મહાભારત · અધ્યાય 12.92

કથં ધર્મે સ્થાતુમિચ્છન્રાજા વર્તેત ભારત ।
પૃચ્છામિ ત્વાં કુરુશ્રેષ્ઠ તન્મે બ્રૂહિ પિતામહ ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।

અત્રાપ્યુદાહરન્તીમમિતિહાસં પુરાતનમ્ ।
ગીતં દૃષ્ટાર્થતત્ત્વેન વામદેવેન ધીમતા ॥

રાજા વસુમના નામ કૌસલ્યો બલવાઞ્શુચિઃ ।
મહર્ષિ પરિપપ્રચ્છ વામદેવં તપસ્વિનમ્ ॥

ધર્માર્થસહિતૈર્વાક્યૈર્ભગવન્નનુશાધિ મામ્ ।
યેન વૃત્તેન વૈ તિષ્ઠન્ન ચ્યવેયં સ્વધર્મતઃ ॥

તમબ્રવીદ્ધામદેવસ્તેજસ્વી તપતાં વરઃ ।
હેમવર્ણં સુખાસીનં યયાતિમિવ નાહુષમ્ ॥
વામદેવ ઉવાચ ।

ધર્મમેવાનુવર્તસ્વ ન ધર્માદ્વિદ્યતે પરમ્ ।
ધર્મે સ્થિતા હિ રાજાનો જયન્તિ પૃથિવીમિનામ્ ॥

અર્થસિદ્ધેઃ પરં ધર્મં મન્યતે યો મહીપતિઃ ।
વૃદ્ધ્યાં ચ કુરુતે બૃદ્ધિં સ ધર્મેણ વિરાજતે ॥

અધર્મદર્શી યો રાજા બલાદેવ પ્રવર્તતે ।
ક્ષિપ્રમેવાપયાતોઽસ્માદુભૌ પ્રથમમધ્યમૌ ॥

અસત્પાપિષ્ઠસચિવો વધ્યો લોકસ્ય ધર્મહા ।
સહૈવ પરિવારેણ ક્ષિપ્રમેવાવસીદતિ ॥

અર્થાનામનનુષ્ઠાતા કામચારી વિકત્થનઃ ।
અપિ સર્વાં મહીં લબ્ધ્વા ક્ષિપ્રમેવ વિનશ્યતિ ॥

અથાદદાનઃ કલ્યાણમનસૂયુર્જિતેન્દ્રિયઃ ।
વર્ધતે મતિમાન્રાજા સ્રોતોભિરિવ સાગરઃ ॥

ન પૂર્ણોઽસ્મીતિ મન્યેત ધર્મતઃ કામતોઽર્થતઃ ।
બુદ્ધિતો મન્ત્રતશ્ચાપિ સતતં વસુધાધિપ ॥

એતેષ્વેવ હિ સર્વેષુ લોકયાત્રા પ્રતિષ્ઠિતા ।
એતાનિ શૃણ્વઁલ્લભતે યશઃ કીર્તિ શ્રિયં પ્રજાઃ ॥

એવં યો ધર્મસંરમ્ભી ધર્માર્થપરિચિન્તકઃ ।
અર્થાન્પરીક્ષ્યારભતે સ ધ્રુવં મહદશ્નુતે ॥

અદાતા હ્યનભિસ્નેહો દણ઼્ડેનાવર્તયન્પ્રજાઃ ।
સાહસપ્રકૃતી રાજા ક્ષિપ્રમેવ વિનશ્યતિ ॥

અથ પાપં કૃતં બુદ્ધ્યા ન ચ પશ્યત્યબુદ્ધિમાન્ ।
અકીર્ત્યાઽભિસમાયુક્તો ભૂયો નરકમશ્નુતે ॥

તતો ન યાચિતુર્દાતુઃ શુક્લસ્ય રસવેદિનઃ ।
વ્યસનં સ્વમિવોત્પન્નં વિજિઘાંસન્તિ માનવાઃ ॥

યસ્ય નાસ્તિ ગુરુર્ધર્મે ન ચાન્યાનપિ પૃચ્છતિ ।
સુખતન્ત્રોઽર્થલાભેષુ ન ચિરં સુખમશ્નુતે ॥

ગુરુપ્રધાનો ધર્મેષુ સ્વયમર્થાનવેક્ષિતા ।
ધર્મપ્રધાનો લાભેષુ સ ચિરં સુખમશ્નુતે ॥