મહાભારત · અધ્યાય 12.37

પ્રવેશને તુ પાર્થાનાં જનાનાં પુરવાસિનામ્ ।
દિદૃક્ષૂણાં સહસ્રાણિ સમાજગ્મુઃ સહસ્રશઃ ॥

સ રાજમાર્ગઃ શુશુભે સમલન્કૃતચત્વરઃ ।
યથા ચન્દ્રોદયે રાજન્વર્ધમાનો મહોદધિઃ ॥

ગૃહાણિ રાજમાર્ગેષુ રત્નવન્તિ મહાન્તિ ચ ।
પ્રાકમ્પન્તીવ ભારેણ સ્ત્રીણાં પૂર્ણાનિ ભારત ॥

તાઃ શનૈરિવ સવ્રીડં પ્રશશંસુર્યુધિષ્ઠિરમ્ ।
ભીમસેનાર્જુનૌ ચૈવ માદ્રીપુત્રૌ ચ પાણ્ડવૌ ॥

ધન્યા ત્વમસિ પાઞ્ચાલિ યા ત્વં પુરુષસત્તમાન્ ।
ઉપતિષ્ઠસિ કલ્યાણિ મહર્ષિમિવ ગૌતમી ॥

તવ કર્માણ્યમોઘાનિ વ્રતચર્યા ચ ભામિનિ ।
ઇતિ કૃષ્ણાં મહારાજ પ્રશશંસુસ્તદા સ્ત્રિયઃ ॥

પ્રશંસાવચનૈસ્તાસાં મિથઃ શબ્દૈશ્ચ ભારત ।
પ્રીતિજૈશ્ચ તદા શબ્દૈઃ પુરમાસીત્સમાકુલમ્ ॥

તમતીત્ય યથાયુક્તં રાજમાર્ગં યુધિષ્ઠિરઃ ।
અલન્કૃતં શોભમાનમુપાપાદ્રાજવેશ્મ હ ॥

તતઃ પ્રકૃતયઃ સર્વાઃ પૌરા જાનપદાસ્તદા ।
ઊચુઃ કર્ણસુખા વાચઃ સમુપેત્ય તતસ્તતઃ ॥

દિષ્ટ્યા જયસિ રાજેન્દ્ર શત્રૂઞ્છત્રુનિષૂદન ।
દિષ્ટ્યા રાજ્યં પુનઃ પ્રાપ્તં ધર્મેણ ચ બલેન ચ ॥

ભવ નસ્ત્વં મહારાજ રાજેહ શરદાં શતમ્ ।
પ્રજાઃ પાલય ધર્મેણ યથેન્દ્રસ્ત્રિદિવં તથા ॥

એવં રાજકુલદ્વારિ મઙ્ગલૈરભિપૂજિતઃ ।
આશીર્વાદાન્દ્વિજૈરુક્તાન્પ્રતિગૃહ્ય સમન્તતઃ ॥

પ્રવિશ્ય ભવનં રાજા દેવરાજગૃહોપમમ્ ।
શ્રુત્વા વિજયસંયુક્તં રથાત્પશ્ચાદવાતરત્ ॥

પ્રવિશ્યાભ્યન્તરં શ્રીમાન્દૈવતાન્યભિગમ્ય ચ ।
પૂજયામાસ રત્નૈશ્ચ ગન્ધમાલ્યૈશ્ચ સર્વશઃ ॥

નિશ્ચક્રામ તતઃ શ્રીમાન્પુનરેવ મહાયશાઃ ।
દદર્શ બ્રાહ્મણાંશ્ચૈવ સોઽભિરૂપાનવસ્થિતાન્ ॥

સ સંવૃતસ્તદા વિપ્રૈરાશીર્વાદવિવક્ષુભિઃ ।
શુશુભે વિમલશ્ચન્દ્રસ્તારાગણવૃતો યથા ॥

તાંસ્તુ વૈ પૂજયામાસ કૌન્તેયો વિધિવદ્દ્વિજાન્ । સુમનોમોદકૈ રત્નૈર્હિરણ્યેન ચ ભૂરિણા ।
ગોભિર્વસ્ત્રૈશ્ચ રાજેન્દ્ર વિવિધૈશ્ચ કિમિચ્છકૈઃ ॥

ધૌમ્યં ગુરું પુરસ્કૃત્ય જ્યેષ્ઠં પિતરમેવ ચ । પ્રવિવેશ સભાં રાજા સુધર્માં વાસવો યથા ॥

તતઃ પુણ્યાહઘોષોઽભૂદ્દિવં સ્તબ્ધ્વેવ ભારત ।
સુહૃદાં પ્રીતિજનનઃ પુણ્યઃ શ્રુતિસુખાવહઃ ॥

હંસવન્નેદુષાં રાજન્દ્વિજાનાં તત્ર ભારતી ।
શુશ્રુવે વેદવિદુષાં પુષ્કલાર્થપદાક્ષરા ॥

તતો દુન્દુભિનિર્ઘોષઃ શઙ્ખાનાં ચ મનોરમઃ ।
જયં પ્રવદતાં તત્ર સ્વનઃ પ્રાદુરભૂન્નૃપ ॥

નિઃશબ્દે ચ સ્થિતે તત્ર તતો વિપ્રજને પુનઃ ।
રાજાનં બ્રાહ્મણચ્છઝા ચાર્વાકો રાક્ષસોઽબ્રવીત્ ॥

તત્ર દુર્યોધનસખા ભિક્ષુરૂપેણ સંવૃતઃ ।
સાઙ્ખ્યઃ શિખી ત્રિદણ્ડી ચ ધૃષ્ટો વિગતસાધ્વસઃ ॥

વૃતઃ સર્વૈસ્તથા વિપ્રૈરાશીર્વાદવિવક્ષુભિઃ ।
પરસ્સહસ્રૈ રાજેન્દ્ર તપોનિયમસંસ્થિતૈઃ ॥

સુદુષ્ટઃ પાપમાશંસુઃ પાણ્ડવાનાં મહાત્મનામ્ ।
અનામન્ત્ર્યૈવ તાન્વિપ્રાંસ્તમુવાચ મહીપતિમ્ ॥
ચાર્વાક ઉવાચ ।

ઇમે પ્રાહુર્દ્વિજાઃ સર્વે સમારોપ્ય વચો મયિ ।
ધિગ્ભવન્તં કુનૃપતિં જ્ઞાતિઘાતિનમસ્તુ વૈ ॥

કિં તે રાજ્યેન કૌન્તેય કૃત્વેમં જ્ઞાતિસન્ક્ષયમ્ ।
ઘાતયિત્વા ગુરૂંશ્ચૈવ મૃતં શ્રેયો ન જીવિતમ્ ॥

ઇતિ તે વૈ દ્વિજાઃ શ્રુત્વા તસ્ય દુષ્ટસ્ય રક્ષસઃ ।
વિવ્યથુશ્ચુક્રુશુશ્ચૈવ તસ્ય વાક્યપ્રધર્ષિતાઃ ॥

તતસ્તે બ્રાહ્મણાઃ સર્વે સ ચ રાજા યુધિષ્ઠિરઃ ।
વ્રીડિતાઃ પરમોદ્વિગ્રાસ્તૂષ્ણીમાસન્વિશામ્પતે ॥
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ ।

પ્રસીદન્તુ ભવન્તો મે પ્રણતસ્યાભિયાચતઃ ।
પ્રત્યાસન્નવ્યસનિનં ન માં ધિક્કર્તુમર્હથ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

તતો રાજન્બ્રાહ્માણાસ્તે સર્વ એવ વિશામ્પતે ।
ઊચુર્નૈષ દ્વિજોઽસ્માકમન્યસ્તુ તવ પાર્થિવ ॥

જજ્ઞુશ્ચૈનં મહાત્માનસ્તતસ્તં જ્ઞાનચક્ષુષા ।
બ્રાહ્મણા વેદવિદ્વાંસસ્તપોભિર્વિમલીકૃતાઃ ॥
બ્રાહ્મણા ઊચુઃ ।

એષ દુર્યોધનસખા વિશ્રુતો બ્રહ્મરાક્ષસઃ ।
પરિવ્રાજકરૂપેણ હિતં તસ્ય ચિકીર્ષતિ ॥

ન વયં બ્રૂમ ધર્માત્મન્વ્યેતુ તે ભયમીદૃશમ્ ।
ઉપતિષ્ઠતુ કલ્યાણં ભવન્તં ભ્રાતૃભિઃ સહ ॥
વૈશમ્પાયન ઉવાચ ।

તતસ્તે બ્રાહ્મણાઃ સર્વે હુન્કારૈઃ ક્રોધમૂર્ચ્છિતાઃ ।
નિર્ભર્ત્સયન્તઃ શુચયો નિજઘ્નુઃ પાપરાક્ષસમ્ ॥

સ પપાત વિનિર્દગ્ધસ્તેજસા બ્રહ્મવાદિનામ્ ।
મહેન્દ્રાશનિનિર્દગ્ધઃ પાદપોઽઙ્કુરવાનિવ ॥

પૂજિતાશ્ચ યયુર્વિપ્રા રાજાનમભિનન્દ્ય તમ્ ।
રાજા ચ હર્ષમાપેદે પાણ્ડવઃ સસુહૃજ્જનઃ ॥