ ।
યદ્વૈ જ્ઞાત્વા દ્વિજા લોકે મોક્ષ્યન્તે યોનિસઙ્કરાત્ ॥
એતત્ક્રિયાઃ પ્રવર્તન્તે મન્ત્રબ્રાહ્મણસંસ્કૃતાઃ ।
દેવતાનાં વિતૄણાં ચ હવ્યકવ્યપુરોગમાઃ ॥
તત એતેન પુણ્યેન પ્રજાસ્તવ તુ રોહિણિ ।
ઊર્ધ્વં મમાપિ લોકસ્ય વત્સ્યન્તે નિરુપદ્રવાઃ ॥
ભદ્રં તેભ્યશ્ચ ભદ્રં તે યે પ્રજાસુ ભવન્તિ વૈ ।
યુગન્ધરાશ્ચ તે પુત્રાઃ સન્તુ લોકસ્ય ધારણે ॥
યાન્યાન્કામયસે લોકાંસ્તાઁલ્લોકાનનુયાસ્યસિ । સર્વદેવગણશ્ચૈવ તવ યાસ્યન્તિ પુત્રતામ્ ।
તવ સ્તનસમુદ્ભૂતં પિબન્તોઽમૃતમુત્તમમ્ ॥
એવમેતાન્વરાન્સર્વાનગૃહ્ણાત્સુરભિસ્તદા ।
બ્રુવતઃ સર્વલોકેશાન્નિર્વૃતિં ચાગમત્પરામ્ ॥
સૃષ્ટ્વા પ્રજાશ્ચ વિપુલા લોકસન્ધારણાય વૈ ।
બ્રહ્મણા સમનુજ્ઞાતા સુરભિર્લોકમાવિશત્ ॥
એવં વરપ્રદાનેન સ્વયમ્ભોરેવ ભારત । ઉપરિષ્ટાદ્ગવાં લોકઃ પ્રોક્તસ્તે સર્વમાદિતઃ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0