મહાભારત · અધ્યાય 12.330

યદ્યસ્તિ દત્તમિષ્ટં વા તપસ્તપ્તં તથૈવ ચ ।
ગુરૂણાં વાઽપિ શુશ્રૂષા તન્મે બ્રૂહિ પિતામહ ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।

આત્મનાઽનર્થયુક્તેન પાપે નિવિશતે મનઃ ।
સ કર્મ કલુષં કૃત્વા ક્લેશે મહતિ ધીયતે ॥

દુર્ભિક્ષાદેવ દુર્ભિક્ષં ક્લેશાત્ક્લેશં ભયાદ્ભયમ્ ।
મૃતેભ્યઃ પ્રમૃતા યાન્તિ દરિદ્રાઃ પાપકર્મિણઃ ॥

ઉત્સવાદુત્સવં યાન્તિ સ્વર્ગાત્સ્વર્ગં સુખાત્સુખમ્ ।
શ્રદ્દધાનાશ્ચ દાન્તાશ્ચ ધનસ્યાઃ શુભકારિણઃ ॥

વ્યાલકુઞ્જરદુર્ગેષુ સર્પચોરભયેષુ ચ ।
હસ્તાવાપેન ગચ્છન્તિ નાસ્તિકાઃ કિમતઃ પરમ્ ॥

પ્રિયદેવાતિથેયાશ્ચ વદાન્યાઃ પ્રિયસાધવઃ ।
ક્ષેમ્યમાત્મવતા માર્ગમાસ્થિતા હસ્તદક્ષિણાઃ ॥

પુલાકા ઇવ ધાન્યેષુ પૂત્યણ્ડા ઇવ પક્ષિષુ ।
તદ્વિધાસ્તે મનુષ્યેષુ યેષાં ધર્મો ન કારણમ્ ॥

સુશીઘ્રમપિ ધાવન્તં વિધાનમનુધાવતિ ।
શેતે સહ શયાનેન યેનયેન યથાકૃતમ્ ॥

પાપં તિષ્ઠતિ તિષ્ઠન્તં ધાવન્તમનુધાવતિ ।
કરોતિ કુર્વતઃ કર્મ ચ્છાયેવાનુવિધીયતે ॥

યેનયેન યથા યદ્યત્પુરા કર્મ સુનિશ્ચિતમ્ ।
તત્તદેવ નરો ભુઙ્ક્તે નિત્યં વિહિતમાત્મના ॥

સમાનકર્મનિક્ષેપં વિધાનપરિરક્ષણમ્ ।
ભૂતગ્રામમિમં કાલઃ સમન્તાદપકર્ષતિ ॥

અચોદ્યમાનાનિ યથા પુષ્પાણિ ચ ફલાનિ ચ ।
સ્વં કાલં નાતિવર્તન્તે તથા કર્મ પુરાકૃતમ્ ॥

સમાનશ્ચાવમાનશ્ચ લાભાલાભૌ જયાજયૌ ।
પ્રવૃત્તા ન નિવર્તન્તે નિધનાન્તાઃ પદેપદે ॥

આત્મના વિહિતં દુઃખમાત્મના વિહિતં સુખમ્ ।
ગર્ભશય્યામુપાદાય ભજતે પૂર્વદેહિકમ્ ॥

બાલો યુવા વા વૃદ્ધશ્ચ યત્કરોતિ શુભાશુભમ્ ।
તસ્યાન્તસ્યામવસ્થાયાં ભુઙ્ક્તે જન્મનિજન્મનિ ॥

યથા ધેનુસહસ્રેષુ વત્સો વિન્દતિ માતરમ્ ।
તથા પૂર્વકૃતં કર્મ કર્તારમનુગચ્છતિ ॥

મલિનં હિ યથા વસ્ત્રં પશ્ચાચ્છુધ્યતિ વારિણા ।
ઉપવાસૈઃ પ્રતપ્તાનાં દીર્ઘં સુખમનન્તકમ્ ॥

દીર્ઘકાલેન તપસા સેવિતેન તપોવને ।
ધર્મનિર્ધૂતપાપાનાં સંસિધ્યન્તે મનોરથાઃ ॥

શકુનાનામિવાકાશે મત્સ્યાનામિવ ચોદકે ।
પદં યથા ન દૃશ્યેત તથા પુણ્યકૃતાં ગતિઃ ॥

અલમન્યૈરુપાલબ્ધૈઃ કીર્તિતૈશ્ચ વ્યતિક્રમૈઃ ।
પેશલં ચાનુરૂપં ચ કર્તવ્યં હિતમાત્મનઃ ॥