મહાભારત · અધ્યાય 12.332

સ લબ્ધ્વા પરમં દેવાદ્વરં સત્યવતીસુતઃ ।
અરણીં તુ તતો ગૃહ્ય મમન્થાગ્નિચિકીર્ષયા ॥

અથ રૂપં પરં રાજન્બિભ્રતીં સ્વેન તેજસા ।
ઘૃતાચીં નામાપ્સરસમપશ્યદ્ભગવાનૃષિઃ ॥

ઋષિરપ્સરસં દૃષ્ટ્વા સહસા કામમોહિતઃ ।
અભવદ્ભગવાન્વ્યાસો વને તસ્મિન્યુધિષ્ઠિર ॥

સા ચ દૃષ્ટ્વા તદા વ્યાસં કામસંવિગ્નમાનસમ્ ।
શુકી ભૂત્વા મહારાજ ઘૃતાચી સમુપાગમત્ ॥

સ તામપ્સરસં દૃષ્ટ્વા રૂપેણાન્યેન સંવૃતામ્ ।
શરીરજેનાનુગતઃ સર્વગાત્રાતિગેન હ ॥

સ તુ ધૈર્યેણ મહતા નિગૃહ્ણન્હૃચ્છયં મુનિઃ । ન શશાક નિયન્તું તદ્વ્યાસઃ પ્રવિસૃતં મનઃ ।
ભાવિત્વાચ્ચૈવ ભાવસ્ય ઘૃતાચ્યા વપુષા હૃતઃ ॥

યત્નાન્નિયચ્છતસ્તસ્ય મુનેરગ્નિચિકીર્ષયા ।
અરણ્યામેવ સહસા તસ્ય શુક્રમવાપતત્ ॥

સોઽવિશઙ્કેન મનસા તથૈવ દ્વિજસત્તમઃ ।
અરણીં મમન્થ બ્રહ્મર્ષિસ્તસ્યાં જજ્ઞે શુકો નૃપ ॥

શુક્રે નિર્મથ્યમાને સ શુકો જજ્ઞે મહાતપાઃ ।
પરમર્ષિર્મહાયોગી અરણીગર્ભસમ્ભવઃ ॥

યથાઽધ્વરે સમિદ્ધોઽગ્નિર્ભાતિ હવ્યમુદાવહન્ ।
તથારૂપઃ શુકો જજ્ઞે પ્રજ્વલન્નિવ તેજસા ॥

વિભ્રત્પિતુશ્ચ કૌરવ્ય રૂપવર્ણમનુત્તમમ્ ।
બભૌ તદા ભાવિતાત્મા વિધૂમોઽગ્નિરિવજ્વલન્ ॥

તં ગઙ્ગા સરિતાં શ્રેષ્ઠા મેરુપૃષ્ઠે જનેશ્વર ।
સ્વરૂપિણી તદાઽભ્યેત્ય સ્નાપયામાસ વારિણા ॥

અન્તરિક્ષાચ્ચ કૌરવ્ય દણ્ડઃ કૃષ્ણાજિનં ચ હ ।
પપાત ભુવિ રાજેન્દ્ર શુકસ્થાર્થે મહાત્મનઃ ॥

જેગીયન્તે સ્મ ગન્ધર્વા નનૃતુશ્ચાપ્સરોગણાઃ ।
દેવદુન્દુભયશ્ચૈવ પ્રાવાદ્યન્ત સહસ્રશઃ ॥

વિશ્વાસુશ્ચ ગન્ધર્વસ્તથા તુમ્બુરુનારદૌ ।
હાહા હૂહૂશ્ચ ગન્ધર્વૌ તુષ્ટુવુઃ શુકસમ્ભવમ્ ॥

તત્ર શક્રપુરોગાશ્ચ લોકપાલાઃ સમાગતાઃ ।
દેવા દેવર્ષયશ્ચૈવ તથા બ્રહ્મર્ષયોઽપિ ચ ॥

દિવ્યાનિ સર્વપુષ્પાણિ પ્રવવર્ષ ચ મારુતઃ ।
જઙ્ગમં સ્થાવરં ચૈવ પ્રહૃષ્ટમભવજ્જગત્ ॥

તં મહાત્મા સ્વયં પ્રીત્યા દેવ્યા સહ મહાદ્યુતિઃ ।
જતામાત્રં મુનેઃ પુત્રં વિધિનોપાનયત્તદા ॥

તસ્ય દેવેશ્વરઃ શક્રો દિવ્યમદ્ભુતદર્શનમ્ ।
દદૌ કમણ્ડલું પ્રીત્યા દેવવાસાંસિ ચાભિભો ॥

હંસાશ્ચ શતપત્રાશ્ચ સારસાશ્ચ સહસ્રશઃ ।
પ્રદક્ષિણમવર્તન્ત શુકાશ્ચાષાશ્ચ ભારત ॥

આરણેયસ્તતો દિવ્યં પ્રાપ્ય જન્મ મહાદ્યુતિઃ ।
તત્રૈવોવાસ મેધાવી બ્રહ્મચારી સમાહિતઃ ॥

ઉત્પન્નમાત્રં તં વેદાઃ સરહસ્યાઃ સસન્ગ્રહાઃ ।
ઉપતસ્થુર્મહારાજ યથાઽસ્ય પિતરં તથા ॥

બૃહસ્પતિં ચ વવ્રે સ વેદવેદાઙ્ગભાષ્યવિત્ ।
ઉપાધ્યાયં મહારાજ ધર્મમેવાનુચિન્તયન્ ॥

સોઽધીત્ય નિખિલાન્વેદાન્સરહસ્યાન્સસન્ગ્રહાન્ ।
ઇતિહાસં ચ કાર્ત્સ્ન્યેન ધર્મશાસ્ત્રાણિ ચાભિભો ॥

ગુરવે દક્ષિણાં દત્ત્વા સમાવૃત્તો મહામુનિઃ ।
ઉગ્રં તપઃ સમારેભે બ્રહ્મચારી સમાહિતઃ ॥

દેવતાનામૃષીણાં ચ બાલ્યેઽપિ સ મહાતપાઃ ।
સમ્મન્ત્રણીયો માન્યશ્ચ જ્ઞાનેન તપસા તથા ॥

ન ત્વસ્ય રમતે બુદ્ધિરાશ્રમેષુ નરાધિપ ।
ત્રિષુ ગાર્હસ્થ્યમૂલેષુ મોક્ષધર્માનુદર્શિનઃ ॥